Il-paga minima fir-Rumanija
Information for this page was compiled during December 2025 and early 2026. Most Member States had already transposed the EU minimum wage directive at this point. Those that had not yet fully completed transposition or where the information was not yet publicly available include Bulgaria, Cyprus, Luxemburg, Poland and Portugal. These profiles will be updated consecutively as the information becomes available. Users are invited to contact our experts on minimum wage if they are aware of changes.
Dan il-profil jiddeskrivi kif il-pagi minimi huma regolati u stabbiliti fir-Rumanija. Jista' jinqara bħala informazzjoni ta' sfond għar-reviżjoni annwali ta' Eurofound dwar is-serje ta' stabbiliment tal-paga minima. Ir-Rumanija għandha paga minima statutorja (salariul de base minim brut pe țară garantat în plată), li tapplika għal kull impjegat.
L-Artikolu 164 tal-Kodiċi tax-Xogħol u l-Liġi 283/2024 jistipulaw li l-Gvern jistabbilixxi l-paga minima permezz ta' proċedura li tinkludi diversi kriterji (ara hawn taħt) u jinkludi livell ta' referenza approssimattiv fir-rigward tal-paga medja. Id-Deċiżjoni tal-Gvern 35/2025 tistipula li l-paga minima tiżdied b'rata perċentwali ugwali għas-somma tal-inflazzjoni u t-tkabbir reali tal-produttività tax-xogħol għas-sena li ġejja, kif mistenni mill-Kummissjoni Nazzjonali għas-Strateġija u l-Prognosi.
Teorikament, skont il-Liġi 174/2020, paga ħajja hija mira ta' prijorità għall-politika tal-paga minima. Il-Liġi 174/2020 tipprovdi metodu għall-istima tal-paga ħajja fuq livell nazzjonali u tistabbilixxi li l-paga minima għandha tiġi stabbilita waqt li din l-istima tiġi kkunsidrata. Tistabbilixxi wkoll li l-Istitut Nazzjonali tal-Istatistika għandu jikkalkula u jippubblika uffiċjalment l-istima tal-paga ħajja periodikament. Għalkemm il-Liġi 174/2020 ġiet approvata permezz ta' proċedura parlamentari normali b'appoġġ mill-Partit Soċjal Demokratiku li issa jinsab fil-poter u ilu fis-seħħ mill-2020, ma kellhiex effett fuq il-politika tal-paga minima tal-pajjiż. L-Istitut Nazzjonali tal-Istatistika rrifjuta li jippubblika l-istima tal-paga ħajja, jgħid li żbalji tekniċi fit-test tal-liġi jipprevjenu li jagħmel dan. Fil-preżenza ta' figuri uffiċjali, l-uffiċjali tal-gvern ignoraw id-dispożizzjonijiet tal-Liġi 174/2020. Għalhekk, biss parti mill-moviment tal-unions għadha tinsisti li tagħmel il-Liġi 174/2020 funzjonali.
