Il-paga minima fin-Norveġja
Information for this page was compiled during December 2025 and early 2026. Most Member States had already transposed the EU minimum wage directive at this point. Those that had not yet fully completed transposition or where the information was not yet publicly available include Bulgaria, Cyprus, Luxemburg, Poland and Portugal. These profiles will be updated consecutively as the information becomes available. Users are invited to contact our experts on minimum wage if they are aware of changes.
Dan il-profil jiddeskrivi kif il-pagi minimi huma regolati u stabbiliti fin-Norveġja. Jista' jinqara bħala informazzjoni ta' sfond għar-reviżjoni annwali ta' Eurofound dwar is-serje ta' stabbiliment tal-paga minima. Il-pagi minimi huma stabbiliti biss f'ftehimiet kollettivi, u xi wħud minnhom huma applikabbli b'mod ġenerali.
Sakemm Jannar 2026, id-direttiva tal-paga minima tal-UE (UE 2022/2041) ma ġietx trasferita fil-liġi Norveġiża. Fil-ħin tal-preparazzjoni ta' dan il-profil għadu mhux ċar jekk id-direttiva se tkun parti mill-ftehim tal-Ispazju Ekonomiku Ewropew (EEA) li jgħaqqad lil Norveġja mas-suq intern. Id-Direttiva ma ġietx immarkata bħala rilevanti għall-EEA, u l-pożizzjoni tal-EFTA tgħid li m'għandhiex tiġi inkluża fil-Ftehim dwar l-EEA. Madankollu, il-Kummissjoni tal-UE indikat pożizzjoni differenti. Kemm il-gvern Norveġiż kif ukoll il-partners soċjali kienu riluttanti li jinkludu d-direttiva għax jibżgħu li dan jista' jnaqqas il-mudell Norveġiż ta' stabbiliment tal-paga.
Il-kopertura tan-negozjar kollettiv hija ta' 72%, dan il-perċentwal jinkludi ftehimiet estiżi (Nergaard 2024), iżda b'varjazzjoni kbira bejn setturi u industriji. Fis-settur pubbliku, l-impjegati kollha (100%) huma koperti minn ftehimiet kollettivi. Fis-settur privat, il-kopertura hija ogħla fil-manifattura (76%) milli fis-servizzi (30-40%, skont l-industrija speċifika). Dawn il-perċentwali ma jinkludux il-paga minima estiża. Fl-2022, il-kopertura għas-settur privat ikkunsidrat b'mod ġenerali kienet stmata li żdiedet bejn 11% u 12% (minn madwar 46% għal madwar 57%), jekk l-effett ta' ftehimiet kollettivi estiżi ġew inklużi (Nergaard, 2024). B'mod ġenerali, il-kopertura tan-negozjar hija aktar baxxa fost l-impjegati tas-settur privat fiż-żewġ naħat tal-istruttura tal-pagi, filwaqt li dawk fin-nofs huma aktar probabbli li jkunu koperti minn ftehim kollettiv. Għal ħaddiema bi ħlas baxx, speċjalment fis-setturi privati tas-servizzi, il-kopertura baxxa tan-negozjar tiġi kkontrattata billi r-regolamenti tal-paga minima fil-ftehimiet kollettivi tal-industrija jiġu applikati b'mod ġenerali. Dan japplika għal setturi bħal, pereżempju, tindif, trasport, lukandi u ristoranti, is-settur agrikolu, u l-ipproċessar tal-ħut. Ir-regolamenti tal-paga minima f'ftehimiet kollettivi għandhom ukoll effett normattiv, u għalhekk jiġu applikati minn kumpaniji li mhumiex formalment marbuta mal-ftehim, pereżempju fil-kummerċ bl-imnut.
In-negozjar tal-paga Norveġiż huwa koordinat ħafna fil-livell ċentrali. Skont in-norma tal-industrija (mudell ta' frontrunner), l-industrija tal-manifattura (il-Ftehim tal-Industrija) tibda u tistabbilixxi norma għall-oqsma l-oħra tan-negozjar biex isegwu. Il-partijiet prinċipali f'dan il-ftehim huma Norwegian Industries affiljati mal-Konfederazzjoni tal-Intrapriżi Norveġiżi (NHO) u Fellesforbundet affiljati mal-Konfederazzjoni Norveġiża tal-Unions tal-Ħaddiema (LO). L-oqsma l-oħra tan-negozjar, kemm fis-settur privat kif ukoll pubbliku, jibdew in-negozjati tagħhom laqu, jew fi ftit ġimgħat wara, l-industrija tal-manifattura għalqet in-negozjati tagħha. In-norma hija stabbilita bħala żieda annwali fil-paga, iżda f'kull settur il-partijiet tan-negozjar jaqblu fuq l-aġġustament tal-paga minima. Madankollu, iż-żidiet deċiżi mill-industrija tal-manifattura normalment jiġu kkopjati minn oqsma oħra ta' negozjar tal-klassifika blu ġewwa l-organizzazzjoni tal-impjegaturi ewlenin, NHO. Diversi unjins affiljati mal-LO għandhom membri bi paga baxxa. Il-Fellesforbundet jiffoka l-ħaddiema fil-lukandi u r-ristoranti u t-trasport, l-Unjoni tax-Xogħol Norveġiża (Norsk Arbeidsmandsforbund) fil-ħsil, u l-Unjoni tal-Impjegati fil-Kummerċ u l-Uffiċċji (Handel og Kontor) fil-kummerċ bl-imnut.
