ΕΕΑΚ

25 June 2018

Η μείωση της ανεργίας των νέων και ο στόχος της αποτελεσματικής συμμετοχής όσο το δυνατόν περισσότερων νέων Ευρωπαίων στον κόσμο της εργασίας βρίσκονται στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας της ΕΕ. Η οικονομική κρίση δημιούργησε υψηλά επίπεδα ανεργίας των νέων, με αποτέλεσμα οι νέοι να απομακρύνονται από την αγορά εργασίας. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ερευνητές και οι αρμόδιοι κρατικοί αξιωματούχοι αναζήτησαν νέους τρόπους παρακολούθησης και ανάλυσης της πληθώρας των τρωτών σημείων της αγοράς εργασίας και της απομάκρυνσης των νέων από αυτή. 

Ο όρος ΕΕΑΚ χρησιμοποιείται για να περιγράψει τους νέους που βρίσκονται εκτός εκπαίδευσης, απασχόλησης ή κατάρτισης

Η έννοια αυτή έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως ως δείκτης για τη διαμόρφωση πολιτικών με γνώμονα τους νέους, σχετικά με την απασχολησιμότητα, την εκπαίδευση, την κατάρτιση, καθώς και την κοινωνική ένταξη στα 28 κράτη μέλη της ΕΕ από το 2010. 

Ο όρος ΕΕΑΚ χρησιμοποιήθηκε συγκεκριμένα για πρώτη φορά σε συζητήσεις ευρωπαϊκής πολιτικής σχετικά με την εμβληματική πρωτοβουλία «Νεολαία σε κίνηση» στο πλαίσιο της στρατηγικής Ευρώπη 2020. Ο όρος κάλυπτε την ηλικιακή κατηγορία 15-24 ετών, η οποία στη συνέχεια διευρύνθηκε ώστε να συμπεριλαμβάνει άτομα ηλικίας 15-29 ετών. Η έννοια αυτή πλέον καταλαμβάνει κεντρική θέση στον διάλογο πολιτικής σε επίπεδο ΕΕ. Σήμερα, το 14,2% του πληθυσμού ηλικίας 15-29 ετών ανήκει στην κατηγορία των ΕΕΑΚ. 

Τον Απρίλιο του 2013, εγκρίθηκε η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εφαρμογή του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία» σε όλα τα κράτη μέλη. Η μείωση του αριθμού των ΕΕΑΚ αποτελεί ρητό στόχο του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία». Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να εξασφαλιστεί ότι όλοι οι νέοι ηλικίας 15-24 ετών λαμβάνουν προσφορά απασχόλησης καλής ποιότητας, συνεχή εκπαίδευση, μαθητεία ή άσκηση εντός τεσσάρων μηνών από τη στιγμή που καθίστανται άνεργοι ή εξέρχονται από την τυπική εκπαίδευση. Η υλοποίηση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία» σε όλα τα κράτη μέλη, μέσω της Πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων, έχει συμβάλει στη βελτίωση της κατάστασης που επικρατεί, μειώνοντας τον αριθμό των ΕΕΑΚ. 

Πιο πρόσφατα, στις 7 Δεκεμβρίου 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολόγησε την πρωτοβουλία Επένδυση στη νεολαία της Ευρώπης, στο πλαίσιο μιας ανανεωμένης προσπάθειας στήριξης των νέων. Δεδομένου του θετικού αντικτύπου του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία» μέχρι σήμερα, η Επιτροπή σκοπεύει να ενισχύσει και να παρατείνει τη χρηματοδότηση που διατίθεται για την «Πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων» έως το 2020, ώστε να ενθαρρύνει μια πιο αποτελεσματική προσέγγιση των νέων. 

Το έργο του Eurofound

Με την εφαρμογή του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία», ο αριθμός των ΕΕΑΚ ηλικίας 15-29 ετών έχει μειωθεί ελαφρώς, από περίπου 14 εκατομμύρια στο απόγειο της κρίσης σε 12,5 εκατομμύρια το 2016 (14,2 %). Ωστόσο, σύμφωνα με έρευνες του Eurofound, εκτιμάται ακόμη ότι η σημαντική απώλεια για τις ευρωπαϊκές οικονομίες ανέρχεται περίπου σε 142 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως (2015) – σε επιδόματα και διαφυγόντα κέρδη και φόρους. Αυτό έχει σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της ΕΕ. 

Βασικές συνεισφορές

Έως σήμερα, το Eurofound έχει πρωτοπορήσει στη διενέργεια εκτενούς έρευνας σχετικά με τους ΕΕΑΚ (βλ. δημοσιεύσεις κατωτέρω) και:

  • έχει πραγματοποιήσει την πρώτη συγκριτική ανάλυση στην ΕΕ σχετικά με τους ΕΕΑΚ
  • έχει εξηγήσει ποιοι είναι οι ΕΕΑΚ
  • έχει εκτιμήσει το οικονομικό κόστος των ΕΕΑΚ
  • έχει διερευνήσει τις κοινωνικές συνέπειες της κατάστασης των ΕΕΑΚ
  • έχει εκτιμήσει τους παράγοντες κινδύνου ένταξης στην κατηγορία των ΕΕΑΚ
  • έχει διερευνήσει την αποτελεσματικότητα των πολιτικών για την επανένταξη των ΕΕΑΚ
  • έχει παρακολουθήσει την υλοποίηση του προγράμματος εγγυήσεων για τη νεολαία. 

