Il-paga minima fil-Belġju

Fil-Belġju, m'hemm l-ebda liġi li tobbliga l-paga minima fis-settur privat. Minflok, ġie stabbilit qafas legali għan-negozjar kollettiv bl-Att tal-1968 dwar il-Ftehimiet ta' Negozjar Kollettiv u l-Kumitati Konġunti, li jippermetti negozjar kollettiv fuq il-'paga minima nazzjonali' intersektorjali minn naħa waħda, u fuq il-livelli tal-paga settorjali min-naħa l-oħra.

Fuq talba tas-sinjatarji, ftehimiet settorjali jiġu estiżi legalment permezz ta' Deċiżjoni Rjali. In-negozjati għall-paga minima nazzjonali jsiru fil-Kunsill Nazzjonali tax-Xogħol, filwaqt li skemi ta' paga settorjali jiġu negozjati minn madwar 100 kumitat konġunt (+ 70 sottokumitat konġunt).

Żewġ Atti oħra jlestu l-qafas għan-negozjar kollettiv: l-Att tal-1965 dwar il-preservazzjoni tal-paga tal-impjegati jiddetermina l-paga bħala dħul tax-xogħol prevedibbli li għandu jitħallas fi flus, u għalhekk jipprojbixxi l-ħlasijiet tal-paga minima jew id-deduzzjoni tal-paga (bil-paga minima) jew id-deduzzjoni tal-pagi. Fl-aħħar nett, l-Att tal-1996 dwar il-promozzjoni tal-impjieg u l-preservazzjoni preventiva tal-kompetittività, rivedut fl-2017, jimponi marġni massimu kull sentejn għal żidiet reali fil-paga, magħruf bħala n-norma tal-pagi.

Barra minn din in-norma, li taqbel mal-ċiklu ta' negozjar ta' sentejn, m'hemm l-ebda proċeduri fissi biex jiddeterminaw il-livelli tal-paga. Ir-reviżjoni aktar stretta tal-Att tal-1996 fl-2017 kienet probabbilment l-iktar bidla u evoluzzjoni sinifikanti fl-aħħar 10 snin.

Il-ftehim kollettiv nazzjonali prinċipali bejn setturi differenti (CA) li jistabbilixxi l-paga minima nazzjonali huwa CA Nru. 43. Barra minn hekk, il-CA Nru. 50 tiddefinixxi l-paga minima nazzjonali għal kategoriji oħra ta' impjegati, bħal dawk taħt it-18-il sena jew li jaħdmu taħt kuntratt ta' studenti.

Il-pagi fis-settur pubbliku huma stabbiliti bil-liġi. Fid-dawl tal-implimentazzjoni tad-direttiva dwar il-paga minima, id-Deċiżjoni Rjali tal-10 ta' Lulju 2024 tqabbel il-paga minima għas-settur pubbliku mal-'ħlas garantit' użat f'liġijiet preċedenti u tirreferi għad-definizzjoni tal-paga fil-liġi pubblika. Id-Deċiżjoni Rjali żżid proċedura għall-aġġustament tal-pagi tas-settur pubbliku, li għandha tiġi evalwata mill-ġdid kull erba' snin, ibbażata fuq erba' kriterji: il-poter tax-xiri, il-livell ġenerali u d-distribuzzjoni tal-pagi, ir-rata ta' tkabbir tal-pagai, livelli ta' produttività nazzjonali fit-tul u t-tħaddim. Hija wkoll mandata lill-kumitat konġunt għas-servizzi pubbliċi biex jipprovdi l-parir għal dawn ir-rivalutazzjonijiet.

Kien hemm bżonn ta' bidliet addizzjonali biex tkun konformi mad-direttiva tal-paga minima tal-UE u biex tiġi trasferita. Dawn il-bidliet ġew aċċettati u introdotti fit-31 ta' Diċembru 2024. Fil-liġi, il-paga minima statutorja hija definita bħala: 'paga minima statutorja: il-paga minima stabbilita jew skont liġi, bl-eċċezzjoni tal-paga minima stabbilita f'ftehimiet kollettivi tax-xogħol iddikjarati ġeneralment vinkolenti (skont is-Sekzzjoni 5 tal-Kapitlu 2 tal-Att dwar il-Ftehim Kollettiv tax-Xogħol)'.

