Projekt pilotażowy dotyczący wynagrodzeń minimalnych (2021–2023)
W odpowiedzi na wniosek Parlamentu Europejskiego i decyzję Komisji Europejskiej Eurofound prowadzi w latach 2021–2023 projekt pilotażowy dotyczący roli płacy minimalnej w ustanawianiu powszechnej gwarancji pracy.
Celem tego projektu pilotażowego jest dostarczenie danych i dowodów badawczych, które zostaną uwzględnione w monitorowaniu inicjatywy Komisji dotyczącej adekwatnych wynagrodzeń minimalnych(opens in new tab)This link opens in a new tab. Główne cele zostaną rozpatrzone w trzech odrębnych modułach:
Moduł 1: Egzekwowanie płac minimalnych i przestrzeganie tych wynagrodzeń – zapewnienie pomiaru zgodności z przepisami dotyczącymi płacy minimalnej oraz omówienie kwestii metodologicznych i politycznych związanych z tym pomiarem
Moduł 2: Baza danych o stawkach płacy minimalnej mających zastosowanie do nisko płatnych miejsc pracy – budowa bazy danych o płacach minimalnych w układach zbiorowych
Moduł 3: Stawki minimalne w układach zbiorowych – weryfikacja występowania stawek minimalnych dla osób samozatrudnionych w układach zbiorowych
Powołano dwie grupy ekspertów, których zadaniem było wspieranie prac nad tym projektem pilotażowym przez cały okres jego trwania. Grupy te łączą ogólnoeuropejską wiedzę fachową w dziedzinie monitorowania przestrzegania wynagrodzeń minimalnych (moduł 1) lub rokowań zbiorowych/układów zbiorowych (moduł 2 i moduł 3). W skład grup wchodzą eksperci ze związków zawodowych, organizacji pracodawców i rządów wyznaczeni przez zarząd Eurofoundu, praktycy zarządzający krajowymi rejestrami danych układów zbiorowych, eksperci akademiccy oraz eksperci z Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) i Komisji Europejskiej.
Moduł 1 dotyczy monitorowania egzekwowania i przestrzegania wynagrodzeń minimalnych. Egzekwowanie przepisów jest ogólnie istotną kwestią, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę przepisy prawa pracy i przepisy socjalne. Przestrzeganie przepisów dotyczących wynagrodzenia minimalnego jest ważne dla zagwarantowania praw i ochrony pracowników, a także równych warunków działania dla przedsiębiorstw i uczciwej konkurencji.
Moduł 1 projektu pilotażowego składa się z trzech powiązanych ze sobą pakietów roboczych, które mają zostać zrealizowane w latach 2021-2023.
Pakiet roboczy 1 – Podejścia do szacowania skali niezgodności: Pierwszy pakiet roboczy rozpoczął się w połowie 2021 r. i ma na celu zbadanie, co (już) wiadomo na temat stopnia nieprzestrzegania ustawowych i zbiorowo uzgodnionych wynagrodzeń minimalnych w państwach członkowskich UE. Wskazano w nim krajowe źródła i metody wykorzystywane do oszacowania zakresu niezgodności z przepisami dotyczącymi płacy minimalnej oraz omówiono wyzwania związane z uzyskaniem wiarygodnych szacunków. Poza podejściami krajowymi zawiera on metodologiczną dyskusję na temat problemów związanych z ilościowym określeniem niezgodności i zbadaniem wykonalności wykorzystania ogólnounijnych (zharmonizowanych) źródeł danych w celu oszacowania skali niezgodności z przepisami dotyczącymi płacy minimalnej. Z zastrzeżeniem wykonalności i zastrzeżeń, dokonuje się szacunków dotyczących skali niezgodności.
Pakiet roboczy nr 2 – Określenie instytucji, polityk i praktyk w zakresie egzekwowania prawa: Drugi pakiet prac rozpoczął się pod koniec 2021 r. i obejmuje analizę zestawów narzędzi, instytucji i przepisów, które państwa członkowskie wykorzystują obecnie do monitorowania, egzekwowania i promowania przestrzegania przepisów dotyczących wynagrodzeń minimalnych. Bada się w nim główne organy kontrolne, ich zdolności i zasoby, rolę partnerów społecznych w monitorowaniu przestrzegania przepisów, koordynację między różnymi podmiotami, a także rodzaje stosowanych strategii i środków, w tym sankcji. Te polityki i praktyki należy rozpatrywać w kontekście prawodawstwa lub innych form regulacji wynagrodzeń minimalnych oraz organów egzekwowania prawa. Niniejszy pakiet roboczy opiera się na sieci korespondentów Eurofound (NEC) i wywiadach przeprowadzonych przez nich z odpowiednimi podmiotami krajowymi.
