Płaca minimalna
Zaktualizowano: 4 September 2026
Ta strona została przetłumaczona za pomocą tłumaczenia maszynowego. Prosimy o odwiedzenie oryginalnej wersji w języku angielskim oraz zapoznanie się z polityką językową Eurofound.
&w=3840&q=90)
Aktywność
Pilotażowy projekt płacy minimalnej (2021–2023)
Na wniosek Parlamentu Europejskiego i decyzję Komisji Europejskiej, Eurofound realizuje pilotażowy projekt dotyczący "Roli płacy minimalnej w ustanawianiu Powszechnej Gwarancji Pracy" w UE w latach 2021–2023.
Na wniosek Parlamentu Europejskiego i decyzję Komisji Europejskiej, Eurofound przeprowadził pilotażowy projekt dotyczący "Roli płacy minimalnej w ustanawianiu Powszechnej Gwarancji Pracy" w UE w latach 2021–2023.
Celem tego pilotażowego projektu było dostarczenie danych i dowodów badawczych do monitorowania inicjatywy Komisji dotyczącej odpowiedniego wynagrodzenia minimalnegoopens in new tab. Główne cele zostały przeanalizowane w trzech odrębnych modułach:
Moduł 1: Egzekwowanie płacy minimalnej i zgodność – przedstawienie pomiaru zgodności z regulacjami płacy minimalnej oraz omówienie kwestii metodologicznych i politycznych związanych z tym pomiarem
Moduł 2: Baza danych o stawkach płacy minimalnej stosowanych dla nisko płatnych stanowisk – budowanie bazy danych o płacach minimalnych w układach zbiorowych
Moduł 3: Taryfy minimalne w układach zbiorowych – w celu weryfikacji obecności minimalnych taryf dla osób samozatrudnionych w układach zbiorowych
Utworzono dwie grupy ekspertów, aby wspierać prace nad tym pilotażowym projektem przez cały jego okres trwania trwania działalności. Grupy te łączyły ogólnokrajową ekspertyzę w zakresie monitorowania przestrzegania wynagrodzenia minimalnego (Moduł 1) lub układów zbiorowych (Moduł 2 i Moduł 3). Grupy składały się z ekspertów ze związków zawodowych, organizacji pracodawców oraz rządów nominowanych przez Radę Zarządzającą Eurofound, praktyków zarządzających krajowymi rejestrami układów zbiorowych, ekspertów akademickich oraz ekspertów z Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) oraz Komisji Europejskiej.
Moduł 1 dotyczył monitorowania egzekwowania i przestrzegania wynagrodzenia minimalnego. Egzekwowanie przepisów jest istotnym problemem w całości, zwłaszcza w kontekście regulacji pracy i socjalnych. Przestrzeganie regulacji płacy minimalnej jest istotne, aby zagwarantować prawa i ochronę pracowników, a także równe warunki dla biznesu i uczciwej konkurencji.
Moduł 1 projektu pilotażowego składał się z trzech powiązanych pakietów roboczych, które miały być realizowane w latach 2021–2023.
Pakiet roboczy 1 – Podejścia do szacowania skali nieprzestrzegania wygód : Pierwszy pakiet roboczy rozpoczął się w połowie 2021 roku i badał (już) poziom niezgodności z ustawowymi i zbiorowo uzgodnionymi płacami minimalnymi w państwach członkowskich UE. Zidentyfikowano krajowe źródła i metody stosowane do szacowania zakresu niezgodności z przepisami dotyczącymi płacy minimalnej oraz omówiono wyzwania związane z uzyskaniem wiarygodnych szacunków. Poza podejściami krajowymi, przedstawiono metodologiczną dyskusję na temat problemów mających na celu ilościowe określenie niezgodności oraz zbadanie możliwości wykorzystania ogólnounijnych (zharmonizowanych) źródeł danych – w celu oszacowania skali nieprzestrzegania przepisów dotyczących płacy minimalnej. Z zastrzeżeniem wykonalności i zastrzeżeń, oszacowano skalę nieprzestrzegania.
Pakiet roboczy 2 – Mapowanie instytucji, polityk i praktyk egzekwowania prawa: Drugi pakiet roboczy rozpoczął się pod koniec 2021 roku i analizował zestawy narzędzi, instytucji i regulacji, z których państwa członkowskie korzystały do monitorowania, egzekwowania i promowania zgodności z przepisami dotyczącymi płacy minimalnej. Badał główne instytucje kontrolne, ich zdolności i zasoby, rolę partnerów społecznych w monitorowaniu przestrzegania przepisów, koordynację między różnymi podmiotami oraz rodzaje stosowanych strategii i środków, w tym sankcje. Polityki i praktyki te należy postrzegać w kontekście ustawodawstwa lub innych form regulacji płac minimalnych oraz instytucji egzekwowania prawa. Pakiet roboczy opierał się na Sieci Korespondentów Eurofound (NEC) oraz ich wywiadach z odpowiednimi aktorami krajowymi.