Ftehimiet kollettivi rilevanti

• Ftehim kollettiv Nru. 43 dwar il-paga minimaPDFopens in new tab

• Ftehim kollettiv Nru. 43 dwar il-paga minima (verżjoni konsolidata)PDFopens in new tab

• Ftehim kollettiv Nru. 50 dwar il-paga minima taż-żgħażagħPDFopens in new tab

Atti rilevanti (u dekreti)

• Att tal-12 ta' April 1965 dwar il-protezzjoni tal-paga tal-impjegatiopens in new tab

• Att tal-5 ta' Diċembru 1968 dwar ftehimiet kollettivi tax-xogħol u kumitati konġuntiPDFopens in new tab

• Att tal-26 ta' Lulju 1996 dwar il-promozzjoni tal-impjieg u l-preservazzjoni preventiva tal-kompetittivitàopens in new tab

• Att tal-17 ta' Diċembru 2024 dwar l-implimentazzjoni parzjali tad-direttiva tal-paga minimaopens in new tab

• Deċiżjoni Rjali tal-10 ta' Lulju 2024 dwar ir-remunerazzjoni garantita tal-ħaddiema tas-servizz pubblikuopens in new tab

Fil-livell nazzjonali, il-partners soċjali rappreżentattivi differenti jinnegozjaw u jistabbilixxu l-paga minima nazzjonali, magħrufa fil-Belġju bħala 'Dħul medju medju garantit fix-xahar' (GAMMI). Dan huwa proċess bipartit ġewwa l-Kunsill Nazzjonali tax-Xogħol, il-korp ewlieni ta' djalogu soċjali bipartit fil-Belġju.

Rappreżentati fuq in-naħa tal-unions tax-xogħol hemm l-organizzazzjonijiet li ġejjin:

• Konfederazzjoni Ġenerali Kristjana tal-Unions (Algemeen Christelijk Vakverbond, ACV-CSC)

• Konfederazzjoni Ġenerali tal-Unions Liberali (Algemene Centrale der Liberale Vakverbonden, ACVLB-CGSLB)

• Konfederazzjoni Ġenerali Belġjana tal-Unions (Algemeen Belgisch Vakverbond, ABVV-FGTB)

• Min-naħa tal-assoċjazzjonijiet tal-impjegaturi, huma rappreżentati dawn l-organizzazzjonijiet:

• Federazzjoni tal-Intrapriżi fil-Belġju (Verbond van Belgische Ondernemingen, VBO-FEB)

• Boerenbond

• Unjoni tal-Klassi Medja (Union des Classes Moyenne, UCM)

• Unjoni tal-Intraprendituri Indipendenti (Unie van Zelfstandige Ondernemers, Unizo)

Il-paga minima nazzjonali fil-Belġju hija magħrufa bħala l-'dħul minimu medju garantit fix-xahar' ('Gewaarborgd gemiddeld minimummaandinkomen' jew GGMMI) u hija deskritta fil-ftehim kollettiv ta' negozjar (CBA) 43. Japplika għal impjegati tas-settur privat ta' aktar minn 18-il sena b'kuntratt ta' impjieg.

L-ambjent tal-GAMMI m'għandux rutina speċifika; l-uniku aġġornament regolari huwa permezz ta' indikazzjonijiet awtomatiċi.

Din is-sistema ta' indikazzjonijiet tal-GAMMI hija bbażata fuq il-mekkaniżmu 'pivot'. L-indiċi pivot juża limiti predeterminati, b'incrementi ta' 2%, li bihom jiġi mqabbel mal-'indiċi tas-saħħa lisxata'. Jekk l-indiċi pivot jintlaħaq jew jiġi mgħotti, il-pagi jew il-benefiċċji jiġu aġġustati.

In-negozjati dwar il-GAMMI jaqgħu taħt il-mandat tal-partners soċjali fuq livell nazzjonali. Dawn in-negozjati jsiru ġewwa l-Kunsill Nazzjonali tax-Xogħol (NAR-CNT) fuq bażi ad hoc. L-aħħar żieda reali tal-GAMMI seħħet f'Mejju 2024. Iż-żieda grossa kienet ta' €35, li l-gvern għandu jżid għal €50 nett. Żewġ żidiet addizzjonali fil-gross real b'€35 huma ppjanati għall-2026 u l-2028. Il-ftehim tal-gvern De Wever għandu l-għan li jikkwota l-pagi gross u nett għall-ħaddiema b'paga minima.