Pakiet roboczy 3 – Analiza polityki dla wybranych sektorów: Trzeci pakiet prac, uruchomiony w połowie 2022 r., zakończy badania jakościowe. Będzie on opierał się na ustaleniach zawartych w pierwszym i drugim pakiecie roboczym i będzie dążył do dogłębnego zbadania czynników powodujących i utrudniających nieprzestrzeganie przepisów, które środki z zakresu polityki wydają się dobrze funkcjonować w jakim kontekście, jakie są tego powody lub dlaczego tak się dzieje, a także czy niektóre środki z zakresu polityki mogą zostać przeniesione do innych krajów i w jakich okolicznościach. Będzie również dążyć do wyciągania bardziej ogólnych wniosków ze środków politycznych dotyczących niezgodności w innych obszarach. Ściślej rzecz ujmując, analiza polityczna skupi się tylko na wybranych sektorach w niektórych wybranych krajach.
W listopadzie 2023 r. opublikowano końcowy raport zintegrowany obejmujący wszystkie trzy obszary.
27 November 2023
In the EU, non-compliance with statutory or negotiated minimum wages averages 6.93% or 1.3%, depending on the statistics used. The lowest national estimate is 0.01% in Belgium and the highest is 11.59% in Hungary. It mostly affects young workers, those on fixed-term or part-time contracts and those working for small companies. It is more common in services than in manufacturing, and is characterised by shorter working time. Member States monitor, enforce and promote compliance in similar ways, although with some differences. This report identifies hindering and enabling factors. Some countries focus on specific economic sectors, such as construction, domestic work, platform work, agriculture and meat processing. National authorities often enforce minimum wages indirectly by helping employers comply, raising workers’ awareness, and helping stakeholders increase cooperation and develop faster procedures. Combining these soft initiatives with tougher measures increases the effectiveness of inspectorates’ actions in enforcing compliance with minimum wages.
W drugim module opracowano koncepcję i przeprowadzono pilotaż stworzenia bazy danych zawierającej uzgodnione zbiorowo wynagrodzenie minimalne związane z nisko i średnio płatnymi miejscami pracy oraz sektorami.
Prace nad tym modułem rozpoczęły się w 2021 roku od opracowania concept note. W nocie przedstawiono sposób, w jaki można wybrać zestaw nisko i średnio płatnych miejsc pracy lub sektorów oraz w jaki sposób można uzyskać reprezentatywną próbę układów zbiorowych związanych z tymi miejscami pracy lub sektorami. Opierając się na dostępności krajowych rejestrów układów zbiorowych, Komisja proponuje doborowe podejścia doboru próby dla poszczególnych krajów. Opisano w nim również, które parametry zostaną uwzględnione w zbiorze danych.
Równolegle z pracami koncepcyjnymi w 2021 r. zespół projektowy nawiązał kontakt z krajowymi rejestrami i dostawcami danych w ramach układów zbiorowych w celu ustalenia zakresu i dostępności ich baz danych oraz nawiązania współpracy.
W 2022 r. Eurofound rozpoczął prace nad infrastrukturą internetowej bazy danych, która umożliwia kodowanie stawek wynagrodzeń zawartych w układach zbiorowych z lat 2015–2022, a także wszystkich innych istotnych informacji.
Metodyka kodowania oraz zestaw wskaźników dotyczących zmian stawek płacy minimalnej w układach zbiorowych opisano w skonsolidowanym sprawozdaniu końcowym.
Specyfika danego kraju i inne metadane są udokumentowane w 27 krajowych dokumentach roboczych, które zostaną opublikowane w marcu 2024 r.
