Il-profil tal-pajjiż tal-ħajja tax-xogħol għad-Danimarka

Dan il-profil jiddeskrivi l-karatteristiċi ewlenin tal-ħajja tax-xogħol fid-Danimarka. Għandha l-għan li tipprovdi l-informazzjoni ta' sfond rilevanti dwar l-istrutturi, l-istituzzjonijiet, l-atturi u r-regolamenti rilevanti dwar il-ħajja tax-xogħol.

Dan jinkludi indikaturi, dejta u sistemi regolatorji dwar l-aspetti li ġejjin: l-atturi u l-istituzzjonijiet, ir-relazzjonijiet kollettivi u individwali tal-impjieg, is-saħħa u l-benesseri, il-paga, il-ħin tax-xogħol, il-ħiliet u t-taħriġ, u l-ugwaljanza u n-nondiskriminazzjoni fuq il-post tax-xogħol. Il-profili jiġu aġġornati b'mod sistematiku kull sentejn.

Din it-taqsima teżamina l-iżviluppi reċenti fl-azzjoni industrijali, u tindika n-numru ta' ġranet tax-xogħol mitlufa minħabba l-istrajks. Hija tiddiskuti l-mekkaniżmi legali u istituzzjonali – kemm kollettivi kif ukoll individwali – użati biex jiġu solvuti t-tilwim u ċ-ċirkostanzi li fihom jistgħu jintużaw.

"Kunflitt ta' drittijiet" jinqala' meta l-kwistjoni fit-tilwima tkun diġà koperta minn ftehim kollettiv. Fil-każ ta' kunflitt ta' drittijiet, ġeneralment m'hemm l-ebda dritt li wieħed jirrikorri għal azzjoni industrijali jew lockout. Ladarba ftehim kollettiv ikun ġie konkluż, il-liġi tax-xogħol Daniża tippreskrivi obbligu ta' paċi waqt li tkun fis-seħħ.

Jekk każ jikkonċerna ksur ta' ftehim kollettiv, dan irid jitressaq quddiem il-Qorti tax-Xogħol. Madankollu, jekk ikun hemm nuqqas ta' qbil dwar l-interpretazzjoni tal-ftehim, it-tilwima għandha tiġi riżolta minn tribunal ta' arbitraġġ industrijali (faglige voldgiftsretter). Il-bażi legali għas-soluzzjoni tal-kunflitti hija r-Regoli Standard għat-Trattament tat-Tilwim Industrijali tal-1910 (l-abbrevjazzjoni Daniża hija Normen).

"Kunflitt ta' interess" iseħħ f'perjodi u oqsma meta u fejn ma jkun hemm l-ebda ftehim kollettiv fis-seħħ. F'dawn il-każijiet, azzjoni industrijali – bħal strajks, lockouts jew imblokki – tista' tittieħed sakemm ikun hemm grad raġonevoli ta' proporzjonalità bejn l-għan li għandu jinkiseb u l-mezzi użati biex jinkiseb. Din il-libertà tapplika kemm għall-ħaddiema kif ukoll għal min iħaddem. Il-kunflitti ta' interess jistgħu jseħħu b'rabta mat-tiġdid ta' ftehim kollettiv. F'dan il-każ, isir attentat ta' medjazzjoni mill-Konċiljatur Pubbliku sabiex jiġi evitat aktar kunflitt, bħal strajk ġenerali.

Barra minn hekk, jistgħu jinqalgħu kunflitti ta' interess bejn it-trejdjunjins u min iħaddem li mhumiex koperti minn ftehim kollettiv. Matul il-perjodu meta jkun fis-seħħ ftehim kollettiv, jistgħu jinqalgħu wkoll kunflitti ta' interess jekk, pereżempju, teknoloġija ġdida fuq il-post tax-xogħol toħloq xogħol ġdid mhux kopert mill-ftehim kollettiv eżistenti. Fiż-żewġ sitwazzjonijiet, it-trejdjunjins jistgħu jieħdu azzjoni industrijali kontra min iħaddem sabiex jiksbu ftehim kollettiv.

Il-liġi tax-xogħol kollettiva tittratta primarjament il-kunflitti tad-drittijiet. Il-kunflitti ta' interess huma prinċipalment ta' natura politika/ekonomika.

Żviluppi fl-azzjoni industrijali, 2012–2021

 2012201320142015201620172018201920202021Source
Working days lost per 1,000 employees4.1372.16.83.75.810.57.53.13.185.6Authors’ calculations based on number of lost working days and employees in the Danish labour market (Statistics Denmark, RAS300)
Number of strikes225197318158144426148150135160Statistics Denmark, work stoppages (ABST1)
Number of workers involved8,58975,31910,6166,0546,99716,9537,2675,8955,28516,830Statistics Denmark, work stoppages (ABST1)
Number of working days lost10,200930,30016,9009,40015,40028,10020,3008,4008,500243,400Statistics Denmark, work stoppages (ABST1)

Mekkaniżmi kollettivi għas-soluzzjoni tat-tilwim

Il-mekkaniżmi Daniżi għas-soluzzjoni kollettiva tat-tilwim jikkonsistu f'għadd ta' mekkaniżmi ta' riżoluzzjoni barra mill-qorti (diversi laqgħat bejn il-partijiet u l-organizzazzjonijiet involuti) flimkien mas-sistema tal-qrati tax-xogħol, li tikkonsisti fit-tribunali tal-arbitraġġ industrijali u l-Qorti tax-Xogħol Daniża.

L-ewwel nett, il-partijiet fuq il-post tax-xogħol u t-tieni l-imsieħba soċjali għandhom l-obbligu li jsolvu l-kunflitt qabel ma jmur il-qorti. Dan iseħħ permezz ta' laqgħat bejn il-partijiet.

Jekk il-każ jikkonċerna ksur ta' ftehim kollettiv, fl-aħħar mill-aħħar għandu jitressaq quddiem il-Qorti tax-Xogħol. Madankollu, jekk ikun hemm nuqqas ta' qbil dwar l-interpretazzjoni tal-ftehim, it-tilwima għandha tiġi riżolta minn tribunal ta' arbitraġġ industrijali.

Mekkaniżmi individwali għas-soluzzjoni tat-tilwim

Il-mekkaniżmu ewlieni għas-soluzzjoni tat-tilwim individwali huwa l-qorti ċivili. It-tilwim kollettiv biss jiġi indirizzat mis-sistema tal-qrati tax-xogħol. Għalhekk, jekk l-unjin ta' kwerelant ma tridx tieħu l-każ tagħhom, jew jekk l-ilmentatur m'għandux union, l-unika possibbiltà għall-individwu hija li jressaq il-każ quddiem il-qorti ċivili.

L-użu ta' mekkaniżmi alternattivi għas-soluzzjoni tat-tilwim

M'hemm l-ebda informazzjoni disponibbli minn kwalunkwe sors ta' statistika dwar kemm-il darba jintużaw is-soluzzjonijiet alternattivi għat-tilwim. L-organizzazzjonijiet tas-suq tax-xogħol ma jimmonitorjawhomx jew jirrappurtaw dwarhom lil korp komuni jew awtorità ogħla. Madankollu, huwa magħruf b'mod komuni li ħafna tilwim jiġi solvut qabel ma jasal fis-sistema uffiċjali tal-qorti tax-xogħol.

Flag of the European UnionThis website is an official website of the European Union.
How do I know?
European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions
The tripartite EU agency providing knowledge to assist in the development of better social, employment and work-related policies