Relazzjonijiet ta' impjieg individwali fi Spanja

Rekwiżiti fir-rigward ta' kuntratt ta' impjieg

L-età minima tax-xogħol biex tinbeda relazzjoni ta' impjieg hija ta' 16-il sena. Ladarba jiġi ffirmat il-kuntratt tax-xogħol, il-kumpanija għandha tgħid lis-Servizz Pubbliku tal-Impjiegi dwar il-kundizzjonijiet tal-kuntratt u tibgħat kopja tiegħu lis-servizz mhux aktar tard minn 10 ijiem wara. Kopja oħra tal-kuntratt trid tiġi ppreżentata lir-rappreżentanti tal-impjegati fuq il-post tax-xogħol.

Proċeduri ta' tkeċċija u terminazzjoni

Min iħaddem huwa mitlub jinnotifika lill-forza tax-xogħol tiegħu dwar is-sensji ppjanati 15-il jum bil-quddiem. Dan il-perjodu ta' avviż japplika kemm għal sensji kollettivi kif ukoll individwali, u għall-impjegati kollha irrispettivament mill-mandat tagħhom. Fl-2010, il-perjodu ta' notifika tnaqqas minn xahar għal ġimagħtejn permezz tad-Digriet-Liġi Rjali 10/2010. L-ekonomija Spanjola tidher li hija aktar flessibbli issa minn dik tal-pajjiż medju tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi f'dan il-qasam, peress li l-perjodi medji ta' avviż fil-pajjiżi huma ta' 3.5 ġimgħat għall-ħaddiema b'9 xhur ta' mandat fil-ħin tat-tkeċċija, 1.3 xhur għall-ħaddiema b'4 snin ta' mandat u 2.7 xhur għall-ħaddiema b'mandat ta' 20 sena.

Fil-każ ta' tkeċċija kollettiva (aktar minn ħames impjegati jekk il-forza tax-xogħol kollha tkun affettwata; mill-inqas 10 impjegati f'kumpaniji b'inqas minn 100 impjegat; 10 % tal-impjegati f'kumpaniji b'100-300 impjegat; u 30 impjegat f'kumpaniji b'aktar minn 299 impjegat), il-leġiżlazzjoni tirrikjedi li l-impjegati jitħallsu kumpens legali minimu ta' 20 jum ta' paga għal kull sena ta' servizz. sa massimu ta' paga ta' 12-il xahar.

Fil-każ ta' tkeċċija inġusta individwali ta' impjegat li għandu kuntratt indefinit, il-leġiżlazzjoni tirrikjedi li l-impjegati jitħallsu kumpens legali minimu ta' paga ta' 33 jum għal kull sena ta' servizz, sa massimu ta' paga ta' 24 xahar.

Fil-każ ta' tkeċċija ġusta individwali, il-leġiżlazzjoni tirrikjedi li l-impjegati jitħallsu kumpens legali minimu ta' 20 jum ta' paga għal kull sena ta' servizz, sa massimu ta' paga ta' 12-il xahar.

F'intrapriżi b'inqas minn 25 impjegat, il-Fond Pubbliku tal-Garanzija tal-Pagi (Fondo de Garantía Salarial) se jħallas 40% tal-indennizz legali tal-impjegati fil-każ ta' sensji kollettivi.

Il-ħlas għat-terminazzjoni għal kuntratti temporanji ġie mmodifikat bid-Digriet-Liġi Rjali 10/2010, li stabbilixxa li mill-1 ta' Jannar 2015 il-ħlas tat-terminazzjoni jiżdied kull sena b'ġurnata għal kull sena ta' servizz, minn 8 ijiem fis-sena ta' servizz imħallas fl-2010 għal 12-il jum. Għaldaqstant, fl-2014 il-ħlas tat-terminazzjoni għal kuntratti temporanji kien ta' 11-il jum fis-sena maħdum. Jekk min iħaddem ikeċċi lill-ħaddiem temporanju qabel ma jiskadi l-kuntratt tiegħu, il-ħlas tat-terminazzjoni jkun ugwali għal paga ta' 33 jum għal kull sena ta' servizz, sa massimu ta' paga ta' 24 xahar.