W styczniu 2024 r. opublikowano skonsolidowane sprawozdanie końcowe, a w lutym 2024 r. bazę danych
26 January 2024
In this pilot project, Eurofound successfully established the feasibility of, and piloted, an EU-wide database of minimum pay rates contained in collective agreements related to low-paid workers. A conceptual and measurement framework was devised, a total of 692 collective agreements – related to 24 low-paid sectors of interest – were selected to be ‘fully coded’ and representative data on negotiated minimum pay were compiled for 24 EU Member States. Based on more than 3,202 renewal texts, time series of collectively agreed minimum rates were created from 2015 to 2022 for 19 countries. This is the first time that an EU-wide data collection has provided comparative time series on negotiated pay. Key findings are is that in some countries outdated agreements contain rates below the applicable statutory minima, and that the potential of collective agreements to regulate pay generally or for employees earning higher wages than the minimum pay is not always fully capitalised on.
See also the national country reports (Eurofound papers), providing meta-data for the data collection, at the end of this web page.
Trzeci moduł rozpoczął się w 2021 r. i miał na celu określenie krajowych/sektorowych podejść do regulowania wynagrodzeń minimalnych lub innych form wynagrodzenia (stawek wynagrodzeń, taryf, opłat, cen) osób samozatrudnionych, aby zrozumieć, w jaki sposób można je ustalić dla konkretnych zawodów lub zawodów w sektorach o wysokim poziomie freelancerów/osób samozatrudnionych w trudnej sytuacji i ukrywających się w ukryciu.
Główne pytania badawcze tego modułu są następujące:
Czy osoby prowadzące działalność na własny rachunek mogą przystępować do związków zawodowych lub być reprezentowane przez inne formy reprezentacji pracowników na szczeblu krajowym?
Czy istnieją konkretne przykłady związków zawodowych lub innych form reprezentacji pracowników samozatrudnionych na szczeblu krajowym?
Czy na szczeblu krajowym prowadzone są negocjacje zbiorowe i zawieranie porozumień zbiorowych dla osób samozatrudnionych?
Czy istnieją ustawy lub regulaminy dotyczące płacy minimalnej i innych form wynagrodzenia (np. stawek płac, taryf, opłat, cen) dla osób samozatrudnionych?
Czy istnieją negocjacje zbiorowe lub porozumienia zbiorowe w sprawie płacy minimalnej i innych form wynagrodzenia dla osób samozatrudnionych (np. stawek płac, taryf, opłat, cen)?
Raport dotyczący tego modułu został opublikowany w listopadzie 2022 roku.
30 November 2022
This report is carried out in the context of the three-year pilot project (2021–2023), ‘Role of the minimum wage in establishing the Universal Labour Guarantee’, mandated to Eurofound by the European Commission. Its focus is module 3 of the project, investigating minimum wages and other forms of pay for the self-employed. Out of concern for the challenging conditions faced by certain groups of self-employed workers, some Member States have established or are in discussions about proposing some statutory forms of minimum pay for selected categories of the self-employed. The main objective of the report is to understand how minimum wages, wage rates, tariffs, fees and other forms of pay could be fixed for specific jobs or professions in sectors having a high level of ‘vulnerable’ workers, as well as ‘concealed’ self-employed. While the majority of Member States allow trade union representation, the right to collective bargaining for the self-employed is much more limited. Only a small number of Member States provide examples of collectively agreed minimum wages or other forms of pay for the self-employed.
All content
This list provides access to all Eurofound outputs published on this subject.
Eurofound expert
Christine Aumayr-Pintar
Senior research managerChristine Aumayr-Pintar jest starszym kierownikiem ds. badań w dziale ds. życia zawodowego w Eurofound. Koordynuje badania Eurofound w zakresie dialogu społecznego i stosunków pracy oraz nadzoruje sieć korespondentów Eurofound (NEC). Jej główna wiedza badawcza – rozpatrywana z porównawczego punktu widzenia w całej UE – koncentruje się na płacach minimalnych, wynagrodzeniach negocjowanych zbiorowo i przejrzystości wynagrodzeń ze względu na płeć. Przed dołączeniem do Eurofound w 2009 r. była badaczką rynków pracy i ekonomii regionalnej w Joanneum Research w Austrii. Uzyskała tytuł magistra ekonomii i doktora nauk społecznych/ekonomii, studiowała ekonomię w Grazu, Wiedniu i Jönköping.
Topics of expertise
&w=3840&q=75)
&w=3840&q=75)
&w=3840&q=75)