&w=3840&q=90)
Negocjacje zbiorowe
Negocjacje zbiorowe odnoszą się do wszelkich negocjacji pomiędzy jednym lub więcej pracodawcami (lub ich organizacjami) a jedną lub więcej organizacjami pracowniczymi (związkami zawodowymi) w celu ustalenia warunków pracy i warunków zatrudnienia, w tym kwestii związanych z wynagrodzeniem i czasem pracy oraz regulacji relacji między pracodawcami a pracownikami, zgodnie z Konwencją MOP nr 154. Zidentyfikowano szereg wymiarów negocjacji zbiorowych ("struktura negocjacji"). Należą do nich zakres dotyczący odsetka pracowników bezpośrednio dotkniętych umowami; poziom, na jakim odbywa się negocjacja; zakres lub zakres tematów objętych negocjacjami; oraz głębia – czyli zakres, w jakim umowy są wspólnie wdrażane i przeglądane.
Poniżej znajdziesz najnowsze treści na ten temat.
Rozwój stosunków przemysłowych w 2025 roku
Publikacja ta obejmuje raporty poszczególnych krajów dotyczących rozwoju stosunków przemysłowych w każdym z 27 państw członkowskich UE oraz w Norwegii w 2025 roku, oparte na wynikach badań krajowych i ankiet.Stosunki przemysłowe: dyskurs i rozwój układu czasu pracy w 2025 roku
Zmiany w układzie czasu pracy w UE w 2025 roku odzwierciedlają różnorodność krajowych systemów stosunków przemysłowych oraz poziomy, na których odbywa się dialog społeczny. Niniejszy artykuł analizuje dyskurs i rozwój w 2025 roku dotyczący nadgodzin, rejestracji czasu, urlopu i skrócenia czasu pracy.Krajowe płace minimalne w UE: wzrost napędzany polityką, ciągła konwergencja i większa bliskość negocjowanych płac
W ciągu ostatniego roku krajowe płace minimalne nadal znacznie rosły w całej UE, zwłaszcza w krajach Europy Środkowej i Wschodniej, co nadal zmniejsza regionalne różnice. Dyrektywa UE dotycząca płacy minimalnej stała się istotnym czynnikiem podwyżek płacy minimalnej w wielu krajach, przekraczając poziomy inflacji i podnosząc szybciej niż zbiorowo uzgodnione minimalne poziomy płac w wielu nisko płatnych sektorach.Eurofound zbiera informacje na poziomie krajowym na temat negocjacji zbiorowych w UE za pośrednictwem swojej Sieci Korespondentów Eurofound. W całej UE zakres negocjacji zbiorowych jest bardzo zróżnicowany, co pokazują badania Eurofound. Około 60% pracowników jest objętych negocjacjami zbiorowymi w UE, ale w niektórych krajach waha się to od 80% lub więcej do mniej niż 10% w innych (dane Komisji Europejskiej).
Negocjacje zbiorowe, będące podstawą zorganizowanych stosunków przemysłowych, mają miejsce w różnych środowiskach instytucjonalnych. Systemy krajowe różnią się rolą negocjacji zbiorowych i legislacją regulującą rynek pracy, poziomami prowadzenia negocjacji (międzysektorowe, sektorowe, firmowe i miejscem pracy, regionalne, zawodowe) oraz sposobem, w jaki negocjacje na różnych poziomach mogą się ze sobą przenikać (artykulacja). Stopień centralizacji i koordynacji negocjacji zbiorowych – a zwłaszcza negocjacji płac – są istotnymi cechami systemu, mającymi znaczenie zarówno dla rynku pracy, jak i dla wyników makroekonomicznych. Efektem negocjacji zbiorowych jest zazwyczaj układ zbiorowy. Takie umowy mogą regulować zarówno procedury dotyczące relacji między stronami sygnatariuszami, jak i warunki zatrudnienia tych pracowników objętych umową, takich jak wynagrodzenie i czas pracy.
Chociaż Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej uznaje autonomię partnerów społecznych, zwłaszcza w zakresie negocjacji płacowych, polityka UE wywiera jednak istotny wpływ na negocjacje zbiorowe i szerszy system stosunków przemysłowych. Na przykład rekomendacje specyficzne dla poszczególnych krajów (CSR) w ramach Semestru Europejskiego dotyczyły takich kwestii jak dostosowanie rozwoju wynagrodzeń do produktywności, ustalania płacy minimalnej i systemów indeksacji płac. Ogólnie rzecz biorąc, negocjacje zbiorowe odbywają się w ramach częściowo określonych przez prawo UE, obejmujące przepisy dotyczące równej płacy za pracę o równej wartości oraz wymogi dyrektywy o czasie pracy i powiązanych przepisów.