Il-paga minima tiġi stabbilita mill-gvern, wara konsultazzjoni ma' konfederazzjonijiet nazzjonali rappreżentattivi tal-impjegaturi u tal-unions tal-ħaddiema ġewwa l-Kunsill Nazzjonali Tripartit għad-Djalogu Soċjali. Din il-prattika tikkonforma mal-artikolu 164 tal-Kodiċi tax-Xogħol. L-organizzazzjonijiet huma dawn li ġejjin:
Unjins tax-xogħol:
Konfederazzjoni Nazzjonali tal-Unions tal-Ħaddiema Alfa tal-Kartell (Confederația Națională Sindicală Cartel Alfa, CNS Cartel Alfa)
Il-Blokk Nazzjonali tal-Unjoni (Blocul Național Sindical, BNS)
Il-Konfederazzjoni Nazzjonali tal-Unjins Ħielsa mir-Rumanija – Frăția (Confederația Națională a Sindicatelor Libere din România, CNSLR Frăția)
Il-Konfederazzjoni Demokratika Rumena tal-Unjoni tal-Ħaddiema (Confederația Sindicatelor Democratice din România, CSDR)
Il-Konfederazzjoni Nazzjonali tal-Unjins tal-Ħaddiema tal-Meridjan (Confederația Sindicală Națională Meridian, CSN Meridian)
Impjegaturi:
Il-Konfederazzjoni tal-Impjegaturi tal-Concordia (Confederația Patronală Concordia, CP Concordia)
Il-Kunsill Nazzjonali għall-Intrapriżi Żgħar u Medji (Consiliul Național al Întreprinderilor Private Mici și Mijlocii din România, CNIPMMR)
Il-Kodiċi tax-Xogħol jiddikjara biss li l-gvern għandu jikkonsulta mal-organizzazzjonijiet tal-impjegaturi u l-unions qabel jistabbilixxi l-paga minima. Skont il-Liġi tad-Djalogu Soċjali (Liġi 367/2022 li tissostitwixxi l-Liġi 62/2011), il-konsultazzjonijiet isiru fil-qafas tal-Kunsill Nazzjonali Tripartit. Sas-sena 2025, l-aġenda għall-laqgħat tal-Kunsill kienet stabbilita kompletament mill-gvern, li jfisser li m'hemm l-ebda regola uffiċjali fiss meta niġu għall-aġġornament tal-paga minima — per eżempju, ma kien hemm l-ebda kalendarju regolat u lanqas garanzija li l-paga minima tidħol fuq l-aġenda. Fil-prattika, sa l-2025, il-paga minima kienet tiġi aġġornata mill-inqas kull sena, jew lejn tmiem jew fil-bidu tas-sena, b'konsultazzjonijiet preċedenti fil-Kunsill Nazzjonali Tripartit. Kien hemm eċċezzjonijiet rari għal din ir-regola — pereżempju, fl-2020. Minn Jannar 2025, il-paga minima għandha tiġi stabbilita darba fis-sena, fil-bidu ta' Jannar.
F'Frar 2025, il-gvern adotta 'Proċedura għall-applikazzjoni tal-mekkaniżmu li jistabbilixxi u aġġorna l-paga minima'opens in new tab, li tistipula l-mod eżatt kif għandha tiġi stabbilita u meta għandha tiġi stabbilita l-paga minima. Il-proċedura tistabbilixxi kriterji konkreti għall-istabbiliment tal-paga minima, kif ukoll valuri ta' referenza relatati mal-paga medja.
Il-Liġi 283/2024, li tbiddel il-Kodiċi tax-Xogħol u tgħaddi d-Direttiva Ewropea tal-Pagi Minimi Adegwati, tistipula li l-Gvern jistabbilixxi l-paga minima permezz ta' proċedura li tinkludi diversi kriterji:
Il-poter tax-xiri tal-paga minima u l-ispejjeż tal-ħajja
Il-livell ġenerali tal-pagi u d-distribuzzjoni tal-pagi
Tkabbir ġenerali tal-pagi
Il-livell u l-evoluzzjoni tal-produttività tax-xogħol fil-livell nazzjonali fit-tul.
Il-liġi mhix ċara dwar kif dawn l-aspetti jiġu mkejla u kif jiġu kkunsidrati fid-deċiżjoni tal-gvern li tistabbilixxi l-paga minima. Il-liġi tgħid ukoll li se jsiru valutazzjonijiet dwar l-impatt soċjali u ekonomiku tal-politika tal-paga minima u li dawn se jittieħdu f'kunsiderazzjoni meta jiġu stabbiliti l-paga minima. Skont il-Liġi 283/2024, l-issettjar tal-paga minima għandu jkun ibbażat fuq l-analiżi ta' 'istitut ta' riċerka speċjalizzat fl-analiżi u l-valutazzjoni tal-impatt tal-politiki tas-suq tax-xogħol'; Dan l-istitut tar-riċerka għandu jwettaq l-Assessjar tal-Impatt u, kif hu mifhum, jipprovdi analiżi tal-kriterji għall-istabbiliment tal-paga minima. Il-liġi tistabbilixxi wkoll li l-paga minima statutorja tiġi stabbilita skont livell ta' referenza 'approssimattiv' (orientativ bil-Rumen) ta' '47%-52% tal-paga medja'.
