Χρόνος εργασίας

15 April 2019

Ο χρόνος εργασίας αναφέρεται σε κάθε περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας ο εργαζόμενος βρίσκεται στην εργασία, στη διάθεση του εργοδότη και ασκεί τις δραστηριότητες ή τα καθήκοντά του, σύμφωνα με τις εθνικές νομοθεσίες και/ή πρακτικές. Οι ώρες εργασίας διαφέρουν για τους εργαζομένους σε διαφορετικά επαγγέλματα ή σε διαφορετικές φάσεις της ζωής τους, ενώ το φύλο είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τον καθορισμό αυτών των διαφορών.

Ο χρόνος εργασίας αποτελεί βασικό στοιχείο του εργασιακού βίου και η ρύθμισή του έχει αποτελέσει το επίκεντρο πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών συζητήσεων τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο ΕΕ. Με στόχο την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, η οδηγία της ΕΕ για τον χρόνο εργασίας απαιτεί από όλα τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν την τήρηση ελάχιστων προτύπων σχετικά με τις ώρες εργασίας για όλους τους εργαζομένους σε ολόκληρη την ΕΕ. Περιλαμβάνονται πρότυπα για τη μέγιστη εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας (η οποία έχει οριστεί στις 48 ώρες), τις ελάχιστες περιόδους ανάπαυσης και τα διαλείμματα, την ετήσια άδεια, τη νυχτερινή εργασία και την εργασία σε βάρδιες.

Το έργο του Eurofound

Επί σειρά ετών, το Eurofound συλλέγει πληροφορίες σχετικά με διάφορες πτυχές του χρόνου εργασίας και τις επιπτώσεις τους στις συνθήκες εργασίας και στην ποιότητα ζωής των ανδρών και των γυναικών στην ΕΕ. Οι μελέτες του Eurofound σχετικά με τον χρόνο εργασίας έχουν ως στόχο να βελτιώσουν την κατανόηση του τρόπου οργάνωσής του και του τρόπου με τον οποίο η οργάνωσή του επηρεάζει την απασχόληση, την παραγωγικότητα, την ευεξία και την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Στοιχεία σχετικά με τον χρόνο εργασίας που προβλέπεται στις συλλογικές συμβάσεις και σχετικά με τον ρόλο των κοινωνικών εταίρων δημοσιεύονται τακτικά, ενώ πρόσφατα εξετάστηκαν επίσης από μακροπρόθεσμη προοπτική. Σύμφωνα με έρευνες για τον χρόνο εργασίας των ανδρών σε σύγκριση με τον αντίστοιχο των γυναικών, οι άνδρες παρουσιάζουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να εργάζονται περισσότερες ώρες, ενώ οι γυναίκες είναι πιθανότερο να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο σε μη αμειβόμενη οικιακή εργασία.

Κανονιστική ρύθμιση και οργάνωση του χρόνου εργασίας

Η κανονιστική ρύθμιση του χρόνου εργασίας αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη βελτίωση της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, καθώς και της συμμετοχής στην αγορά εργασίας. Σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο οικονομικό κλίμα, οι εταιρείες και οι εργαζόμενοι χρειάζονται ευελιξία. Το Eurofound έχει διερευνήσει τη σχέση του χρόνου εργασίας με την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής σε όλη τη διάρκεια ζωής ενός ανθρώπου.

Στο πλαίσιο της έρευνας έχουν μελετηθεί διάφορες πτυχές της οργάνωσης του χρόνου εργασίας και οι επιπτώσεις της στην παραγωγικότητα και στις συνθήκες εργασίας. Καθώς η οργάνωση του χρόνου εργασίας αλλάζει, το Eurofound, σε συνεργασία με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας, εξέτασε πρόσφατα τις επιπτώσεις της τηλεργασίας και της κινητής εργασίας βάσει ΤΠΕ στον χρόνο εργασίας όσων εργάζονται υπό αυτές τις εργασιακές ρυθμίσεις.

Στο πλαίσιο πρόσφατης μελέτης, στην οποία υιοθετήθηκε μια μακροπρόθεσμη οπτική όσον αφορά τον χρόνο εργασίας, εξετάζεται η εξέλιξη των πτυχών του χρόνου εργασίας βάσει συλλογικών συμβάσεων στις αρχές του 21ου αιώνα στην ΕΕ. Η μελέτη επικεντρώνεται σε πέντε τομείς: τη χημική βιομηχανία, τη μεταλλουργία, τον τραπεζικό κλάδο, τις λιανικές πωλήσεις και τη δημόσια διοίκηση. Στην έκθεση περιγράφονται τα θεσμοθετημένα κανονιστικά καθεστώτα και αξιολογούνται οι αλλαγές που σημειώθηκαν στις προβλεπόμενες από τις συλλογικές συμβάσεις ώρες εργασίας και στα συνήθη ωράρια εργασίας, στο διάστημα μεταξύ 1999 και 2014.

