Przejście na cyfrowe: Restrukturyzacja trendów w bankowości detalicznej
Opublikowano: 25 September 2022
Sektor bankowości detalicznej jest żyznym gruntem do badania wpływu cyfryzacji na pracę i zatrudnienie. Usługi finansowe coraz częściej są świadczone online, bez pośrednictwa instytucji obsługujących klientów. Wiele banków w tym sektorze przechodzi serię restrukturyzacji od czasu globalnego kryzysu finansowego, a jest to jeden z nielicznych sektorów usług z stagnacją lub spadkiem zatrudnienia. Oprócz zmian technologicznych w sposobie świadczenia usług, sektor odpowiada także na inne wyzwania, w tym rosnące obciążenia regulacyjne i zgodności, konkurencję ze strony fintechu oraz niskie stopy procentowe i obniżoną rentowność. Studia przypadków zawarte w tym raporcie opisują przykłady niedawnej restrukturyzacji w sektorze, co ją motywowało, jak była zarządzana oraz jak wpłynęła na zatrudnienie, organizację pracy oraz inne wyniki biznesowe i pracownicze.
Należy pamiętać, że większość publikacji Eurofound jest dostępna wyłącznie w języku angielskim i nie jest obecnie automatycznie tłumaczona.
Podczas gdy większość sektorów usług odnotowała wzrost zatrudnienia w ciągu ostatniej dekady, zatrudnienie w bankowości detalicznej spadło – najpierw z powodu kryzysu finansowego, następnie cyfryzacji i niedawnego przejścia na bankowość detaliczną online. Równolegle fizyczna infrastruktura bankowości detalicznej się zmniejszyła – w UE jest tylko około 20 oddziałów bankowych na 100 000 mieszkańców, w porównaniu do około 30 w 2004 roku.
Restrukturyzacja w bankowości detalicznej często jest rozległa pod względem skali, długości i złożoności w porównaniu z innymi sektorami; odbywa się ona poprzez dobrze ugruntowane instytucjonalne ramy dialogu społecznego, korzystając z wysokiego poziomu reprezentacji i organizacji zbiorowej. Jest to ważny przykład kluczowej roli dialogu społecznego w łagodzeniu negatywnych skutków restrukturyzacji.
W porównaniu z innymi sektorami udział wyspecjalizowanych specjalistów w bankowości detalicznej szybko wzrósł, przy czym dwie trzecie osób w bankowości detalicznej w UE posiada obecnie kwalifikacje trzeciego poziomu. Aby sprostać nowemu zapotrzebowaniu na wysoko wykwalifikowane stanowiska (takie jak eksperci prawni, data scientisty i eksperci ds. bezpieczeństwa sieci) oraz zwiększyć zatrudnialność osób pracujących w bardziej tradycyjnych bankach, kluczowe będzie dla sektora opracowanie ukierunkowanych polityk kompetencji.
Cyfryzacja przekształciła wiele tradycyjnych sposobów pracy w bankowości detalicznej, prowadząc do wzrostu liczby stanowisk "obsługujących komputer" oraz spadku liczby miejsc pracy z klientami. Duży odsetek miejsc pracy "telepracujących" spowodował również najgwałtowniejszy wzrost pracy zdalnej w tym sektorze podczas pandemii, gdzie w 2021 roku prawie jeden na dwóch pracowników sektora finansowego w UE pracował zdalnie "zazwyczaj" lub "czasami".
Bankowość detaliczna to sektor o wysokich dochodach, ale również odnotowuje najwyższą lukę płacową między płciami. Chociaż częściowo odzwierciedla to wyspecjalizowany charakter stanowisk w sektorze, gdzie mężczyźni są nadreprezentowani w lepiej płatnych zawodach związanych z IT oraz na stanowiskach nadzorczych i menedżerskich, audyty płac ze względu na płeć przewidziane w proponowanej dyrektywie UE dotyczącej przejrzystości płac odegrają ważną rolę w identyfikacji innych czynników przyczyniających się do wysokiej różnicy płacowej w sektorze.
Streszczenie tej publikacji jest dostępne w formacie PDF.
Ta sekcja zawiera informacje o danych zawartych w tej publikacji.
Raport zawiera następujące listy tabel i rysunków.