Importanti, minbarra l-GAMMI nazzjonali/intersettoriali, li tapplika għal madwar 3% tal-forza tax-xogħol, hemm salarji minimi settorjali, li huma medja ta' madwar 19% ogħla mill-GAMMI. Il-marġni għan-negozjati tas-salarji settorjali jiġu determinati kull sentejn mill-partners soċjali fil-grupp imsejjaħ G10, li jwasslu għal 'Ftehim Interprofessjonali' jew IPA. In-negozjati huma bbażati fuq xogħol preparatorju mill-Kunsill Ekonomiku Ċentrali (CRB-CCE), li għandu jipproduċi rapport tekniku li jiddefinixxi l-marġni massimu għal żidiet fil-paga kull sentejn. In-norma tal-paga li tiġi ffirmata fl-IPA ma tistax tkun ogħla minn dan il-marġni massimu. Il-Kunsill Nazzjonali tax-Xogħol ippubblika wkoll parir dwar l-evoluzzjoni tal-GAMMI fit-28 ta' Jannar 2025, li jivvaluta t-tnaqqis fil-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għal ħaddiema bi paga baxxa ħafna, il-proporzjon ta' ħaddiema taħt, fuq u fuq il-GAMMI, u tqabbel l-evoluzzjoni tal-GAMMI mal-evoluzzjoni tal-paga minima nazzjonali fil-Ġermanja.

• Deċiżjoni Rjali tal-24 ta' Diċembru 1993 li timplimenta l-liġi tas-6 ta' Jannar 1989 għall-protezzjoni tal-kompetittività tal-pajjiżopens in new tab

• Qafas ta' ftehim tal-kunsill nazzjonali tax-xogħol tas-6 ta' April 2023 dwar iż-żieda tal-paga minima nazzjonaliPDFopens in new tab

• Parir 2440 tal-28 ta' Jannar 2025 tal-Kunsill Nazzjonali tax-Xogħol dwar l-evalwazzjoni tal-qafas tal-ftehim dwar il-paga minimaPDFopens in new tab

• Deċiżjoni Rjali tal-10 ta' Lulju 2024 li tbiddel id-Deċiżjoni Rjali tal-29 ta' Ġunju 1973 li tagħti remunerazzjoni garantita lil ċerti membri tal-persunal tas-servizzi pubbliċi federaliopens in new tab

Fis-settur privat, ma jiġu speċifikati l-ebda kriterji jew valuri ta' referenza, peress li l-paga minima titqies mhux bħala statutorja iżda negozjata, u l-Belġju jikkunsidra ruħu li qed jissodisfa l-kriterji tad-Direttiva tal-UE dwar il-Pagi Minimi Adegwati peress li r-rata ta' kopertura ta' negozjar kollettiv hija aktar minn 80%.

Fis-settur pubbliku, erba' 'kriterji oġġettivi' għall-istabbiliment tal-paga minima huma elenkati fid-Deċiżjoni Rjali tal-10 ta' Lulju 2024. Dan jinvolvi l-poter tax-xiri (li jieħu kont il-livell tal-prezzijiet), il-livell ġenerali u d-distribuzzjoni tal-pagi, ir-rata ta' tkabbir tal-pagi, livelli u żviluppi ta' produttività nazzjonali fit-tul. Għal dan, jiżdied il-mira 'indikattiva' ta' 50% tal-paga medja fis-settur pubbliku u privat. Il-liġi tordna li l-kumitat konġunt għal kull servizz pubbliku (kumitat A) jagħmel l-assessjar, u jippermetti l-proposta ta' valuri ta' referenza oħra.

Il-paga minima nazzjonali (GAMMI), kif deskritta fil-ftehim kollettiv numru 43, tapplika għall-impjegati tas-settur privat ta' aktar minn 18-il sena b'kuntratt ta' impjieg. Fil-każ tal-Belġju, ir-rata ta' kopertura ta' negozjar kollettiv hija aspett importanti fir-rigward tal-kopertura tal-paga minima, peress li l-GAMMI mhuwiex ipprovdut bil-liġi iżda pjuttost minn ftehim kollettiv inter-sektorjali fuq livell nazzjonali, negozjat u ffirmat mill-partners soċjali. Il-fatt li l-maġġoranza kbira tal-impjegati fil-Belġju huma koperti mill-(mill-inqas) mill-GAMMI huwa għalhekk prinċipalment minħabba r-rata għolja ta' negozjar kollettiv, li hija madwar 96%. Dan jinkludi lill-ħaddiema kollha tal-blue u white-collar attivi fis-settur privat.

Xi kategoriji speċifiċi li mhumiex koperti jinkludu:

• Persuni impjegati f'negozju familjari mmexxi biss minn ġenitur.

• Ħaddiema li normalment jaħdmu inqas minn xahar.

• Impjiegi tal-bidu: skema għal ħaddiema ta' aktar minn 18-il sena u taħt l-21 sena b'ftit esperjenza tax-xogħol. Il-paga grossa tiġi mnaqqsa b'inqas spejjeż tax-xogħol, kompletament kompensata b'ammont nett li fuqu m'hemm l-ebda kontribuzzjonijiet tal-impjegatur.