Pakiet roboczy 3 – Analiza polityki dla wybranych sektorów: Trzeci pakiet roboczy, uruchomiony w połowie 2022 roku, zakończył badania jakościowe. Opierał się na wynikach pierwszego i drugiego pakietu i miał na celu dogłębne zbadanie czynników napędzających i przeszkody nieprzestrzegania przepisów, które środki polityczne wydają się skuteczne w jakim kontekście, powody lub dlaczego nie, oraz czy niektóre działania polityczne można przenieść do innych krajów i w jakich okolicznościach. Celem było również wyciągnąć wnioski w bardziej ogólnych kategoriach z działań polityki dotyczącej niezgodności w innych obszarach. Mówiąc dokładniej, analiza polityczna koncentrowała się wyłącznie na wybranych sektorach, w wybranych krajach.
Ostateczny raport zintegrowany obejmujący wszystkie trzy obszary został opublikowany w listopadzie 2023 roku.
Raport z badań
27 November 2023
27 November 2023
Minimum wages: Non-compliance and enforcement across EU Member States – Comparative report
In the EU, non-compliance with statutory or negotiated minimum wages averages 6.93% or 1.3%, depending on the statistics used. The lowest national estimate is 0.01% in Belgium and the highest is 11.59% in Hungary. It mostly affects young workers, those on fixed-term or part-time contracts and those working for small companies. It is more common in services than in manufacturing, and is characterised by shorter working time. Member States monitor, enforce and promote compliance in similar ways, although with some differences. This report identifies hindering and enabling factors. Some countries focus on specific economic sectors, such as construction, domestic work, platform work, agriculture and meat processing. National authorities often enforce minimum wages indirectly by helping employers comply, raising workers’ awareness, and helping stakeholders increase cooperation and develop faster procedures. Combining these soft initiatives with tougher measures increases the effectiveness of inspectorates’ actions in enforcing compliance with minimum wages.
Raport z badań
W drugim module opracowano koncepcję i pilotażowo opracowano bazę danych zbiorowo uzgodnionych płac minimalnych dotyczących nisko i średnio płatnych stanowisk oraz sektorów.
Prace nad tym modułem rozpoczęły się w 2021 roku od opracowania notatki koncepcyjnej. Notatka określiła, jak można wybrać zestaw nisko i średnio płatnych stanowisk lub sektorów oraz jak można wyciągnąć reprezentatywną próbkę układów zbiorowych związanych z tymi zawodami lub sektorami. Na podstawie dostępności i dostępności krajowych rejestrów układów zbiorowych zaproponowano podejścia do próbkowania specyficznego dla poszczególnych krajów. Opisano również, które parametry będą uwzględnione w zbieraniu danych.
Równolegle z pracami koncepcyjnymi, w 2021 roku zespół projektowy współpracował z krajowymi rejestrami i dostawcami danych w ramach układów zbiorowych, aby ustalić zakres i dostępność ich baz danych oraz uzyskać ich współpracę.
W 2022 roku Eurofound rozpoczął rozwój infrastruktury baz danych online, która umożliwiła kodowanie stawek płac zawartych w układach zbiorowych w latach 2015–2022, a także wszystkich innych istotnych informacji.
Metodologia kodowania oraz zestaw wskaźników dotyczących rozwoju zbiorowo uzgodnionych stawek płacy minimalnej zostały opisane w ostatecznym skonsolidowanym raporcie.
Specyfika kraju i inne metadane zostały udokumentowane w 27 dokumentach roboczych dotyczących krajów, które opublikowano w marcu 2024 roku.
Skonsolidowany raport końcowy został opublikowany w styczniu 2024 roku, a baza danych została opublikowana w lutym 2024 roku.
Baza danych została zaktualizowana w 2025 roku na mocy nowej umowy o poziomie usług z Komisją Europejską.
