Publications by language - ελληνικά - 2008

Ο αυξανόμενος αριθμός διεθνικών συμφωνιών πλαισίου (ΔΣΠ) που υπεγράφησαν τα τελευταία χρόνια, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, άρχισε να προσελκύει το ενδιαφέρον της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ), της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των εμπειρογνωμόνων ερευνητών. Η παρούσα έκθεση παρέχει αναλυτική παρουσίαση του περιεχομένου των ΔΣΠ, εξετάζει τις στρατηγικές των επιχειρήσεων καθώς και των επαγγελματικών και συνδικαλιστικών οργανώσεων που εμπλέκονται στην υπογραφή των συμφωνιών αυτών και αξιολογεί τη συμβολή των ΔΣΠ στη διεθνοποίηση των εργασιακών σχέσεων.

Το 2005, το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβιώσεως και Εργασίας (Eurofound) διενήργησε για τέταρτη φορά την ευρωπαϊκή έρευνα για τις συνθήκες εργασίας (EWCS), η οποία ξεκίνησε το 1990. Στη διάρκεια των 15 αυτών ετών, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υποστεί σημαντικές αλλαγές σε διαφορετικά επίπεδα. Πρωταρχικός στόχος της έκθεσης αυτής είναι να διερευνήσει δύο ερευνητικά ερωτήματα. Πρώτον, επιδιώκει να διερευνήσει, μέσω των επαναλαμβανόμενων ευρωπαϊκών ερευνών για τις συνθήκες εργασίας, την ύπαρξη σχετικών κινήσεων σύγκλισης ή απόκλισης μέσα στο χρόνο όσον αφορά την ποιότητα του εργασιακού βίου. Δεύτερον, διερευνά αν κατά την ίδια περίοδο παρατηρούνται παρόμοιες κινήσεις μεταξύ ευρωπαϊκών χωρών.

Η εργασία μέσω εταιρειών προσωρινής απασχόλησης αποτελεί μια ιδιόμορφη, τριμερή σχέση εργασίας μεταξύ μιας εταιρείας προσωρινής απασχόλησης –η οποία είναι και ο εργοδότης– και ενός εργαζομένου, τον οποίο η εταιρεία παραχωρεί για εργασία για λογαριασμό και υπό τις εντολές μιας άλλης επιχείρησης, η οποία χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες του (επιχείρηση χρήστης). Μια συγκριτική επισκόπηση της κατάστασης σε ό,τι αφορά την εργασία μέσω εταιρειών προσωρινής απασχόλησης στην Ευρώπη παρέχεται σε έκθεση του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβιώσεως και Εργασίας (Eurofound). Τα πορίσματα της έκθεσης βασίστηκαν στα αποτελέσματα ενός ερωτηματολογίου που διανεμήθηκε σε 28 εθνικά κέντρα τον Μάρτιο του 2008.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, και μαζί της οι πολίτες της, βιώνουν μια μεγάλη αλλαγή. Τα νέα δημογραφικά δεδομένα, ο μεγαλύτερος ανταγωνισμός σε παγκόσμιο επίπεδο, η πρόοδος της τεχνολογίας και η διεύρυνση της ΕΕ επηρεάζουν τόσο την προσωπική όσο και την επαγγελματική ζωή των απλών πολιτών σε όλα τα κράτη μέλη. Η παρούσα επισκόπηση αξιοποίησε τα ευρήματα των ερευνών του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβιώσεως και Εργασίας για να διαμορφώσει μια συνοπτική εικόνα για το τι σημαίνει να ζει και να εργάζεται κανείς στην Ευρώπη στις αρχές του 21ου αιώνα. Οι εκθέσεις στις οποίες γίνεται αναφορά στην παρούσα επισκόπηση είναι διαθέσιμες στον δικτυακό τόπο του Ιδρύματος, όπου ο αναγνώστης μπορεί να αναζητήσει πιο αναλυτικές πληροφορίες για τα θέματα που θίγονται στο παρόν έγγραφο.

Η παρούσα μελέτη επιδιώκει να παράσχει μια επισκόπηση της τρέχουσας κατάστασης όσον αφορά τον ευρωπαϊκό κλαδικό κοινωνικό διάλογο. Στόχος της είναι η παροχή νέων πληροφοριών στο συγκεκριμένο τομέα, υπερβαίνοντας τις τυπικές πτυχές του κοινωνικού διαλόγου και εξετάζοντας τη σχέση μεταξύ κοινωνικών εταίρων και εκπροσώπων σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο.