• Ħaddiema impjegati fis-settur pubbliku.

• Freelancers u ħaddiema tal-pjattaformi.

• Impjiegi fil-viċinat ('wijkwerken'): skema għar-ritorn fis-suq tax-xogħol permezz ta' impjiegi żgħar fil-viċinat għal ħaddiema bla xogħol fit-tul.

Huwa importanti li wieħed jinnota li minkejja r-rata għolja ta' kopertura, biss grupp relattivament żgħir ta' impjegati jiddependi fuq il-GAMMI. Ibbażat fuq il-kalkoli tal-Kunsill Ekonomiku Ċentrali, madwar 3% tal-impjegati jitħallsu l-paga minima.PDFopens in new tab Analiżi tal-2025 mill-Kunsill Nazzjonali tax-Xogħol turi li dan in-numru kien qed jonqos.PDFopens in new tab Il-ħaddiema b'paga minima jew mhumiex koperti minn ftehim kollettiv setturali, jew il-ftehim kollettiv settorjali jirreferi għall-GAMMI.

F'April 2015, il-kriterji ta' età għall-paga minima nazzjonali, il-paga minima settoriali, u l-iskemi ta' anzjanità ġew kważi kompletament imneħħija jew sostitwiti b'kriterji ta' esperjenza. Madankollu, f'xi każijiet, pagi minimi differenti għadhom japplikaw għal ħaddiema żgħażagħ, skont l-età u l-istatus tagħhom.

Fil-preżenza ta' ftehimiet settorjali dwar salarji minimi għal ħaddiema taħt l-età ta' 21 sena, jiġu stabbiliti salarji minimi nazzjonali aktar baxxi għal ħaddiema żgħażagħ taħt it-18-il sena jew għal dawk b'kuntratt ta' studenti, kif deskritt fil-ftehim kollettiv numru 50:

• Massimu ta' 16-il sena: 67% tal-paga minima nazzjonali

• 17-il sena: 73% tal-paga minima nazzjonali

• 18-il sena: 79% tal-paga minima nazzjonali

• 19-il sena: 85% tal-paga minima nazzjonali

• 20 sena: 90% tal-paga minima nazzjonali

Fl-April 2022, wara l-ftehim kollettiv rivedut 43/16 tad-9 ta' Marzu 2022, il-kriterji ta' anzjanità li baqgħu għall-ħaddiema taħt l-età ta' 21 sena ġew finalment aboliti, u b'riżultat ta' dan il-ħaddiema b'kuntratt ta' impjieg regolari ta' 18-il sena jew aktar issa għandhom dritt għal 100% tal-paga minima nazzjonali, l-istess bħall-ħaddiema fuq dik l-età.

Għall-istudenti li x-xogħol tagħhom huwa parti mit-taħriġ tagħhom ('tagħlim alternattiv'), u li m'għandhomx kuntratt tax-xogħol, il-ftehimiet kollettivi nru. 43 u no. 50 ma japplikawx, iżda hemm regoli dwar kumpens obbligatorju (jew reġjonali).

Il-paga minima nazzjonali tiġi kkalkulata bħala l-medja ta' dħul tax-xogħol kollu fuq sena waħda u espressa bħala dħul xahar. Għalhekk, filwaqt li ħlas f'xahar wieħed jista' jaqa' taħt il-paga minima nazzjonali, jista' jiġi bilanċjat b'kumpens f'xhur oħra jew permezz ta' ħlasijiet oħra bħal bonusijiet ibbażati fuq kompiti jew ta' tmiem is-sena.

Il-GAMMI 'default' ġeneralment jiġi ffurmat ibbażat fuq ġimgħa tax-xogħol ta' 38 siegħa, iżda hemm ukoll rati kull siegħa għal ġimgħat tax-xogħol ta' 39 u 40 siegħa. Għall-ħaddiema part-time, il-paga minima nazzjonali tiġi applikata proporzjonalment.

Ir-rata tal-ħlasijiet mhix stipulata f'CA 43, iżda l-Att dwar il-Preservazzjoni tal-Paga tal-1965 jipprevedi mill-inqas żewġ pagamenti ta' paga fix-xahar, b'ħafna eċċezzjonijiet li jippermettu mill-inqas ħlas wieħed ta' paga. L-ammont jista' jvarja, iżda l-formi kollha ta' ħlas jew paga li jirċievi l-impjegat għandhom medja mill-inqas jikkorrispondu mal-GAMMI. Per eżempju, impjegat jista' jirċievi tnax-il paga fix-xahar fil-livell tal-GAMMI jew tnax-il paga taħt il-GAMMI b'allowance ta' vaganzi, premjijiet u bonus ta' tmiem is-sena li jikkumpensa.

