Il-profil tal-pajjiż tal-ħajja tax-xogħol għal-Lussemburgu
Dan il-profil jiddeskrivi l-karatteristiċi ewlenin tal-ħajja tax-xogħol fil-Lussemburgu. Għandha l-għan li tipprovdi l-informazzjoni ta' sfond rilevanti dwar l-istrutturi, l-istituzzjonijiet, l-atturi u r-regolamenti rilevanti dwar il-ħajja tax-xogħol.
Dan jinkludi indikaturi, dejta u sistemi regolatorji dwar l-aspetti li ġejjin: l-atturi u l-istituzzjonijiet, ir-relazzjonijiet kollettivi u individwali tal-impjieg, is-saħħa u l-benesseri, il-paga, il-ħin tax-xogħol, il-ħiliet u t-taħriġ, u l-ugwaljanza u n-nondiskriminazzjoni fuq il-post tax-xogħol. Il-profili jiġu aġġornati b'mod sistematiku kull sentejn.
Il-Kostituzzjoni tal-Lussemburgu tgħid: "Il-libertajiet tat-trejdjunjins huma garantiti. Il-liġi għandha torganizza l-eżerċizzju tad-dritt ta' strajk." Id-dritt li tinbeda azzjoni ta' strajk huwa soġġett għall-osservazzjoni ta' proċeduri preliminari ta' konċiljazzjoni. Kull tilwima industrijali li tinqala' f'kumpanija għandha tiġi riferuta – qabel kwalunkwe waqfien jew waqfien tax-xogħol – lill-Uffiċċju Nazzjonali ta' Konċiljazzjoni (Office National de Conciliation, ONC). Meta l-proċess ta' konċiljazzjoni jkun ġie eżawrit, l-ONC ifassal memorandum li jiddikjara l-punti li għadhom inkwistjoni. Ladarba tiġi ddikjarata n-nuqqas ta' konċiljazzjoni, il-partijiet f'kunflitt xorta jistgħu jirreferu t-tilwima għall-arbitraġġ minn president maħtur mill-gvern. Ladarba l-arbitru jiġi nnominat, iż-żewġ partijiet għandhom il-libertà li jaċċettawhom jew jirrifjutawhom. Jekk jaċċettaw l-arbitru, huma obbligati jaċċettaw id-deċiżjoni tal-arbitru. Inkella, jekk it-tentattivi ta' konċiljazzjoni u arbitraġġ ma jirnexxux, l-azzjoni ta' strajk tista' tinbeda legalment, u l-parteċipazzjoni ta' impjegat f'tali strajk ma tikkostitwixxix raġuni għat-tkeċċija. Barra minn hekk, l-istrajk fuq kwistjonijiet regolati minn ftehim kollettiv mhuwiex permess matul il-perjodu ta' validità ta' ftehim kollettiv. Minbarra l-istrajks, li huma estremament rari fil-Lussemburgu, tilwim industrijali ieħor jikkonsisti prinċipalment f'dimostrazzjonijiet. Ma ġiet ippubblikata l-ebda dejta dwar l-istrajks fil-Lussemburgu għal bosta snin.
Mekkaniżmi kollettivi għas-soluzzjoni tat-tilwim
Il-kultura tar-relazzjonijiet industrijali hija bbażata fuq il-fiduċja u d-diskussjoni bejn l-imsieħba soċjali. Rapport miċ-Ċentru għall-Istudji dwar il-Popolazzjoni, il-Faqar u l-Politika Pubblika (CEPS)/Instead (Rey, 2010) jenfasizza n-numru baxx ta' tilwim industrijali fil-Lussemburgu. L-erba' studji kkwotati mis-CEPS/Instead juru nuqqas ta' azzjoni kollettiva u strajkijiet. Ir-rapport jispjega li din il-"paċi soċjali" hija r-riżultat ta' diversi mezzi ta' soluzzjoni tat-tilwim, bħall-konċiljazzjoni ffaċilitata mill-ONC (ara t-taqsima "Aspetti legali"). Jekk il-konċiljazzjoni quddiem l-ONC ma tirnexxix, huwa possibbli li l-imsieħba soċjali jitolbu l-ħatra ta' arbitru.
Mekkaniżmi individwali għas-soluzzjoni tat-tilwim
Min iħaddem jew impjegat jista' jitlob lill-ITM biex isolvi tilwima industrijali individwali. Jekk il-partijiet jaqblu li jaċċettaw ir-rakkomandazzjoni li tirriżulta mill-konċiljazzjoni, it-tilwima titqies solvuta (il-Kodiċi tax-Xogħol, l-Artikolu L. 652-1). Madankollu, inizjattivi bħal dawn huma rari, u m'hemm l-ebda dejta disponibbli.
L-użu ta' mekkaniżmi alternattivi għas-soluzzjoni tat-tilwim
Fir-rapport annwali tiegħu, il-Ministeru tax-Xogħol jipprovdi dejta dwar in-numru ta' każijiet ta' tilwim kollettiv eżaminati mill-Uffiċċju Nazzjonali ta' Konċiljazzjoni.
Għadd ta' każijiet bl-użu ta' mekkaniżmi alternattivi għas-soluzzjoni tat-tilwim, 2012–2021
| 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | |
| Conciliation (ONC) | 7 | 6 | 8 | 2 | 4 | 9 | 16 | 9 | 4 | 4 |
Nota: ONC, l-Uffiċċju Nazzjonali ta' Konċiljazzjoni.
Sors: Rapporti annwali ppubblikati mill-Ministeru tax-Xogħol