Dwar dan is-suġġett, il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja (ECJ) ħabbret deċiżjoni polemika f'Settembru 2016 (C-596/14). Skont il-Liġi Spanjola, l-impjegati permanenti jiksbu 20 jum għal kull sena maħduma ta' ħlas ta' terminazzjoni meta jitkeċċew, filwaqt li l-ħaddiema temporanji jiksbu 12-il jum u s-sostituti temporanji (interinos) ma jiksbu l-ebda kumpens. F'sentenza maħruġa fl-14 ta' Settembru 2016, l-ECJ stabbilixxiet li s-sostituti temporanji għandhom ukoll id-dritt li jirċievu ħlas ta' terminazzjoni, u li l-ammont riċevut mill-ħaddiema temporanji u l-ħaddiema permanenti m'għandux ikun differenti minħabba t-tip ta' kuntratt tagħhom, fuq il-bażi legali tal-Ftehim Qafas dwar ix-Xogħol għal Terminu Fiss (stabbilit fl-anness tad-Direttiva tal-Kunsill 1999/70/KE).

Din id-deċiżjoni ħolqot inċertezza kbira dwar is-suġġett tal-ħlas tat-tkeċċija fi Spanja, minħabba li skont id-deċiżjoni tal-qorti kemm il-ħaddiema temporanji kif ukoll is-sostituti temporanji għandu jkollhom l-istess kumpens bħall-impjegati l-oħra (20 jum, sa massimu ta' paga ta' 12-il xahar).

Bħalissa, ir-regolament Spanjol għadu l-istess (l-ebda ħlas ta' terminazzjoni għal sostituti temporanji), għalkemm aktar każijiet simili waslu għand il-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Superjuri Spanjola u qed jistennew deċiżjonijiet. Jidher li l-leġiżlatur se jistenna sakemm dawn il-każijiet pendenti jiġu solvuti sabiex jirregola l-kwistjoni abbażi ta' ġurisprudenza aktar konsolidata. Għalhekk, ir-riperkussjonijiet tad-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja għad iridu jidhru.

Leave tal-ġenituri, tal-maternità u tal-paternità

F'dawn l-aħħar snin, il-leave tal-maternità u tal-paternità nbidlu b'mod sinifikanti.

Fit-5 ta' Lulju 2018, it-tul tal-leave tal-ġenituri ġie estiż minn erba' ġimgħat għal ħames ġimgħat. F'Settembru 2017, il-Partit tal-Poplu u Ciudadanos qablu li jestendu l-leave tal-paternità għal ħames ġimgħat mis-sena ta' wara 'l quddiem. Madankollu, f'Jannar 2018 dan il-ftehim kien għadu soġġett għall-approvazzjoni tal-Liġi tal-Baġit tal-2018, għalhekk l-estensjoni ma kinitx ġiet applikata fil-prattika (u l-leave tal-ġenituri kien għadu twil erba' ġimgħat). Il-gvern soċjalista fl-aħħar ħabbar din il-miżura bħala parti mil-Liġi tal-Baġit (il-Liġi 6/2018).

Fi Frar 2019, il-gvern soċjalista ppromulga d-Digriet-Liġi Rjali 6/2019, li jistabbilixxi l-ugwaljanza gradwali tal-liv tal-maternità u tal-paternità. Għalhekk, il-leave tal-paternità tela' għal tmien ġimgħat fl-2019, u għal 12-il ġimgħa fl-2020, u sal-2021 iż-żewġ ġenituri gawdew minn leave imħallas ugwali u mhux trasferibbli ta' 16-il ġimgħa, li jista' jiġi estiż b'ġimagħtejn għal kull tifel fil-każ ta' twelid multiplu.

Arranġamenti statutorji tal-leave

Sors: Elaborazzjoni tal-awturi stess.

Leave tal-mard

Sabiex ikun eliġibbli għal-leave tal-mard, l-impjegat irid ikun għamel kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għal 180 jum matul il-ħames snin qabel il-bidu tal-leave, fil-każ ta' mard komuni. Fil-każ ta' inċident fuq ix-xogħol, ma huwa meħtieġ l-ebda perjodu ta' kontribuzzjoni.

