Τηλεργασία

20 Ιανουάριος 2022

Shutterstock image of man teleworking on laptop

Η τηλεργασία είναι μια εργασιακή ρύθμιση κατά την οποία η εργασία εκτελείται εκτός ενός προκαθορισμένου τόπου εργασίας, συνήθως εκτός των εγκαταστάσεων τουRead more

Η τηλεργασία είναι μια εργασιακή ρύθμιση κατά την οποία η εργασία εκτελείται εκτός ενός προκαθορισμένου τόπου εργασίας, συνήθως εκτός των εγκαταστάσεων του εργοδότη, μέσω τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ). Τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της τηλεργασίας είναι η χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών και τηλεπικοινωνιών για την αλλαγή του συνήθους τόπου εργασίας, η συχνότητα με την οποία ο εργαζόμενος εργάζεται εκτός των εγκαταστάσεων του εργοδότη και ο αριθμός των χώρων όπου οι εργαζόμενοι εργάζονται εξ αποστάσεως (κινητικότητα).

Όσον αφορά την κινητικότητα, η μετακινούμενη εργασία που βασίζεται σε ΤΠΕ μπορεί να οριστεί ως η χρήση τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών, όπως smartphone, tablet, φορητοί υπολογιστές ή/και επιτραπέζιοι υπολογιστές, για εργασία που εκτελείται εκτός των εγκαταστάσεων του εργοδότη και είναι σε μεγάλο βαθμό «ανεξάρτητη από συγκεκριμένη τοποθεσία». Η μετακινούμενη εργασία θα μπορούσε να θεωρηθεί «παραλλαγή» της τηλεργασίας. Όταν χρησιμοποιείται ο όρος μετακινούμενη εργασία που βασίζεται σε ΤΠΕ, δίνεται έμφαση στο γεγονός ότι οι εργαζόμενοι εργάζονται σε διάφορες τοποθεσίες και χρησιμοποιούν ΤΠΕ για να συνδεθούν σε κοινά υπολογιστικά συστήματα της εταιρείας.

Διαφορετικά επίπεδα έντασης ή συχνότητας τηλεργασίας/μετακινούμενης εργασίας που βασίζεται σε ΤΠΕ και διαφορετικό εύρος τόπων στους οποίους εργάζονται τα άτομα μπορεί να έχουν διαφορετικές συνέπειες στις συνθήκες εργασίας.

Read less

Πρόσφατες επικαιροποιήσεις

Social partners going digital: Using digital tools and adapting social dialogue processes

Digital transformation is changing the world of work. This report looks at how social partners – the actors involved in...

Μη συνηθισμένη επιχειρηματική δραστηριότητα: Πώς οι εταιρείες της ΕΕ προσαρμόστηκαν στην πανδημία COVID-19

Η παρούσα έκθεση αποσκοπεί στη στήριξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της πανδημίας...

COVID-19: A changed Europe

It has been almost two years since the Coronavirus disease (COVID-19) hit Europe and many of the response measures...

Πλαίσιο ΕΕ

Top

Κατά τον 21ο αιώνα, οRead more

Κατά τον 21ο αιώνα, οι ΤΠΕ έχουν φέρει επανάσταση στην εργασία και τη ζωή. Οι εξελίξεις στις ΤΠΕ έχουν ανοίξει τον δρόμο σε νέους τρόπους εργασίας. Η τηλεργασία και η μετακινούμενη εργασία που βασίζεται σε ΤΠΕ έχουν ενταχθεί σε μια δέσμη ευέλικτων εργασιακών ρυθμίσεων με στόχο τον εκσυγχρονισμό της οργάνωσης της εργασίας. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής σε πολλά κράτη μέλη της ΕΕ συζητούν τη ραγδαία αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε καθώς και τις επιπτώσεις της σε άλλες πτυχές της καθημερινής μας ζωής, όπως η οργάνωση της εργασίας, η ισορροπία μεταξύ εργασιακής και προσωπικής ζωής, η υγεία και η ευημερία.

