Groene gedragsbeleid in de EU in kaart brengen
Dit artikel brengt in kaart in hoeverre lidstaten capaciteit hebben opgebouwd om dergelijk gedragsmatig geïnformeerd beleid te ontwikkelen en in te voeren. Het vindt aanzienlijke verschillen binnen de EU, met een zorgwekkend patroon: de landen onder de grootste transitiedruk zijn vaak het minst toegerust om mensgerichte beleidsmaatregelen te ontwerpen die dit zouden verlichten.
Dit artikel geeft een overzicht van de capaciteit en implementatie van groen gedragsbeleid (GBPP), de toepassing van gedragswetenschap op klimaat- en milieubeleidsvorming, in alle 27 EU-lidstaten en Noorwegen. Een literatuuroverzicht introduceert de gedragsdimensies van klimaatbeleid voor nieuwe lezers in het vakgebied, en legt uit hoe psychologische mechanismen, cognitieve biases en sociale contexten de betrokkenheid van burgers bij de groene transitie vormgeven, en waarom deze factoren belangrijk zijn voor effectief beleidsontwerp. Met gegevens verzameld via het Netwerk van Eurofound Correspondents, aangevuld met bureauonderzoek en verificatie door nationale experts, brengt het artikel vervolgens institutionele GBPP-volwassenheid in kaart met een aangepast zesfasenkader. Elf concrete beleidsvoorbeelden, met bijzondere focus op groen vervoer en energie-efficiëntie, illustreren de breedte van beschikbare benaderingen, variërend van gerichte gedragsinterventies tot systeemniveau-herontwerp. De bevindingen wijzen op aanzienlijke verschillen: in 17 van de 28 onderzochte landen kon weinig of geen GBPP-infrastructuur worden geïdentificeerd, met gedocumenteerde capaciteit geconcentreerd in een klein aantal noordwestelijke lidstaten. Dit ongelijke landschap vormt een uitdaging voor de rechtvaardige groene transitieagenda van de EU, aangezien de lidstaten die met enkele van de grootste transitiedruk te maken hebben, vaak de minst ontwikkelde capaciteit lijken te hebben om het mensgerichte beleid te ontwerpen dat dit kan ondersteunen. In de hele EU, ook in lidstaten met een goed gevestigde capaciteit, clusteren de meeste geïdentificeerde toepassingen zich op de lagere niveaus van beleidsdoelstelling, met weinig initiatieven die gedragsinzichten inzetten om de bredere besluitvormingsomgeving te hervormen. Het document betoogt dat gedragscapaciteit binnen de EU moet worden versterkt, dat lidstaten verder moeten gaan dan geïsoleerde interventies en dat EU-financieringsinstrumenten moeten worden gebruikt als hefboom voor permanente institutionele capaciteitsopbouw.
Houd er rekening mee dat de meeste publicaties van Eurofound uitsluitend in het Engels beschikbaar zijn en momenteel niet automatisch worden vertaald.
Dit gedeelte bevat informatie over de gegevens in deze publicatie.
4 van de 6 figuren in deze publicatie zijn beschikbaar voor weergave.
Eurofound beveelt aan om deze publicatie als volgt te citeren.
Eurofound (2026), Mapping green behavioural public policy in the EU, Eurofound onderzoeksartikel, Publications Office of the European Union, Luxemburg.