Il-paga medja meqjusa mhix paga bażi; tinkludi l-elementi kollha tal-paga, kif jiġi kkalkulat fuq bażi ekwivalenti full-time. Dan mhuwiex esplicitu fil-liġi, iżda huwa kif l-istituzzjonijiet responsabbli mill-provvista tad-data (l-Istitut Nazzjonali tal-Istatistika u l-Kummissjoni Nazzjonali għall-Istrateġija u l-Prognosi) jikkalkulaw il-paga medja.
Id-Deċiżjoni tal-Gvern 35/2025 issemmi żewġ kriterji biex jiżdied il-paga minima: inflazzjoni bassa u tkabbir veru tal-produttività tax-xogħol bassar. Kull sena, il-paga minima tiżdied bil-perċentwal ta' dawn iż-żewġ indikaturi. Jekk is-somma tkun taħt 1%, il-formula ma tittieħdx f'kunsiderazzjoni u l-paga minima ma tiżdiedx. Dan ifisser ukoll li ma jistax jitnaqqas f'termini nominali, ibbażat fuq il-formula. Il-paga minima li tirriżulta mill-applikazzjoni tal-formula għandha tkun ta' mill-inqas 47% tal-paga medja annwali mistennija. Jekk il-paga minima li tirriżulta tkun inqas minn 52% tal-paga medja, id-Deċiżjoni tistipula li s-sħab soċjali jistgħu jinnegozjaw żieda supplimentari fil-Kunsill Nazzjonali Tripartit għad-Djalogu Soċjali.
Il-liġi tirreferi għal firxa ta' 47-52% tal-paga medja bħala valuri approssimattivi. Il-qafas attwali għall-istabbiliment tal-paga minima ma jidddefinixxix proċedura konkreta għall-valutazzjoni tal-adegwatezza. Il-Liġi 174/2020, li għandha l-għan li tqabbel il-paga minima ma' paga li tgħix, mhix funzjonali.
Il-paga minima hija universalment obbligatorja, skont l-artikolu 164 tal-Kodiċi tax-Xogħol. L-impjegati kollha huma koperti.
M'hemm l-ebda possibbiltà legali għal impjegat full-time li jaqla' inqas mill-paga minima. L-unika possibbiltà għal impjegat li jaqla' inqas mill-paga minima hija billi jaħdem part-time. Għall-impjegati part-time, il-paga minima tiġi kkalkulata billi jimmultiplikaw in-numru ta' sigħat imħaddma fix-xahar bir-rata minima ta' siegħa stipulata fid-deċiżjoni l-aktar riċenti tal-gvern.
B'reazzjoni għall-żieda sinifikanti fin-numru ta' impjegati li jirċievu l-paga minima, il-gvern introduċa emenda fil-Kodiċi tax-Xogħol (art. 164) li tistabbilixxi li impjegat jista' jitħallas il-paga minima biss għall-ewwel 24 xahar ta' kuntratt individwali tax-xogħol. Din il-politika tapplika mill-1 ta' Jannar 2022 u l-effetti tagħha għadhom ma ġewx evalwati.
Il-pagi minimi ogħla huma stipulati legalment għas-settur tal-kostruzzjoni, u dawn kienu jeżistu wkoll sa ftit ilu għall-agrikoltura u l-industrija tal-ikel. Il-paga minima ogħla għall-kostruzzjoni ġiet introdotta f'Jannar 2019 (Ordinanza ta' Emerġenza tal-Gvern 114/2018, art. 71), filwaqt li għall-agrikoltura u l-industrija tal-ikel ilu fis-seħħ minn Ġunju 2022 (Liġi 135/2022, art. III). Teknikament, dawn jiġu trattati separatament mill-paga minima statutorja. L-introduzzjoni tagħhom kienet ġustifikata mill-ħtieġa li jkomplu jappoġġjaw l-attività f'dawn is-setturi u jiġu evitati konsegwenzi potenzjalment negattivi għall-ekonomija nazzjonali. Matul is-snin li għaddew, il-pagi minimi ogħla fl-agrikoltura u fl-industrija tal-ikel ġew eliminati: dawn ma ġewx miżjuda skont il-paga minima nazzjonali, li fl-aħħar kibret minnhom. Skont id-dehra, il-gvern għandu l-istess intenzjoni għas-settur tal-kostruzzjoni, fejn il-paga minima ma ġietx miżjuda mill-2023. Dawn il-pagi minimi settorjali ogħla kienu inizjalment appoġġjati minn esenzjonijiet ta' kontribuzzjonijiet soċjali, iżda mill-1 ta' Jannar 2025 dan ma baqax il-każ u l-kontribuzzjonijiet soċjali jitħallsu kompletament għall-pagi fis-settur tal-kostruzzjoni.
