Minimumloon in Roemenië
Information for this page was compiled during December 2025 and early 2026. Most Member States had already transposed the EU minimum wage directive at this point. Those that had not yet fully completed transposition or where the information was not yet publicly available include Bulgaria, Cyprus, Luxemburg, Poland and Portugal. These profiles will be updated consecutively as the information becomes available. Users are invited to contact our experts on minimum wage if they are aware of changes.
Dit profiel beschrijft hoe minimumlonen worden gereguleerd en vastgesteld in Roemenië. Het kan worden gelezen als achtergrondinformatie voor Eurofounds jaarlijkse review van de minimumloon-instelling. Roemenië heeft een wettelijk minimumloon (salariul de bază minim brut pe țară garantat în plată), dat van toepassing is op alle werknemers.
Art. 164 van de Arbeidswet en Wet 283/2024 bepalen dat de regering het minimumloon vaststelt via een procedure die verschillende criteria omvat (zie hieronder) en een benaderende referentielaag met betrekking tot het gemiddelde loon. Regeringsbesluit 35/2025 bepaalt dat het minimumloon wordt verhoogd met een percentage gelijk aan de som van inflatie en reële groei van de arbeidsproductiviteit voor het komende jaar, zoals voorspeld door de Nationale Commissie voor Strategie en Prognose.
Theoretisch is volgens Wet 174/2020 een leefbaar loon een prioriteitsdoel voor het minimumloonbeleid. Wet 174/2020 biedt een methode om het leefbaar loon op nationaal niveau te schatten en bepaalt dat het minimumloon moet worden vastgesteld bij het overwegen van deze schatting. Ook bepaalt het dat het Nationaal Instituut voor Statistiek periodiek de schatting van het leefbaar loon moet berekenen en officieel publiceren. Hoewel wet 174/2020 via de normale parlementaire procedure werd aangenomen met steun van de Sociaaldemocratische Partij die nu aan de macht is en sinds 2020 van kracht is, heeft deze geen invloed gehad op het minimumloonbeleid van het land. Het National Institute of Statistics heeft geweigerd de schatting van het leefbaar loon te publiceren, met het argument dat technische fouten in de tekst van de wet dit verhinderen. Bij gebrek aan officiële cijfers hebben overheidsfunctionarissen de bepalingen van Wet 174/2020 genegeerd. Als zodanig blijft slechts een deel van de vakbeweging volhouden dat Wet 174/2020 functioneel wordt.
Het minimumloon wordt vastgesteld door de overheid, na overleg met nationaal representatieve werkgevers- en vakbondsconfederaties binnen de Nationale Tripartiete Raad voor Sociale Dialoog. Deze praktijk voldoet aan art. 164 van de Arbeidswet. De organisaties zijn de volgende:
Vakbonden:
Cartel Alfa Nationale Vakbondsconfederatie (Confederația Națională Sindicală Cartel Alfa, CNS Cartel Alfa)
Het Nationaal Vakbondsblok (Blocul Național Sindical, BNS)
De Nationale Vrije Vakbondsconfederatie van Roemenië – Frăția (Confederația Națională a Sindicatelor Libere din România, CNSLR Frăția)
De Democratische Roemeense Vakbondsconfederatie (Confederația Sindicatelor Democratice din România, CSDR)
De Meridian Nationale Vakbondsconfederatie (Confederația Sindicală Națională Meridian, CSN Meridian)
Werkgevers:
De Concordia Werkgeversconfederatie (Confederația Patronală Concordia, CP Concordia)
De Nationale Raad voor Kleine en Middelgrote Ondernemingen (Consiliul Național al Întreprinderilor Private Mici și Mijlocii din România, CNIPMMR)
De Arbeidswet bepaalt alleen dat de overheid overleg moet hebben met werkgeversorganisaties en vakbonden voordat het minimumloon wordt vastgesteld. Volgens de Wet op Sociale Dialoog (Wet 367/2022 ter vervanging van Wet 62/2011) vinden consultaties plaats binnen het kader van de Nationale Tripartiete Raad. Tot 2025 werd de agenda voor de raadsvergaderingen volledig door de regering vastgesteld, wat betekent dat er geen officiële vaste regel is voor het bijwerken van het minimumloon — er was bijvoorbeeld geen gereguleerde kalender en geen garantie dat het minimumloon op de agenda zou komen. In de praktijk werd het minimumloon tot 2025 minstens jaarlijks bijgewerkt, hetzij tegen het einde of het begin van het jaar, met voorafgaande consultaties in de Nationale Tripartiete Raad. Er waren zeldzame uitzonderingen op deze regel — bijvoorbeeld in 2020. Vanaf januari 2025 is het wettelijk eenmaal per jaar verplicht om het minimumloon vast te stellen, begin januari.