Komisja Europejska: Semestr Europejskiopens in new tab
Komisja Europejska: Komisja przyjmuje polityczne porozumienie co do odpowiednich płac minimalnych dla pracowników w UEopens in new tab
Komisja Europejska: Dyrektywa o czasie pracy (2003/88/WE)opens in new tab
To jest wybór najważniejszych wyników dla tego tematu.
26 January 2024
Minimum wages for low-paid workers in collective agreements
In this pilot project, Eurofound successfully established the feasibility of, and piloted, an EU-wide database of minimum pay rates contained in collective agreements related to low-paid workers. A conceptual and measurement framework was devised, a total of 692 collective agreements – related to 24 low-paid sectors of interest – were selected to be ‘fully coded’ and representative data on negotiated minimum pay were compiled for 24 EU Member States. Based on more than 3,202 renewal texts, time series of collectively agreed minimum rates were created from 2015 to 2022 for 19 countries. This is the first time that an EU-wide data collection has provided comparative time series on negotiated pay. Key findings are is that in some countries outdated agreements contain rates below the applicable statutory minima, and that the potential of collective agreements to regulate pay generally or for employees earning higher wages than the minimum pay is not always fully capitalised on.
See also the national country reports (Eurofound papers), providing meta-data for the data collection, at the end of this web page.
30 August 2022
Moving with the times: Emerging practices and provisions in collective bargaining
This report analyses recent developments and emerging practices in collective bargaining processes and outcomes, mainly in the private sector. The report covers collective bargaining systems in 10 EU Member States and is based on cases identified through interviews with key stakeholders and negotiating parties at national level. It analyses the effects of the COVID-19 pandemic and the subsequent economic and social crisis on collective bargaining dynamics and collective agreements. It also investigates practices and innovations that have emerged in response to structural drivers such as technological change, decarbonisation and climate-neutrality policies, and workforce ageing. It assesses the capacity of collective bargaining systems to adapt to structural changes in work, production and the labour market as well as medium-term trends.
4 March 2016
The importance of collective bargaining in establishing working time in Europe
1 March 2016
Working time developments in the 21st century: Work duration and its regulation in the EU
This report examines the main trends and milestones characterising the evolution of the most important aspects of collectively agreed working time in the European Union during the first decade of the 21st century. Drawing primarily on information collected by Eurofound across all EU Member States and Norway, it focuses in particular on five sectors: chemicals, metalworking, banking, retail and public administration. The report describes the institutional regimes of regulation and assesses the evolution of agreed working hours (hours expected to be spent on work according to collective agreements or agreed between employers and employees) and usual working hours (hours usually spent in practice in work activities) between 1999 and 2014. The report points to the tension that exists between the pressure for decreased working hours in favour of a better work–life balance and fewer health problems for workers and the need for working time flexibility to meet the demands of a modern world economy.
4 November 2015
Collective bargaining in Europe in the 21st century
Collective bargaining systems in the EU have undergone a steady change since the end of the 1990s. But as businesses across Europe struggle to respond to intensifying global competition, pressure from employers for greater flexibility in collective bargaining is increasing, especially since the 2008 economic crisis. This report sets out to map developments in all major aspects of collective bargaining (apart from pay and working time, which have been analysed separately by Eurofound) over the past 15 years. In doing so, it aims to distinguish long-term trends and to identify changes brought on by the crisis. It also aims to identify the directions collective bargaining is likely to take in the coming years. The study finds a common and strong trend of convergence across the EU towards decentralisation and more flexibility in collective bargaining processes, but with significant asymmetries in the timing and pace of change.
11 September 2015
Pay in Europe in different wage-bargaining regimes
National wage-bargaining institutions are crucial in achieving pay outcomes that help to increase employment and economic growth within the context of avoiding macroeconomic imbalances within the European Monetary Union. Using a large set of empirical macroeconomic data from a variety of sources, including Eurofound and the European Commission AMECO database, this report analyses how the institutional features of national wage bargaining regimes influence pay outcomes. These features include bargaining level, type and level of coordination, use of opening clauses and the existence of wage pacts. The impact of government intervention through extension and derogation clauses and tripartite councils is also examined. The results of the study indicate that the key institutional variables of the wage-bargaining regime that influence pay outcomes are the type of coordination (how coordination is achieved) and the bargaining level.