Η ευρωπαϊκή συμφωνία-πλαίσιο για την τηλεργασία, που υπογράφηκε από τους κοινωνικούς εταίρους σε επίπεδο ΕΕ το 2002, ορίζει την τηλεργασία και θέτει ένα γενικό πλαίσιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τις συνθήκες εργασίας των τηλεργαζομένων. Στόχος της είναι να συμβιβάσει τις ανάγκες για ευελιξία και ασφάλεια που μοιράζονται εργοδότες και εργαζόμενοι. Έκτοτε, οι τεχνολογικές εξελίξεις έχουν συμβάλει στη διεύρυνση αυτής της εργασιακής ρύθμισης και άνοιξαν τον δρόμο για ένα υψηλότερο επίπεδο κινητικότητας των εργαζομένων ώστε να εργάζονται εξ αποστάσεως.

Τον Ιούνιο του 2020, οι κοινωνικοί εταίροι σε επίπεδο ΕΕ υπέγραψαν μια συμφωνία-πλαίσιο για την ψηφιοποίηση, στην οποία παρατίθενται οι σχετικές διατάξεις για τους «τρόπους σύνδεσης και αποσύνδεσης». Οι διατάξεις αυτές πρέπει να εφαρμοστούν σε εθνικό επίπεδο, σύμφωνα με τις διαδικασίες και τις πρακτικές των κοινωνικών εταίρων στα κράτη μέλη.

Τον Ιανουάριο του 2021, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ψήφισμα με το οποίο καλούσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νόμο που θα επιτρέπει σε όσους εργάζονται ψηφιακά να αποσυνδέονται εκτός του ωραρίου εργασίας τους. Θα πρέπει επίσης να θεσπίζει ελάχιστες απαιτήσεις για την εξ αποστάσεως εργασία και να αποσαφηνίζει τις συνθήκες εργασίας, τα ωράρια και τις περιόδους ανάπαυσης.

Από τις αρχές του 2020, ως αποτέλεσμα της πανδημίας της νόσου COVID-19, πολλοί εργοδότες και εργαζόμενοι έχουν επιλέξει την τηλεργασία, η οποία ενδέχεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε στο μέλλον. Η αλλαγή αυτή παρέχει ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις και βοηθά τους εργαζόμενους να διατηρήσουν τις θέσεις εργασίας τους. Παρουσιάζει όμως και προκλήσεις για την υγεία και την ισορροπία μεταξύ εργασιακής και προσωπικής ζωής, οι οποίες συνδέονται με τη σύγχυση των ορίων μεταξύ εργασίας και ελεύθερου χρόνου, τις πολλές ώρες εργασίας και τη συνεχή διαθεσιμότητα.

Το έργο του Eurofound για την τηλεργασία συνδέεται με τη στρατηγική της Επιτροπής για την περίοδο 2019-2024 για μια Ευρώπη έτοιμη για την ψηφιακή εποχή.

Read less

Έρευνα

Top

Το Eurofound διεξάγει έρευνα για την τηλεργασία και τη μετακινούμενη εργασία που βασίζεται σε ΤΠΕ στο πλαίσιο της δραστηριότητάς του για τις συνθήκες εργασίας και τη βιώσιμη εργασία. Στην έρευνά του περιλαμβάνοRead more

Το Eurofound διεξάγει έρευνα για την τηλεργασία και τη μετακινούμενη εργασία που βασίζεται σε ΤΠΕ στο πλαίσιο της δραστηριότητάς του για τις συνθήκες εργασίας και τη βιώσιμη εργασία. Στην έρευνά του περιλαμβάνονται και οι νέες μορφές απασχόλησης. Μεταξύ των θεμάτων που καλύπτονται είναι η ισορροπία μεταξύ εργασιακής και προσωπικής ζωής, ο χρόνος εργασίας, οι συνθήκες εργασίας και το δικαίωμα στην αποσύνδεση, καθώς και ο αντίκτυπος της πανδημίας της νόσου COVID-19 στον τρόπο που εργαζόμαστε.