In februari 2025 nam de regering een 'Procedure voor het toepassen van het mechanisme voor vaststelling en actualisering van het minimumloon'opens in new tab aan, waarin wordt vastgelegd hoe en wanneer het minimumloon moet worden vastgesteld. De procedure stelt concrete criteria vast voor het vaststellen van het minimumloon, evenals referentiewaarden ten opzichte van het gemiddelde loon.
Wet 283/2024, die de Arbeidswet wijzigt en de Europese richtlijn inzake adequate minimumlonen invoert, bepaalt dat de regering het minimumloon vaststelt via een procedure die verschillende criteria bevat:
De koopkracht van het minimumloon en de kosten van levensonderhoud
Het algemene loonniveau en de loonverdeling
Algemene loonstijging
Het niveau en de evolutie van de arbeidsproductiviteit op nationaal niveau op de lange termijn.
De wet is onduidelijk over hoe deze aspecten worden gemeten en hoe ze worden meegenomen in het overheidsbesluit om het minimumloon vast te stellen. De wet vermeldt ook dat er beoordelingen zullen worden uitgevoerd voor de sociale en economische impact van het minimumloonbeleid en dat deze worden meegenomen bij het vaststellen van het minimumloon. Volgens Wet 283/2024 moet de vaststelling van het minimumloon gebaseerd zijn op de analyses van een 'onderzoeksinstituut gespecialiseerd in de analyse en effectrapportage van arbeidsmarktbeleid'; Dit onderzoeksinstituut moet de effectanalyse uitvoeren en, zo wordt begrepen, analyses leveren van de criteria voor het vaststellen van het minimumloon. De wet bepaalt ook dat het wettelijke minimumloon wordt vastgesteld volgens een 'benade' (oriëntatief in het Roemeens) referentieniveau van '47%-52% van het gemiddelde loon'.
Het gemiddelde loon dat wordt meegenomen is geen basisloon; Het omvat alle loonelementen, zoals wordt berekend op basis van voltijds equivalent. Dit is niet expliciet in de wet, maar het is hoe de instellingen die verantwoordelijk zijn voor het verstrekken van de gegevens (het Nationaal Instituut voor Statistiek en de Nationale Commissie voor Strategie en Prognose) het gemiddelde loon berekenen.
Regeringsbesluit 35/2025 noemt twee criteria voor het verhogen van het minimumloon: voorspelde inflatie en voorspelde groei van de reële arbeidsproductiviteit. Elk jaar wordt het minimumloon verhoogd met het percentage van deze twee indicatoren. Als het bedrag onder de 1% ligt, wordt de formule niet meegenomen en wordt het minimumloon niet verhoogd. Dit impliceert ook dat het niet in nominale termen kan worden verlaagd, gebaseerd op de formule. Het minimumloon dat voortvloeit uit de toepassing van de formule moet ten minste 47% bedragen van het voorspelde jaarlijkse gemiddelde loon. Als het resulterende minimumloon lager is dan 52% van het gemiddelde loon, bepaalt het besluit dat sociale partners een aanvullende verhoging kunnen onderhandelen in de Nationale Tripartiete Raad voor Sociale Dialoog.
De wet verwijst naar een sloop van 47-52% van het gemiddelde loon als benaderende waardes. Het huidige kader voor het vaststellen van het minimumloon specificeert geen concrete procedure voor de beoordeling van de toereikendheid. Wet 174/2020, die bedoeld is om het minimumloon te vergelijken met een leefbaar loon, is niet functioneel.
Het minimumloon is universeel bindend volgens art. 164 van de Arbeidswet. Alle medewerkers zijn verzekerd.
Er is geen wettelijke mogelijkheid voor een fulltime werknemer om minder dan het minimumloon te verdienen. De enige mogelijkheid voor een werknemer om minder dan het minimumloon te verdienen, is door parttime te werken. Voor deeltijdwerknemers wordt het minimumloon berekend door het aantal gewerkte uren per maand te vermenigvuldigen met het uurloon dat in het laatste regeringsbesluit is vastgesteld.
Als reactie op de aanzienlijke toename van het aantal werknemers dat het minimumloon verdient, introduceerde de regering een wijziging in de Arbeidswet (art. 164) waarin werd bepaald dat een werknemer het minimumloon alleen voor de eerste 24 maanden van een individueel arbeidscontract mag ontvangen. Dit beleid is van kracht vanaf 1 januari 2022 en de gevolgen ervan zijn nog niet beoordeeld.