Η έρευνα για την ποιότητα ζωής στην Ευρώπη (EQLS) αποτελεί ένα μοναδικό εγχείρημα διερεύνησης της ποιότητας ζωής σε ένα ευρύ φάσμα χωρών. Συνιστά βασική πηγή πληροφοριών η οποία αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ΕΕ σε θέματα κοινωνικής και οικονομικής πολιτικής υπό το πρίσμα των δύο πρόσφατων κύκλων διευρύνσεων. Η έρευνα αποτυπώνει μια μοναδική εικόνα των κοινωνικών συνθηκών στη διευρυμένη Ένωση, περιλαμβάνοντας τόσο αντικειμενικά όσο και υποκειμενικά στοιχεία.

Την άνοιξη του 2006, το Συνέδριο τοπικών και περιφερειακών αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης, ο δήμος της Στουτγάρδης και το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound) δημιούργησαν το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Πόλεων για τις τοπικές πολιτικές ένταξης μεταναστών (CLIP). Στη διάρκεια των δύο επόμενων ετών, προστέθηκαν στη διευθύνουσα επιτροπή του CLIP η Βιέννη και το Άμστερνταμ. Το δίκτυο υποστηρίζεται επίσης από την Επιτροπή των Περιφερειών (ΕΤΠ) και το Συμβούλιο των Κοινοτήτων και Περιφερειών της Ευρώπης (CEMR). Το δίκτυο CLIP έχει αναπτύξει επίσης συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά του ρατσισμού (ENAR).

Με την ολοκλήρωση της έρευνας του 2005, το Eurofound εκπόνησε περαιτέρω εις βάθος αναλύσεις των ευρημάτων σε θέματα πρωταρχικής σημασίας αναφορικά με τις συνθήκες εργασίας στην ΕΕ. Η σχέση ανάμεσα στη χρήση της τεχνολογίας, τις συνθήκες εργασίας και την υγεία και την ευεξία των εργαζομένων στην Ευρώπη ήταν ένα από τα θέματα που εξετάστηκαν. Η έρευνα εστίασε σε τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες τεχνολογίας που χρησιμοποιούνται στους χώρους εργασίας – μηχανήματα, ηλεκτρονικοί υπολογιστές, μηχανήματα και ηλεκτρονικοί υπολογιστές, απουσία τεχνολογίας, με σκοπό να μετρήσει την επίδρασή τους στις συνθήκες εργασίας και στην υγεία.

Η περίοδος 1995–2006 χαρακτηρίστηκε από μια μεγάλη ανατροπή στις τάσεις απασχόλησης για το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης. Το παρόν έντυπο είναι μια επισκόπηση των βασικών αποτελεσμάτων της έρευνας για την αύξηση της απασχόλησης σε μια δεκαετή περίοδο, η οποία αποτελεί το πρώτο μέρος της έκθεσης του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για την αναδιάρθρωση (EΠΑ). Το δεύτερο μέρος της έκθεσης του EΠΑ συμπληρώνει αυτήν τη δεκαετή προοπτική εστιάζοντας αφενός στα πρότυπα αναδιάρθρωσης που επικράτησαν σε ολόκληρη την ΕΕ και τη Νορβηγία εντός του 2007 και αφετέρου στο εύρος της συνακόλουθης δημιουργίας και απώλειας θέσεων εργασίας.

Εν συνεχεία της έρευνας του 2005, το Eurofound εξακολούθησε να εμβαθύνει στην ανάλυση των ευρημάτων σε βασικά θέματα που αφορούν τις συνθήκες εργασίας στην ΕΕ. Ένα από τα θέματα που εξετάστηκαν ήταν η γήρανση του εργατικού δυναμικού και οι σημαντικότατες επιπτώσεις που έχει στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας συνολικά. Η έρευνα εστίασε σε τέσσερις βασικούς παράγοντες καθοριστικής σημασίας για τη διαμόρφωση της ηλικιακής διάρθρωσης του εργατικού δυναμικού της Ευρώπης: τη διασφάλιση της εξέλιξης της σταδιοδρομίας και της ασφάλειας της εργασίας, τη διαφύλαξη και την προαγωγή της υγείας και της ευημερίας των εργαζομένων, την ανάπτυξη ικανοτήτων και δεξιοτήτων, καθώς και την αρμονική εξισορρόπηση της ζωής μέσα και έξω από το χώρο εργασίας.