Ο χρόνος εργασίας στην ανάλυση ερευνών

Τρεις σημαντικές έρευνες του Eurofound παρέχουν δεδομένα σχετικά με ζητήματα που αφορούν τον χρόνο εργασίας.

Η Ευρωπαϊκή Έρευνα για τις Συνθήκες Εργασίας (EWCS) καλύπτει τον χρόνο εργασίας από διάφορες οπτικές. Στην έκτη EWCS του 2015, ένας από τους επτά δείκτες της ποιότητας της εργασίας ήταν η ποιότητα του χρόνου εργασίας. Χρησιμοποιήθηκε για τη μέτρηση της συχνότητας εμφάνισης πολύωρης εργασίας, της δυνατότητας πραγματοποίησης διαλειμμάτων, του άτυπου χρόνου εργασίας, των ρυθμίσεων και της ευελιξίας του χρόνου εργασίας, και του τρόπου με τον οποίο τα στοιχεία αυτά επηρεάζουν την υγεία και την ευεξία των εργαζομένων. Διαπιστώθηκε ότι το 43 % των εργαζομένων έχουν πολύ σταθερά ωράρια εργασίας.

Χρησιμοποιώντας δεδομένα από την έκτη EWCS, το Eurofound πρόσφατα εξέτασε μοντέλα χρόνου εργασίας για βιώσιμη εργασία. Στην ανάλυση εξετάζονται οι σχέσεις μεταξύ μοντέλων χρόνου εργασίας, ισορροπίας επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και προτιμήσεων ως προς τον χρόνο εργασίας, αφενός, και της υγείας και ευεξίας των εργαζομένων, αφετέρου. Αξιολογείται, επίσης, ο βαθμός βιωσιμότητας των σημερινών εργασιακών συνθηκών και μοντέλων χρόνου εργασίας για το μέλλον.

Η Έρευνα για την Ποιότητα Ζωής στην Ευρώπη (EQLS) εξετάζει τις ρυθμίσεις του χρόνου εργασίας, τόσο αμειβόμενης όσο και μη αμειβόμενης, καθώς και τον αντίκτυπό τους στην ικανοποίηση όσον αφορά την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.

Οι ρυθμίσεις του χρόνου εργασίας μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην αποδοτικότητα, την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα των εταιρειών, πέραν της σημασίας τους για την υγεία, την ευεξία και την παροχή κινήτρων για τους υπαλλήλους τους. Στο πλαίσιο της Έρευνας για τις Ευρωπαϊκές Επιχειρήσεις (ECS), το Eurofound διεξάγει, επίσης, ολοκληρωμένη έρευνα για τον χρόνο εργασίας και για την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Έχει εξετάσει τη συχνότητα εμφάνισης ευέλικτων ρυθμίσεων χρόνου εργασίας και λογαριασμών χρόνου εργασίας, μερικής απασχόλησης, υπερωριών και μη κανονικού ωραρίου εργασίας, τη γονική άδεια και άλλες μορφές μακροχρόνιας άδειας, τη σταδιακή και την πρόωρη συνταξιοδότηση, καθώς και συγκεκριμένες πολιτικές για τη στήριξη της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής στις εταιρείες.

Εστίαση: Θεματική ενημέρωση του EurWORK σχετικά με την εργασία την Κυριακή στην Ευρώπη

23 Σεπτεμβρίου 2016 - Τα κράτη μέλη της ΕΕ θεσπίζουν νόμους για τη ρύθμιση του ωραρίου λειτουργίας καταστημάτων και επιχειρήσεων τις Κυριακές. Ωστόσο, σε ορισμένα κράτη μέλη η νέα νομοθεσία περιορίζει το ωράριο λειτουργίας. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Έρευνα για τις Συνθήκες Εργασίας, το ποσοστό των εργαζομένων που δηλώνουν ότι εργάζονται τις Κυριακές αυξήθηκε μεταξύ 2010 και 2015, στοιχείο που επιβεβαιώνει την ιδέα ότι η άσκηση εμπορικής δραστηριότητας την Κυριακή αποτελεί όλο και πιο σύνηθες φαινόμενο.
Το καθεστώς της εργασίας την Κυριακή στην Ευρώπη

Πόροι

Ongoing work

Highlights (9)

Όλες (789)

Publications (209)

Articles (549)

News (18)

Events (13)