Hogere minimumlonen zijn wettelijk vastgelegd voor de bouwsector, en deze bestonden tot voor kort ook voor de landbouw en de voedingsindustrie. Het hogere minimumloon voor bouw werd ingevoerd in januari 2019 (Noodverordening 114/2018, art. 71), terwijl het voor landbouw en de voedingsindustrie sinds juni 2022 van kracht is (Wet 135/2022, art. III). Technisch gezien worden deze apart behandeld van het wettelijke minimumloon. Hun invoering werd gerechtvaardigd door de vermeende noodzaak om activiteiten in deze sectoren te blijven ondersteunen en om mogelijk negatieve gevolgen voor de nationale economie te vermijden. In de afgelopen jaren werden de hogere minimumlonen in de landbouw en de voedingsindustrie uitgefaseerd: ze werden niet verhoogd in lijn met het nationale minimumloon, dat ze uiteindelijk overschreed. Op alle zichten heeft de regering dezelfde intentie voor de bouwsector, waar het minimumloon sinds 2023 niet is verhoogd. Deze hogere sectorale minimumlonen werden aanvankelijk ondersteund door vrijstellingen van sociale bijdragen, maar sinds 1 januari 2025 is dit niet langer het geval en worden sociale bijdragen volledig betaald voor lonen in de bouwsector.
De overheidsbesluiten die het minimumloon vaststellen, definiëren het meestal als zowel maandelijkse als uurloon, en specificeren ook het 'normale' aantal gewerkte uren per maand — voor 2026 is het bijvoorbeeld 166.667 uur per maand; Dit varieert per jaar, afhankelijk van het aantal wettelijke werkdagen. Voor voltijdwerknemers wordt normaal gesproken het maandtarief gebruikt, en het uurtarief wordt vooral gebruikt om de berekeningen voor deeltijdwerkers te vergemakkelijken. Minimumloonarbeiders ontvangen 12 betalingen per jaar, één per maand van het jaar.
Het minimumloon is wettelijk gedefinieerd als het basisloon (Arbeidswetboek art. 164 en 165), dus het mag geen bonussen of andere elementen bevatten. Er zijn ook geen mogelijkheden voor deducties, die expliciet verboden zijn door de Arbeidswet (art. 164 en 165). De volledige juridische naam voor het minimumloon in Roemenië is 'het landelijke basisminimumloon dat gegarandeerd betaald wordt' (salariul de bază minim brut pe țară garantat în plată).
Volgens art. 165 van het Arbeidswetboek mag voor werknemers van wie de werkgever, volgens het collectieve of individuele arbeidscontract, voedsel, onderdak of andere voorzieningen voorziet, het bedrag aan geld dat voor het verrichte werk verschuldigd is, niet lager zijn dan het minimumbruto loon per land dat door de wet is vastgesteld.
Vanaf 2025 wordt het Nationaal Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek op het gebied van Arbeid en Sociale Bescherming (Institutul Național de Cercetare Științifică în Domeniul Muncii și Protecției Sociale, INCSMPS) gevraagd om jaarlijks een effectbeoordeling van minimumloonverhogingen uit te voeren als input voor het minimumloonbeleid van de overheid. Het rapport is niet openbaar beschikbaar. Af en toe is er weinig onderzoek.
Een jaarlijkse update van het leefbaar loon volgens Wet 174/2020 wordt onafhankelijk gepubliceerd door de Friedrich Ebert Stiftungopens in new tab.
Blocul Național Sindical (2024), Transpunerea în România a Directivei 2041/2022 privind salariile minime adecvatePDFopens in new tab, Boekarest.
Confederația Patronală Concordia (2024), Politica salariului minim în Româniaopens in new tab, Boekarest.
Guga, S. (2021), Salariul minim și traiul minim decent,PDFopens in new tab Boekarest.
Confederația Patronală Concordia en Consilium Beleidsadviseursgroep (2020), Considerații asupra politicii salariului minim în RomâniaPDFopens in new tab, Boekarest.
Frank Heemskerk, Liviu Voinea en Alexandra Cojocaru (2018), De mythe ontkrachten: de impact van het verhogen van het minimumloon: de ervaring van Roemeniëopens in new tab, Washington.
Cristian Socol en Marius Marinas (2017), Salariul minim ca instrument de politici publice – pro sau contra?,PDFopens in new tab Boekarest.