Εν συνεχεία της έρευνας του 2005, το Eurofound εξακολούθησε να εμβαθύνει στην ανάλυση των ευρημάτων σε βασικά θέματα που αφορούν τις συνθήκες εργασίας στην ΕΕ. Οι ομοιότητες και οι διαφορές στα περιβάλλοντα εργασίας αντρών και γυναικών ήταν ένα από τα θέματα που εξετάστηκαν. Η έρευνα εξέτασε πολλές και συγκεκριμένες πτυχές της ποιότητας εργασίας –μεταξύ άλλων τις ώρες εργασίας, την ικανοποίηση που αντλείται από την εργασία, τη συμβατότητα εργασίας και ζωής και τις επιπτώσεις της εργασίας στην υγεία– ούτως ώστε να προσμετρηθούν οι εμπειρίες των γυναικών και των αντρών μέσα σε ένα χώρο εργασίας που υφίσταται συνεχείς αλλαγές. Η έρευνα επίσης ανέλυσε τη διάκριση εργασίας με βάση το φύλο, από την άποψη της ζωής στο χώρο εργασίας και της ζωής στο σπίτι και διατύπωσε ορισμένες καίριες παρατηρήσεις όσον αφορά τις συνθήκες εργασίας αντρών και γυναικών στην ΕΕ των 27. Το παρόν φυλλάδιο συνοψίζει τις κυριότερες προκλήσεις που θέτει η διάσταση του φύλου στην εργασία και παρουσιάζει μια συνοπτική εικόνα των βασικών αποτελεσμάτων της έρευνας.

Με την ολοκλήρωση της έρευνας του 2005, το Eurofound διενήργησε περαιτέρω και εις βάθος τις αναλύσεις των ευρημάτων σε θέματα πρωταρχικής σημασίας σχετικά με τις συνθήκες εργασίας στην ΕΕ. Τα αποτελέσματα της EWCS αναλύθηκαν προκειμένου να 'χαρτογραφήσουν' τις διαφορές στις κύριες μορφές οργάνωσης της εργασίας στις χώρες της ΕΕ, εξετάζοντας τα δομικά, δημογραφικά και διακρατικά χαρακτηριστικά που μας βοηθούν να ορίσουμε τις διαφορετικές μορφές καθώς και να διερευνήσουμε τη σχέση μεταξύ της οργάνωσης της εργασίας και των διαφορετικών διαστάσεων της ποιότητας της εργασίας και της απασχόλησης. Η μελέτη περιλαμβάνει την ανάλυση των σχέσεων μεταξύ της οργάνωσης εργασίας και των πρακτικών διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού και συνοδεύεται από την εξέταση της οργάνωσης εργασίας σε μικρές επιχειρήσεις και σε μη εμπορικούς τομείς, όπως η δημόσια διοίκηση και η κοινωνική ασφάλιση, η εκπαίδευση, η υγεία και οι οργανισμοί κοινωνικής πρόνοιας.

Εν συνεχεία της έρευνας του 2005, το Eurofound εξακολούθησε να εμβαθύνει στην ανάλυση των ευρημάτων σε βασικά θέματα που αφορούν τις συνθήκες εργασίας στην ΕΕ. Ένα από τα θέματα που εξετάστηκαν ήταν η ασφάλεια της απασχόλησης σε συνδυασμό με την απασχολησιμότητα («ευελιξία με ασφάλεια») και οι σημαντικότατες συνέπειες που έχει στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας συνολικά. Η έρευνα χρησιμοποίησε τέσσερις δείκτες για να αξιολογήσει την «ευελιξία με ασφάλεια»: την αντικειμενική εργασιακή ανασφάλεια, την υποκειμενική εργασιακή ανασφάλεια, την απασχολησιμότητα και την ευπάθεια του εργαζομένου. Το παρόν φυλλάδιο συγκεφαλαιώνει τις κυριότερες προκλήσεις που θέτει η «ευελιξία με ασφάλεια» και παρουσιάζει μια συνοπτική εικόνα των βασικών αποτελεσμάτων της έρευνας.

Το παρόν έγγραφο παρουσιάζει τις δραστηριότητες που έχουν προγραμματιστεί από το Ίδρυμα για το 2008, στο πλαίσιο του τετραετούς προγράμματός του 2005-2008, Για καλύτερες συνθήκες διαβίωσης και εργασίας σε μια Ευρώπη που αλλάζει.