Lista tabel
Tabela 1: 6 najważniejszych zawodów w bankowości detalicznej w latach 2011 i 2021, UE27
Tabela 2: Charakterystyka przypadków utraty pracy w sektorze finansowym i we wszystkich innych sektorach, 2008–2021
Tabela 3: Największe ostatnie przypadki restrukturyzacji w sektorze finansowym na poziomie krajowym, 2020–2021
Tabela 4: Firmy zaangażowane w ciągłą lub seryjną restrukturyzację, 2019–2021
Tabela 5: Podsumowanie głównych czynników napędzających procesy restrukturyzacji w analizowanych przypadkach bankowych
Tabela 6: Procesy restrukturyzacji w CaixaBank w latach 2015–2021
Tabela 7: Ramy czasowe procesów restrukturyzacji
Tabela 8: Fazy wdrażania zbiorowego planu zwolnień CaixaBank w 2021 roku
Tabela 9: Środki wsparcia dla pracowników dotkniętych tym problemem
Tabela 10: Kwota 100 zachęta ekonomiczna zastosowana dla Banco BPM
Lista figurek
Rysunek 1: Liczba oddziałów bankowych na 100 000 mieszkańców, 2004 i 2020
Rysunek 2: Zmiany zatrudnienia w sektorach usług, 2008–2021, UE27 (punkty procentowe)
Rysunek 3: Usługi finansowe i ubezpieczeniowe jako odsetek całkowitego zatrudnienia, 2008 i 2021, UE27 (%)
Rysunek 4: Liczba pracowników w usługach finansowych i ubezpieczeniowych według szerokiej grupy zawodowej, 2008 i 2021, UE27 (miliony)
Rysunek 5: Nieskorygowana luka płacowa między płciami według krajów, 2020 (punkty procentowe)
Rysunek 6: Udział młodych pracowników (15–39 lat) w całkowitej sile roboczej według sektorów, 2008–2021, UE27 (%)
Rysunek 7: Relatywna częstość młodych pracowników według krajów, 2021, UE27 (punkty procentowe)
Rysunek 8: Proporcja pracowników zatrudnionych na niepełny etat według sektorów, 2008–2021, UE27 (%)
Rysunek 9: Średnia liczba rzeczywistych tygodniowych godzin pracy na głównym stanowisku, 2008 i 2020, EU27
Rysunek 10: Zmiana całkowitej liczby przepracowanych godzin w porównaniu z 2008 rokiem, UE27 (punkty procentowe)
Rysunek 11: Wskaźnik telepracy według sektorów, 2008–2021, UE27 (%)
Rysunek 12: Wskaźnik telepracy w bankowości detalicznej przed i w trakcie pandemii, 2019 i 2020, EU27 (%)
Rysunek 13: Wskaźnik pracy zdalnej według płci, 2008–2021, EU27 (%)
Rysunek 14: Lokalizacja pracowników według szerokiej grupy zawodowej, 2021, EU27 (%)
Rysunek 15: Liczba ogłoszeń restrukturyzacji dotyczących utraty i wzrostu zatrudnienia w ciągu roku 2008–2021, UE27 (%)
Rysunek 16: Liczba krajowych lub subnarodowych przypadków dotyczących utraty miejsc pracy w sektorze finansowym według typu restrukturyzacji, 2008–2021, UE27
Rysunek 17: Przypadki offshoringu, 2008–2021
Rysunek 18: Proporcje instrumentów płatniczych używanych w punkcie sprzedaży oraz w płatnościach osobistych (figura po lewej) i wykorzystywanych online (prawy rysunek), strefa euro, 2019 (%)
Rysunek 19: Wykorzystanie metod płatności podczas pandemii, strefa euro, 2020 (%)
Studia przypadków
Do tego raportu dołączonych jest sześć studiów przypadków, które badają, jak procesy restrukturyzacji były realizowane w konkretnych bankach, wpływ kontekstu krajowego oraz rolę partnerów społecznych w kształtowaniu wyników restrukturyzacji.
Uzyskaj dostęp do bazy studiów przypadków Restructuring
Eurofound zaleca cytowanie tej publikacji w następujący sposób.
Eurofound (2022), Przejście na cyfrowe: Restrukturyzacja trendów w bankowości detalicznej, Publications Office of the European Union, Luksemburg.