Bħala prinċipju ġenerali, il-komponent kollu tal-paga jikkontribwixxi biex jilħaq il-GAMMI. Fost l-aktar komponenti prominenti hemm il-bonus ta' tmiem is-sena u l-ħlas tal-13-il xahar. Il-ftehim kollettiv nazzjonali jistabbilixxi regola ġenerali li japplikaw salarji fi flus kontanti u mhux flus, salarji fissi u varjabbli, kif ukoll il-premjijiet u l-benefiċċji li l-impjegat għandu dritt għalihom. Dawn il-fatturi kollha jikkontaw sa punt li huma marbuta mal-prestazzjoni normali tax-xogħol tal-impjegat.

Is-setturi huma permessi li jibdlu l-komponenti li jikkontribwixxu għall-laqgħa tal-GAMMI fis-settur tagħhom permezz ta' ftehim kollettiv, skont il-prinċipju ta' favorevolità: ftehimiet kollettivi f'livell aktar baxx (jiġifieri sektorjali fir-rigward tan-nazzjonali) ma jistgħux jaffettwaw b'mod negattiv il-kundizzjonijiet fil-ftehim ta' livell ogħla.

Lista ta' benefiċċji personali li jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-GAMMI hija formalizzata fil-Liġi dwar il-Protezzjoni tal-Paga tal-1965. Dan jinkludi:

• Djar

• Gass, elettriku, tisħin, u fjuwils (valutati skont il-kost)

• L-użu tal-art

• Ikel li jittieħed fil-post tax-xogħol

• Għodod u ħwejjeġ tas-servizz jew tax-xogħol, kif ukoll il-manutenzjoni tagħhom, sakemm l-ebda provvista legali jew regolatorja ma teħtieġ lill-impjegatur jipprovdi jew iżomm dawn il-ħwejjeġ

• Tagħmir jew materjali meħtieġa għax-xogħol li huma responsabbiltà tal-impjegat skont l-impjieg jew l-użu tagħhom

M'hemm l-ebda rapportar regolari li jiffoka speċifikament fuq il-paga minima nazzjonali fil-Belġju.

Kien hemm rapport dwar il-paga minima maħruġ mill-Kunsill Ekonomiku Ċentrali fl-2022.

Hemm rapport tekniku ġenerali li jipprovdi aktar dettalji dwar kif jikkalkulaw il-marġni massimu tal-paga.

• CCERB (2022): Technisch Verslag 2022opens in new tab.

Rapport addizzjonali jittratta b'mod speċifiku l-handicap globali tal-paga bejn il-Belġju u l-pajjiżi ġirien tagħha.

• CCERB (2022): Loonhandicap 2022.PDFopens in new tab

CRB (2018), Het minimuminkomen in België (Documentatienota Nru. 2018–2768; paġna 25), Centrale Raad voor het Bedrijfsleven.

Dorssemont, F. (2022), 'Issettjar tal-paga u moderazzjoni tal-paga fil-Belġju: Storja li qatt ma tispiċċa u diġà antika wara l-'governanza ekonomika Ewropea ġdida', European Labour Law Journal, Vol. 13, Nru. 2, pp. 156–169.

Pulignano, V., Marà, C., Franke, L., Domecka, M., Bertolini, A. u Graham, M. (2022), Fairwork Belgium Ratings 2022: Lejn xogħol tajjeb fl-ekonomija tal-pjattaforma, Leuven, Belġju; Oxford, ir-Renju Unit; Berlin, il-Ġermanja.

Vandekerckhove, S. u Van Herreweghe, D. (2023), Paga minima fil-Belġju, artiklu ta' Eurofound.

Vandekerckhove, S., Desiere, S. u Lenaerts, K. (2020), Pagi minimi u kompressjoni tal-pagi fl-industriji Belġjani, Bank Nazzjonali tal-Belġju, Dokument tax-Xogħol Nru. 387; paġna 39.

Vandekerckhove, S. u Lenaerts, K. (2023), Negozjar kollettiv u inugwaljanza fil-Belġju (BFORE – Negozjar għall-Ugwaljanza, paġna 61) [Rapport Nazzjonali], Istitut ta' Riċerka tal-HIVA għax-Xogħol u s-Soċjetà.

Vandekerckhove, S. u Lenaerts, K. (2024), Loonvorming fil-Belġju: Componenten, uitkomst en impact.