Id-deċiżjonijiet tal-gvern li jistabbilixxu l-paga minima normalment jiddeterminawha kemm bħala rata ta' kull xahar kif ukoll ta' kull siegħa, u wkoll speċifikaw in-numru 'normali' ta' sigħat tax-xogħol fix-xahar — għall-2026, pereżempju, hija 166.667 siegħa fix-xahar; dan jinbidel minn sena għal sena skont in-numru ta' ġranet tax-xogħol legali. Għall-ħaddiema full-time, ir-rata fix-xahar normalment tintuża, u r-rata ta' siegħa tintuża prinċipalment biex tgħin fil-kalkoli għall-impjegati part-time. Dawk li jagħmlu paga minima jirċievu 12-il ħlas fis-sena, wieħed li jikkorrispondi għal kull xahar tas-sena.
Il-paga minima hija definita legalment bħala l-paga bażi (artikli 164 u 165 tal-Kodiċi tax-Xogħol), għalhekk ma tistax tinkludi bonusijiet jew elementi oħra. M'hemm l-ebda possibbiltà ta' deduzzjonijiet, li huma espliċitament ipprojbiti mill-Kodiċi tax-Xogħol (art. 164 u 165). L-isem legali sħiħ għall-paga minima fir-Rumanija huwa 'l-paga minima grossa bażika fuq livell nazzjonali garantita li titħallas' (salariul de bază minim brut pe țară garantat în plată).
Skont l-artikolu 165 tal-Kodiċi tax-Xogħol, għall-impjegati li l-impjegatur tagħhom, skont kuntratt kollettiv jew individwali, jipprovdi ikel, akkomodazzjoni jew faċilitajiet oħra, l-ammont ta' flus dovut għall-ħidma mwettqa ma jistax ikun inqas mill-paga minima gross għal kull pajjiż stipulata mil-liġi.
Mill-2025, l-Istitut Nazzjonali għar-Riċerka Xjentifika fil-Qasam tax-Xogħol u l-Protezzjoni Soċjali (Institutul Național de Cercetare Științifică în Domeniul Muncii și Protecției Sociale, INCSMPS) huwa mitlub iwettaq valutazzjoni annwali tal-impatt taż-żidiet fil-paga minima biex iservi bħala input għall-politika tal-paga minima tal-gvern. Ir-rapport mhuwiex disponibbli pubblikament. Riċerka sporadiku hija rari.
Aġġornament annwali tal-paga ħajja skont il-Liġi 174/2020 jiġi ppubblikat b'mod indipendenti mill-Friedrich Ebert Stiftungopens in new tab.
Blocul Național Sindical (2024), Transpunerea în România a Directivei 2041/2022 dwar salariile minime adecvatePDFopens in new tab, Bucharest.
Confederația Patronală Concordia (2024), Politica salariului minim în Româniaopens in new tab, Bukarest.
Guga, S. (2021), Salariul minim și traiul minim decentPDFopens in new tab, Bucharest.
Confederația Patronală Concordia u Consilium Policy Advisers Group (2020), Considerații asupra politicii salariului minim în RomâniaPDFopens in new tab, Bukarest.
Frank Heemskerk, Liviu Voinea u Alexandra Cojocaru (2018), Kissing the myth: l-impatt taż-żieda fil-paga minima: l-esperjenza tar-Rumanijaopens in new tab, Washington.
Cristian Socol u Marius Marinas (2017), Salariul minim ca instrument de politici publice – pro sau contra?PDFopens in new tab, Bukarest.