Raport z badań
26 January 2024
26 January 2024
Minimum wages for low-paid workers in collective agreements
In this pilot project, Eurofound successfully established the feasibility of, and piloted, an EU-wide database of minimum pay rates contained in collective agreements related to low-paid workers. A conceptual and measurement framework was devised, a total of 692 collective agreements – related to 24 low-paid sectors of interest – were selected to be ‘fully coded’ and representative data on negotiated minimum pay were compiled for 24 EU Member States. Based on more than 3,202 renewal texts, time series of collectively agreed minimum rates were created from 2015 to 2022 for 19 countries. This is the first time that an EU-wide data collection has provided comparative time series on negotiated pay. Key findings are is that in some countries outdated agreements contain rates below the applicable statutory minima, and that the potential of collective agreements to regulate pay generally or for employees earning higher wages than the minimum pay is not always fully capitalised on.
See also the national country reports (Eurofound papers), providing meta-data for the data collection, at the end of this web page.
Raport z badań
Database on minimum wages for low-paid workers in collective agreements
The database was developed and is maintained by Eurofound. It covers collective agreement texts from 2015 to 2025 related to a selection of low-paid sectors from all 27 EU Member States, except for Poland where data is only available until 2022. In summer 2025 the database contains coded minimum wage rates from 678 series of collective agreement texts (and where available, also the highest rates in these agreements were coded).Trzeci moduł rozpoczął się w 2021 roku, mający na celu zmapowanie krajowych/sektorowych podejść do regulacji płac minimalnych lub innych form wynagrodzenia (stawki płac, taryfy, opłaty, ceny) osób samozatrudnionych, aby zrozumieć, jak można je dostosować do konkretnych stanowisk lub zawodów w sektorach o dużym odstępie freelancerów/osób narażonych i ukrytych samozatrudnionych.
Główne pytania badawcze tego modułu były następujące:
Czy prawnie osoby samozatrudnione mogą przystąpić do związków zawodowych lub być reprezentowanymi przez inne formy reprezentacji pracowników na poziomie krajowym?
Czy istnieją konkretne przykłady związków zawodowych lub innych form reprezentacji pracowników dla osób samozatrudnionych na poziomie krajowym?
Czy na poziomie krajowym prowadzone są negocjacje zbiorowe i umowy dotyczące osób samozatrudnionych?
Czy istnieją przepisy i/lub przepisy dotyczące płac minimalnych i innych form wynagrodzenia (na przykład stawki płac, taryf, opłat, cen) dla osób samozatrudnionych?
Czy prowadzone są negocjacje zbiorowe i/lub umowy dotyczące płac minimalnych i innych form wynagrodzenia dla osób samozatrudnionych (na przykład stawki płac, taryfy, opłaty, ceny)?
Raport z tego modułu został opublikowany w listopadzie 2022 roku.
Raport z badań
30 November 2022
30 November 2022
Regulating minimum wage and other forms of pay for the self-employed
This report is carried out in the context of the three-year pilot project (2021–2023), ‘Role of the minimum wage in establishing the Universal Labour Guarantee’, mandated to Eurofound by the European Commission. Its focus is module 3 of the project, investigating minimum wages and other forms of pay for the self-employed. Out of concern for the challenging conditions faced by certain groups of self-employed workers, some Member States have established or are in discussions about proposing some statutory forms of minimum pay for selected categories of the self-employed. The main objective of the report is to understand how minimum wages, wage rates, tariffs, fees and other forms of pay could be fixed for specific jobs or professions in sectors having a high level of ‘vulnerable’ workers, as well as ‘concealed’ self-employed. While the majority of Member States allow trade union representation, the right to collective bargaining for the self-employed is much more limited. Only a small number of Member States provide examples of collectively agreed minimum wages or other forms of pay for the self-employed.
Raport z badań
Cała zawartość
This list provides access to all Eurofound outputs published on this subject.
Ekspert Eurofound
Christine Aumayr-Pintar
Senior research managerWorking life research
Christine Aumayr-Pintar jest starszym kierownikiem ds. badań w dziale ds. życia zawodowego w Eurofound. Koordynuje badania Eurofound w zakresie dialogu społecznego i stosunków pracy oraz nadzoruje sieć korespondentów Eurofound (NEC). Jej główna wiedza badawcza – rozpatrywana z porównawczego punktu widzenia w całej UE – koncentruje się na płacach minimalnych, wynagrodzeniach negocjowanych zbiorowo i przejrzystości wynagrodzeń ze względu na płeć. Przed dołączeniem do Eurofound w 2009 r. była badaczką rynków pracy i ekonomii regionalnej w Joanneum Research w Austrii. Uzyskała tytuł magistra ekonomii i doktora nauk społecznych/ekonomii, studiowała ekonomię w Grazu, Wiedniu i Jönköping.