Il-ftehimiet kollettivi jiġu nnegozjati mill-ġdid kull sentejn, iżda b'negozjati ta' nofs it-terminu dwar il-pagai. In-negozjati ta' nofs it-terminu normalment isiru fuq livell nazzjonali bejn il-konfederazioni, u NHO u LO jibdew billi jistabbilixxu n-norma għall-bqija tas-suq tax-xogħol.
Il-konfederazzjonijiet kollha impenjaw ruħhom għall-mudell ta' quddiem permezz ta' kummissjonijiet tripartit (ara NOU 2023: 30). Setturi bi ħlas baxx isegwu wkoll il-mudell. Il-konfederazzjonijiet tal-unions tal-klassifika blu, bħal LO, adottaw politika ta' solidarjetà fuq il-paga fejn il-poter ta' negozjar tal-unions b'saħħithom fil-manifattura (bi densità għolja tal-unions) jintuża biex jiġi żgurat żieda tajba fil-paga għall-membri f'unions dgħajfa (b'densità baxxa ta' unjins) fis-servizzi privati. Jagħmlu dan billi jitolbu żidiet fil-pagi b'ċifri assoluti, u mhux biss f'perċentwali. Hemm ukoll mekkaniżmi oħra biex jiżdied l-inqas paga u b'hekk jiġi żgurat li dawn il-ħaddiema ma jkunux lura mill-bqija tas-suq tax-xogħol (Alsos u Nergaard, 2018). Per eżempju, il-pagi ta' dawk li jagħmlu paga baxxa normalment jiġu assigurati permezz ta' increment speċjali ta' paga baxxa. Dan japplika f'oqsma ta' negozjar fejn il-paga medja hija taħt ċertu limitu (normalment 90%) meta mqabbla mal-medja tal-manifattura (Alsos u Nergaard, 2021). Il-pagi jistgħu wkoll jiġu marbuta mal-livelli tal-paga ta' gruppi oħra, pereżempju l-paga medja tal-manifattura. Dan jiżgura żieda addizzjonali fil-paga jekk il-medja tal-kumpanija/industrija tkun taħt il-livell assigurat minn din il-garanzija ta' paga baxxa, pereżempju 85% tal-paga medja fil-manifattura (Alsos u Nergaard, 2021).
Alsos, K. u Nergaard, K. (2018), Lönebildningen i de skandinaviska ländernaPDFopens in new tab, Rapport. Stokkolma: 6F – fackförbund i samverkan.
Alsos, K. u Nergaard, K. (2021), 'Il-mudelli ta' negozjar kollettiv fil-pajjiżi Nordiċi jistgħu jassiguraw paga ħajja? Esperjenzi minn industriji b'paga baxxa', f'Dobbins, T. u Prowse, P. (eds.) (2021) The Living Wage: Advancing a Global Movementopens in new tab, Routledge, Kapitlu 10.
NOU (Norges offentlige utredninger) (2023), Utfordringer for lønnsdannelsen og norsk økonomiopens in new tab, 2023:30.
Hemm varjetà kbira ta' kif il-pagi minimi jiġu regolati ġewwa l-ftehimiet kollettivi differenti, iżda normalment hemm rati differenti skont l-okkupazzjoni, il-ħiliet, l-età u/jew is-senjorità. Per eżempju, xi ftehimiet għandhom rati separati għal dawk taħt it-18-il sena, u/jew rati differenti skont is-senjorità, kemm fil-kumpanija kif ukoll fl-okkupazzjoni. Dawn il-kategoriji normalment jibqgħu l-istess maż-żmien. F'ftehimiet fuq livell industrijali għall-ħaddiema tal-blue collar, normalment hemm regolamenti separati dwar il-paga għall-apprendistat li huma parti mit-triq formali tal-edukazzjoni għal dawn il-professjonijiet. Normalment jitħallsu perċentwal mill-paga minima, suġġett għal żidiet kull sena. M'hemm l-ebda tradizzjoni fin-Norveġja għal subminimi għal ħaddiema li għandhom diffikultà biex isibu xogħol, pereżempju dawk bla xogħol fit-tul, persuni b'diżabilità jew immigranti. L-aċċess għas-suq tax-xogħol huwa pjuttost assigurat permezz ta' sussidji tal-paga mill-istat lill-impjegatur.