Επίδραση στην απασχόληση και στις συνθήκες εργασίας

Στην ανάλυση του Eurofound σχετικά με την τηλεργασία και τη μετακινούμενη εργασία που βασίζεται σε ΤΠΕ εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο η ευελιξία του χρόνου εργασίας και η αυτονομία των εργαζομένων επηρεάζουν την απασχόληση και τις συνθήκες εργασίας στην ψηφιακή εποχή, εστιάζοντας στον αντίκτυπό τους στην ισορροπία μεταξύ εργασιακής και προσωπικής ζωής , την υγεία, την απόδοση και τις επαγγελματικές προοπτικές. Η ανάλυση βασίζεται σε στοιχεία από την Ευρωπαϊκή Έρευνα για τις Συνθήκες Εργασίας (EWCS) του Eurofound και από άλλες έρευνες.

Κοινή έρευνα του Eurofound και της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) εξέτασε τον αντίκτυπο της τηλεργασίας και της μετακινούμενης εργασίας, που βασίζεται σε ΤΠΕ σε διάφορες τοποθεσίες, (σπίτι, γραφείο ή άλλη τοποθεσία) στην ισορροπία μεταξύ εργασιακής και προσωπικής ζωής. Η έρευνα βασίστηκε επίσης σε στοιχεία της EWCS. Η μετακινούμενη εργασία που βασίζεται σε ΤΠΕ είναι επίσης μία από τις πολλές νέες μορφές απασχόλησης που βρίσκονται σε άνοδο εντός της ΕΕ και μελετώνται από το Eurofound.

Τηλεργασία και COVID-19

Η μοναδική ηλεκτρονική έρευνα του Eurofound, Ζωή, εργασία και COVID-19, παρέχει συνοπτική περιγραφή των επιπτώσεων των αλλαγών που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας στις ζωές των ανθρώπων, με στόχο να βοηθήσει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να διαμορφώσουν τις δράσεις αντιμετώπισης της κρίσης. Διεξήχθη σε διάφορες φάσεις κατά τη διάρκεια του 2020 και του 2021 και επιτρέπει τη σύγκριση των προκλήσεων που προέκυψαν κατά τα διάφορα στάδια της ζωής μέσα στην πανδημία. Μια σειρά από ερωτήσεις εστιάζουν στην εργασιακή κατάσταση των ανθρώπων, στο επίπεδο τηλεργασίας που παρείχαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας της νόσου COVID-19, στις εμπειρίες από την κατ’ οίκον τηλεργασία και στον αντίκτυπο στην ισορροπία μεταξύ εργασιακής και προσωπικής ζωής.

Το δικαίωμα στην αποσύνδεση

Τίθενται προκλήσεις πέρα από την ισορροπία μεταξύ εργασιακής και προσωπικής ζωής: η σύγχυση των ορίων μεταξύ εργασίας και ελεύθερου χρόνου, η συνεχής συνδεσιμότητα και οι πολλές ώρες εργασίας μπορούν να αποτελέσουν πρόβλημα για την ψυχική και σωματική ευημερία των εργαζομένων. Με την εκθετική αύξηση της τηλεργασίας λόγω της πανδημίας της νόσου COVID-19, τα μέτρα που σχετίζονται με το δικαίωμα στην αποσύνδεση έχουν γίνει πιο σημαντικά από ποτέ. Με βάση περιπτωσιολογικές μελέτες, το 2021 το Eurofound διερεύνησε την εφαρμογή και τον αντίκτυπο του δικαιώματος στην αποσύνδεση σε επίπεδο χώρου εργασίας.

Δεν έχει φανεί ακόμα ο πλήρης αντίκτυπος της πανδημίας. Ωστόσο, η πανδημία της νόσου COVID-19 θα μπορούσε να αλλάξει σε μόνιμη βάση την τηλεργασία και τη μετακινούμενη εργασία που βασίζεται σε ΤΠΕ, τόσο στην ΕΕ όσο και πέραν αυτής.