Πολυμορφία του πληθυσμού ΕΕΑΚ

Στο πλαίσιο της έρευνάς του, το Eurofound έχει επιδιώξει να διαλευκάνει την ανομοιογένεια του πληθυσμού ΕΕΑΚ. Η πιο πρόσφατη μελέτη σχετικά με την πολυμορφία των ΕΕΑΚ παρέχει μια νέα κατηγοριοποίηση σε επτά υποομάδες, προκειμένου να γίνει καλύτερα κατανοητή η σύνθεση αυτής της ομάδας νέων ανθρώπων. Στόχοι είναι η παροχή περισσότερης βοήθειας στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικών ώστε να κατανοήσουν ποιος είναι ο πληθυσμός ΕΕΑΚ, καθώς και η συμβολή στον σχεδιασμό επαρκών μέτρων στήριξης, με σκοπό την κάλυψη μεγάλου εύρους αναγκών. Καθεμία από αυτές τις ομάδες αποτελείται από έναν συνδυασμό ευάλωτων και μη ευάλωτων νέων που δεν συσσωρεύουν ανθρώπινο κεφάλαιο μέσω τυπικών διαύλων, είτε εκούσια είτε ακούσια.

Άλλα ερευνητικά ζητήματα

Πέραν της ανωτέρω μελέτης, τα τελευταία χρόνια το Eurofound έχει διερευνήσει τα εξής (βλέπε δημοσιεύσεις κατωτέρω):

  • τα χαρακτηριστικά και τις αξίες της νεανικής επιχειρηματικότητας
  • τον τρόπο προώθησης της συμμετοχής του «ενδιάμεσου κενού»: νέοι που έχουν ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και δεν ακολουθούν ακαδημαϊκές οδούς προς την τριτοβάθμια εκπαίδευση
  • την κοινωνική ένταξη των νέων 
  • τη μετάβαση των νέων στην αγορά εργασίας
  • την αύξηση της προσωρινής απασχόλησης των νέων και την πρόσβαση στην κοινωνική προστασία
  • τις συνθήκες εργασίας των νέων που εισέρχονται στην αγορά εργασίας
  • τις πρόσφατες εξελίξεις των πολιτικών που αφορούν τον πληθυσμό ΕΕΑΚ.

Βλέπε τον κατάλογο των δημοσιεύσεων κατωτέρω.

Εστίαση: Διερεύνηση της πολυμορφίας του πληθυσμού ΕΕΑΚ​

4 Ιουλίου 2016 - Σε συνέχεια της έκθεσης του Eurofound το 2012 με τίτλο ΕΕΑΚ – Νέοι εκτός απασχόλησης, η έκθεση αυτή διερευνά την πολυμορφία των ΕΕΑΚ μέσω επτά προτεινόμενων υποομάδων στις οποίες μπορεί να κατανεμηθεί ο πληθυσμός ΕΕΑΚ με βάση τα δεδομένα από την έρευνα εργατικού δυναμικού της ΕΕ που διεξήχθη το 2013. Οι υποομάδες επιτρέπουν καλύτερη ανάλυση του τρόπου με τον οποίο οι πολιτικές, το κοινωνικό κλίμα και η αργή αλλά σταδιακή βελτίωση της αγοράς εργασίας έχουν επηρεάσει τον πληθυσμό ΕΕΑΚ στην ΕΕ28. Βοηθούν στον εντοπισμό πιθανών λύσεων για την αντιμετώπιση ζητημάτων όπως, για παράδειγμα, οι μακροχρόνια άνεργοι, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν το 22% των ΕΕΑΚ ηλικίας 15-24 ετών. Διατίθενται επίσης τα προφίλ των 28 χωρών σχετικά με την πολυμορφία του πληθυσμού ΕΕΑΚ, τα οποία παρέχουν μια εικόνα της κατάστασης των ΕΕΑΚ σε κάθε κράτος μέλος. Εξετάζονται οι τάσεις στην ανεργία των νέων και τον αριθμό των ΕΕΑΚ, η σύνθεση της ομάδας ΕΕΑΚ και ν κίνδυνος κοινωνικού αποκλεισμού της.

Διερεύνηση της πολυμορφίας του πληθυσμού ΕΕΑΚ

Γράφημα πληροφοριών για τον πληθυσμό ΕΕΑΚ

Ongoing work

  • Policy brief on underemployment, long-term unemployment and in-work poverty 

Highlights (8)

Όλες (50)

Publications (17)

Articles (2)

News (20)

Events (11)