Il-paga minima stabbilita mill-ftehimiet kollettivi tkopri esklussivament ir-rata tal-paga, filwaqt li komponenti oħra bħal (per eżempju) il-ħlas ta' overtime u l-paga tal-vaganzi jitħallsu fuq dan. Il-ftehimiet kollettivi normalment jinkludu wkoll regolamenti dwar l-ispejjeż tal-ivvjaġġar u l-ikel u l-akkomodazzjoni. Dawn l-ispejjeż, ġeneralment, ma jistgħux jitneħħew mill-paga minima. F'kull każ, m'hemm l-ebda definizzjoni statutorja ta' 'rata bażika'.
Fir-rigward tal-paga minima li tiġi estiża bil-liġi, kien hemm xi diskussjoni dwar jekk il-paga tista' tkun inqas mir-rata minima jekk l-impjegat jirċievi tipi oħra ta' allowances. Skont l-Ispettorat tax-Xogħol Norveġiż (Arbeidstilsynet), l-impjegaturi jistgħu jħallsu inqas mill-paga minima estiża jekk l-impjegat jirċievi allowances li jitqiesu bħala salarju. Madankollu, dan huwa suġġett għall-kundizzjoni li dawn l-allowances jitqiesu bħala paga skont il-liġi rilevanti dwar il-kalkolu tal-paga tal-vaganzi, it-taxxa, u l-benefiċċji tas-sigurtà soċjali.
Ir-rimborsi ma jistgħux jitqiesu bħala salarju.
Arbeidstilsynet (mingħajr data) Minstelønn,opens in new tab paġna web. Aċċessat fit-3 ta' Jannar 2025.
Il-Kumitat Tekniku tal-Kalkolu għall-Ftehimiet tal-Paga (TBU) jipprovdi lill-partners soċjali u lill-awtoritajiet analiżi regolari tas-sitwazzjoni ekonomika. Dan jinkludi livelli u żviluppi fil-pagi. Il-kumitat jikkonsisti f'rappreżentanti ta' kull unjin tax-xogħol u konfederazzjonijiet tal-impjegaturi, kif ukoll rappreżentanti ta' Statistics Norway, il-Ministeru tax-Xogħol u l-Affarijiet Soċjali, il-Ministeru tal-Finanzi u l-Ministeru tal-Gvern Lokali u l-Modernizzazzjoni, li jirrappreżenta lill-gvern fir-rwol tiegħu bħala impjegatur. It-TBU tippubblika rapporti kemm qabel in-negozjati tal-paga kif ukoll wara r-round finali tan-negozjar. F'dawn ir-rapporti tal-aħħar (l-aktar riċenti huma elenkati hawn taħt), il-Kumitat jipprovdi sommarju tar-round tan-negozjati u r-riżultati rilevanti.
Ir-rapporti għall-aħħar ħames snin jistgħu jinstabu hawn:
Arbeids- og inkluderingsdepartamentet (2025), Wara s-settlement tad-dħul 2025PDFopens in new tab
Arbeids- og inkluderingsdementet (2024), Wara s-settlement tad-dħul 2024PDFopens in new tab
Arbeids- og inkluderingsdementet (2023), Wara l-ftehim tad-dħul 2023PDFopens in new tab
Arbeids- og inkluderingsdepartementet (2022), Wara s-settlement tad-dħul 2022PDFopens in new tab
Arbeids- og inkluderingsdepartamentet (2021), Wara l-ftehim tad-dħul 2021PDFopens in new tab
LO (2021) LavlønnsmodellerPDFopens in new tab.
Svarstad u Dapi (2022), Ħaddiema b'ħlas baxx permanenti – ambitu u karatteristiċi. Fafo-rapport 2022:02 (sommarju bl-Ingliżopens in new tab)
Svarstad, E. (2023), 'L-unions jimpurtahom mill-ħaddiema bi ħlas baxx? Evidenza minn Norveġja. ' Industrial Relations: A Journal of Economy and Society 00 (0): 1–25. https://doi.org/10.1111/irel.12349hopens in new tab
Ispettorat tax-Xogħol (ud). Paga minimaopens in new tab.