Read less

Κύρια μηνύματα

Top
  • Η τηλεργασία παρουσιάζει άνοδο σε όλες τις χώρες της ΕΕ, καθώς πάνω από το ένα τρίτο των εργαζομένων άρχισαν να εργάζονται εξ αποστάσεως μετά την έναρξη της πανδημίας της νόσου COVID-19, πολλοί με περιορισμένη ή και καθόλου προηγούμενη εμπειρία τηλεργασίας.
  • Η Έρευνα Εργατικού Δυναμικού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕΔ-ΕΕ) κάνει διάκριση μεταξύ των εργαζομένων που εργάζονται «συνήθως» από το σπίτι και εκείνων που εργάζονται «ορισμένες φορές» από το σπίτι. Η αύξηση της τηλεργασίας το 2020 οφείλεται στην αύξηση των ατόμων που εργάζονται συνήθως από το σπίτι. Πριν από την πανδημία, η εργασία που παρεχόταν ορισμένες φορές από το σπίτι ήταν η πιο συνηθισμένη στις περισσότερες χώρες και το 2020 παρέμεινε σε παρόμοια επίπεδα με αυτά του 2019. Το 2020, η εργασία που παρεχόταν συνήθως από το σπίτι έγινε η πιο συνηθισμένη κατάσταση.
  • Οι περισσότεροι εργαζόμενοι στην ΕΕ εξέφρασαν την προτίμησή τους να εργάζονται από το σπίτι αρκετές φορές την εβδομάδα και μακροπρόθεσμα. 
  • Οι κατ' οίκον τηλεργαζόμενοι έχουν διπλάσιες πιθανότητες να υπερβούν το όριο των 48 ωρών εργασίας από ό,τι οι εργαζόμενοι στον χώρο εργασίας και είναι εξαιρετικά πιο πιθανό να εργαστούν στον ελεύθερο χρόνο τους.
  • Η άνοδος της τηλεργασίας ανέδειξε ότι τα όρια μεταξύ εργασιακής και προσωπικής ζωής δεν είναι τόσο σαφή. Είναι πολύ σημαντικό οι κυβερνήσεις και οι κοινωνικοί εταίροι να θεσπίσουν το «δικαίωμα στην αποσύνδεση» ή παρόμοιες πρωτοβουλίες, προκειμένου μεγάλες ομάδες εργαζομένων να μην εκτίθενται στον κίνδυνο σωματικής και συναισθηματικής εξουθένωσης.
  • Μετά τη στροφή προς την τηλεργασία κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι συνηθέστερες υβριδικές εργασιακές ρυθμίσεις πριν από την πανδημία θα γίνουν και πάλι οι πιο διαδεδομένες μορφές τηλεργασίας.
  • Οι κοινωνικοί εταίροι και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να επιδιώξουν να συμπεριλάβουν διατάξεις για την αντιμετώπιση των προκλήσεων σχετικά με τον χρόνο εργασίας, την υγεία και την ασφάλεια ή την πρόσβαση στον εξοπλισμό και τη χρήση του, σε κάθε νομικό πλαίσιο ή συμφωνία.
Read less

Δημοσιεύσεις & δεδομένα

Top

Οι ακόλουθες ενότητες παρέχουν πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα δημοσιεύσεων, δεδομένων και τρεχουσών εργασιών που αφορούν το συγκεκριμένο θέμα. 

  • Δημοσιεύσεις (75)
  • Δεδομένα
  • Τρέχουσα εργασία (5)

Οι δημοσιεύσεις του Eurofound παρουσιάζονται, μεταξύ άλλων, υπό μορφή εκθέσεων, συνόψεων πολιτικής, ιστολογίων, άρθρων και παρουσιάσεων. 

Δεδομένα

Σύνδεσμοι που παραπέμπουν σε δεδομένα σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα διατίθενται κατωτέρω.

Τρέχουσα εργασία

Η έρευνα επί του θέματος αυτού συνεχίζεται σε μια σειρά από επιμέρους θέματα, τα οποία παρουσιάζονται κατωτέρω με συνδέσμους που παραπέμπουν σε προσεχείς τίτλους.

Regulations on telework in the EU

Publication Ιούλιος 2022

Telework in the EU: Regulatory frameworks and prevalence

Publication Σεπτέμβριος 2022

Hybrid work

Publication Νοέμβριος 2022

EWCS extraordinary edition 2021: Overview report

Publication Δεκέμβριος 2022