Sztuczna inteligencja

AI w miejscu pracy

SI jest coraz częściej integrowana z zarządzaniem miejscem pracy, przydziałem zadań, monitorowaniem wydajności oraz procesami podejmowania decyzji. Badania Eurofound analizują, jak AI i technologie oparte na AI wpływają na warunki pracy i organizację pracy, jakość pracy, wymagania kompetencyjne, autonomię pracowników, kontrolę menedżerską oraz bezpieczeństwo i higienę pracy. Kluczowym pytaniem jest, czy oczekiwane wzrosty produktywności wynikające z AI na poziomie miejsca pracy przekładają się na lepszą jakość pracy, czy też na wyższą intensywność pracy i bliższy monitoring pracowników.

Badania rozpoczęte w ramach programu 2025–2028 analizują wykorzystanie systemów zarządzania pracą opartych na AI oraz ich wpływ na zatrudnienie, warunki pracy i dialog społeczny. Szczególną uwagę poświęca się zarządzaniu algorytmicznemu, w tym automatycznemu podejmowaniu decyzji i monitorowaniu pracowników, a także zmieniającej się treści pracy.

Praca ta opiera się na własnych badaniach Eurofound. Europejskie Badanie Warunków Pracy 2024 pyta pracowników w całej UE, czy korzystają z generatywnej AI, robotów i innych narzędzi cyfrowych w pracy, a technologia przydziela im zadania, ustala godziny pracy lub monitoruje ich wydajność, umożliwiając mierzenie rozprzestrzeniania się AI i zarządzania algorytmicznego oraz powiązanie ich z wynikami jakości zatrudnienia.

AI, rynek zatrudnienia i pracy

Oczekuje się, że AI będzie wpływać na popyt na siłę roboczą, struktury zawodowe, potrzeby kompetencyjne oraz nowe formy pracy. Eurofound analizuje, jak AI przyczynia się do transformacji rynku pracy, w tym jej wpływ na tworzenie miejsc pracy, wypieranie miejsc pracy, zmiany zawodowe i rozwój umiejętności. Obejmuje to badania nad tym, jak ekspozycja zawodowa na AI wpływa na rozwój zatrudnienia i płac w całej UE.

• Artykuł (w przygotowaniu): AI i zatrudnienie młodzieży w Europie: zatrudnianie się ochłodziło, ale nie tylko dla młodych

Badania analizują również, jak technologie cyfrowe i AI wpływają na nowe formy pracy, w tym pracę na platformach, pracę mobilną opartą na ICT oraz pracę zdalną, a także jak zmiany technologiczne wpływają na udział na rynku pracy i możliwości zatrudnienia w różnych grupach pracowników.

AI, stosunki przemysłowe i dialog społeczny

Rosnące wykorzystanie AI w miejscach pracy rodzi ważne pytania dotyczące reprezentacji pracowników, negocjacji zbiorowych oraz udziału pracowników. Eurofound bada, jak partnerzy społeczni rozwiązują problemy związane z AI poprzez negocjacje zbiorowe, dialog społeczny i konsultacje w miejscu pracy.

Badania obejmują takie tematy jak przejrzystość systemów zarządzania algorytmicznym, prawa pracowników w miejscach pracy zarządzanych przez AI, rola przedstawicieli pracowników we wdrażaniu technologii oraz rozwój ram zarządzania wspierających odpowiedzialne i skoncentrowane na człowieku wdrażanie AI.

• Artykuł: Negocjacje zbiorowe dotyczące sztucznej inteligencji w pracy

• Raport (w przygotowaniu): Negocjacje zbiorowe i dialog społeczny na temat AI i zarządzania algorytmicznego w UE i krajach kandydatów: Raport przeglądowy (jako produkt Sieci Dialogu Społecznego Komisji Europejskiej)

AI i warunki życia

AI ma konsekwencje wykraczające poza miejsce pracy. Eurofound bada, jak zmiany technologiczne i AI wpływają na warunki życia, spójność społeczną i jakość życia w całej Europie.

Badania koncentrują się na takich kwestiach jak nierówności cyfrowe i dostęp do technologii, zmieniające się wzorce świadczenia usług, społeczne konsekwencje transformacji rynku pracy oraz szerszy wpływ SI. Analizują również, jak AI kształtuje zaufanie do instytucji, informacji i samej technologii, co to oznacza dla spójności społecznej i demokratycznego uczestnictwa, a także jej wpływ na zdrowie psychiczne i dobrostan. Szczególną uwagę poświęca się temu, w jakim stopniu AI przyczynia się do lub łagodzi nierówności społeczne, w tym pod względem wieku, płci, wykształcenia i geografii, a także na e-opiekę zdrowotną i warunki życia pracowników mobilnych opartych na platformach i ICT.