13 April 2014
Pay in Europe in the 21st century
The issue of wages has attracted particular attention at European level since the onset of the economic crisis. Changes in economic governance, notably within the European semester, have prompted discussions on wage‑setting mechanisms. While, overall, wage‑bargaining regimes have remained relatively stable over time in many countries, the most substantial changes were seen in Member States facing more difficult economic circumstances. This report provides comparative time series on wage‑bargaining outcomes across the EU Member States and Norway, discussing pay developments against the background of different wage‑bargaining regimes and looks into the link between pay and productivity developments. It also investigates the different systems and levels of minimum wages in Europe at present, carrying out an accounting exercise through a hypothetical scenario of a minimum wage set at 60% of the median national wage (with some alternative scenarios as well for comparison) in order to benchmark and evaluate minimum wage levels and systems in Europe, and to discuss the possibilities and difficulties of coordination in this matter.
Badacze Eurofound dzielą się wiedzą ekspercką i można się z nimi kontaktować w sprawie pytań oraz zapytań mediów.
Christine Aumayr-Pintar
Senior research managerChristine Aumayr-Pintar jest starszą menedżerką ds. badań w jednostce ds. życia zawodowego w Eurofound. Jej główna wiedza badawcza – rozpatrywana z perspektywy porównawczo ogólnokrajowej – koncentruje się na płacach minimalnych, wspólnie negocjowanym płacach, dialogu społecznym oraz przejrzystości płac ze względu na płeć. Jest współautorką corocznych przeglądów Eurofound dotyczących płac minimalnych od ostatniej dekady, pasjonuje się danymi dotyczącymi stosunków przemysłowych i opracowała – między innymi – bazę danych płac minimalnych w układach zbiorowych dla nisko opłacanych pracowników oraz bazę danych EU PolicyWatch. W latach 2021–2026 koordynowała także badania Eurofound nad dialogiem społecznym oraz zarządzała Siecią Korespondentów Eurofound. Przed dołączeniem do Eurofound w 2009 roku była badaczką rynku pracy i ekonomii regionalnej w Joanneum Research w Austrii. Posiada tytuł magistra ekonomii oraz doktorat z nauk społecznych/ekonomii, studiując ekonomię w Grazu, Wiedniu i Jönköping.
Mária Sedláková
Research officerMária Sedláková jest pracownikiem naukowym w jednostce Working Life w Eurofound, specjalizującą się w porównawczych stosunkach przemysłowych, dialogu społecznym i negocjacjach zbiorowych. Posiada doświadczenie w analizie treści układów zbiorowych. Jej obecne prace analizują rolę partnerów społecznych w zarządzaniu krajowymi publicznymi usługami zatrudnienia i instytucjami zabezpieczenia społecznego, a także rolę dialogu społecznego w migracji pracy. Przyczynia się także do oceny reprezentatywności sektorowych partnerów społecznych na poziomie UE oraz prowadzi dwuletnie seminaria wymiany trójstronnej. Przed dołączeniem do Eurofound Mária prowadziła badania nad negocjacjami zbiorowymi w Dziale Ładu i Trójstronności Międzynarodowej Organizacji Pracy w Genewie (2020–2022), po okresie pracy jako badaczka w Central European Studies Institute w Bratysławie (2013–2020). Posiada tytuł magistra nauk politycznych ze specjalizacją w porównawczej polityce europejskiej na Central European University.
Victoria Cojocariu
Research officerVictoria Cojocariu jest pracownikiem naukowym w jednostce Working Life w Eurofound, zajmując się dialogiem społecznym i stosunkami przemysłowymi. Jest szeroko zaangażowana w badania reprezentatywności prowadzone przez Eurofound, wspierające europejski dialog społeczny, a także w badania analizujące rolę partnerów społecznych na poziomie krajowym i europejskim oraz praktyki negocjacji zbiorowych. Jej zainteresowania badawcze obejmują cyfryzację, organizację pracy oraz praktyki w miejscu pracy. Od 2025 roku Victoria zarządza bazą danych EU PolicyWatch. Przed dołączeniem do Eurofound w 2019 roku Victoria była badaczką w Centre for Public Innovation w Bukareszcie oraz w Open Society Foundation Rumunia, gdzie uczestniczyła w krajowych i międzynarodowych projektach badawczych w dziedzinie migracji, edukacji, dostępu do rynku pracy obywateli krajów trzecich oraz praw człowieka. Posiada tytuły licencjata i magistra socjologii.
Felix Appler
Research support officerFelix Appler jest pracownikiem ds. wsparcia badań w jednostce Working Life w Eurofound. Jego prace koncentrują się na stosunkach przemysłowych, płacach minimalnych oraz budowaniu baz danych związanych z tymi tematami. Wcześniej pracował w Federalnym Urzędzie Statystycznym Niemiec (Destatis) oraz Banku Światowym w Afryce Wschodniej, prowadząc badania gospodarstw domowych oraz rynki pracy i ubóstwa. Felix posiada tytuł magistra ekonomii na Uniwersytecie w Bonn.
Ta sekcja zapewnia dostęp do całej zawartości, która została opublikowana na dany temat.