L-ammont tal-benefiċċju pagabbli huwa ddeterminat fuq il-bażi tal-kontribuzzjonijiet li huma stabbiliti skont is-salarji. Għall-ewwel tlett ijiem ta' marda komuni, l-impjegat ma jirċievi l-ebda benefiċċju. Bejn ir-4 jum u l-20 jum, ir-rata ta 'sostituzzjoni hija ta' 60% tas-salarju bażi regolatorju. Wara l-20 jum, ir-rata ta' sostituzzjoni hija ta' 75% tal-bażi regolatorja. Fil-każ ta' inċident fuq ix-xogħol, ir-rata ta' sostituzzjoni hija ta' 75% tal-bażi regolatorja mill-ewwel jum.

Età tal-irtirar

L-età tal-irtirar żdiedet fl-2011 (il-Liġi 27/2011) minn 65 sena għal 67 sena. Dan il-posponiment tal-irtirar qed jiġi applikat progressivament bejn l-2013 u l-2027. Żdied b'xahar fis-sena sal-2018, u ilu jiżdied b'xahrejn fis-sena mill-2019. Se tkompli tiżdied b'din ir-rata sal-2027. Il-ħaddiema jistgħu jirtiraw fl-età ta' 65 sena u jibbenefikaw mid-drittijiet massimi tal-pensjoni jekk ikunu ħallsu l-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għal mill-inqas 38 sena u 6 xhur.

Il-perjodu ta' kontribuzzjoni li jittieħed biex tiġi ddeterminata l-bażi regolatorja tal-pensjoni żdied minn 15 għal 25 sena mill-2013 sal-2022. Din iż-żieda ġiet applikata gradwalment, u żdiedet b'sena f'dan il-perjodu.

In-nisa li jkunu interrompu l-karriera tagħhom bħala konsegwenza ta' twelid jew adozzjoni jistgħu jitolbu 9 xhur ta' kontribuzzjonijiet għal kull tifel qabel l-età ta' 67 sena, sa massimu ta' sentejn.

F'Lulju 2021, intlaħaq ftehim bejn il-gvern u l-imsieħba soċjali (is-CEOE, Cepyme, CCOO u l-UGT) dwar ir-riforma tal-pensjonijiet. Il-ftehim huwa l-ewwel patt ewlieni dwar il-pensjonijiet fil-kuntest tad-djalogu soċjali mill-2011 (La Moncloa, 2021).

• Il-ftehim jipprevedi mekkaniżmu ġdid ta' evalwazzjoni biex tinżamm il-kapaċità tal-akkwist tal-pensjonijiet pubbliċi skont l-inflazzjoni annwali medja rreġistrata fis-sena ta' qabel.

• Il-ftehim jinkludi diversi inċentivi mmirati biex iġibu l-età effettiva tal-irtirar eqreb lejn l-età statutorja għall-irtirar. Dawn il-miżuri jinkludu inċentivi ġodda għal dewmien fl-irtirar, bħal eżenzjonijiet mill-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u żidiet fl-ammont tal-pensjoni.

• L-imsieħba soċjali impenjaw ruħhom li jinnegozjaw "mekkaniżmu ta' ekwità interġenerazzjonali" ġdid f'konformità mal-Pjan ta' Rkupru, Trasformazzjoni u Reżiljenza. Il-mekkaniżmu l-ġdid huwa mistenni li jidħol fis-seħħ mill-2027 u se jkollu l-għan li jibbilanċja l-isforz tal-finanzjament tal-pensjonijiet bejn il-ġenerazzjonijiet.

Proposta oħra għal riforma li dwarha għad m'hemm l-ebda kunsens hija relatata mal-estensjoni tal-perjodu li fuqu huwa bbażat il-kalkolu tal-pensjonijiet tal-irtirar minn 25 għal 30 sena bejn l-2027 u l-2038. Din il-miżura ġiet miftiehma mill-gvern Spanjol u l-Kummissjoni Ewropea fil-kuntest tal-Pjan ta' Rkupru u Reżiljenza ta' Spanja. Skont l-istimi tal-Bank ta' Spanja, miżura bħal din se twassal għal tnaqqis fil-pensjoni inizjali medja. Madankollu, l-estensjoni tal-perjodu ta' kalkolu għall-aktar numru favorevoli ta' snin tista' tgħin biex itaffi t-tnaqqis fl-ammont medju tal-pensjoni inizjali filwaqt li tikkontribwixxi wkoll għat-tnaqqis tal-inugwaljanzi fost il-pensjonanti (Muñoz-Julve u Ramos, 2022).