&w=3840&q=90)
Minimumlonen stijgen: Effecten en beleidslessen van een decennium van verandering
Gegevens: 10 figuren
De benadering van EU-regeringen ten aanzien van minimumlonen begon te veranderen vanaf de eeuwwisseling en nationale minimumlonen zijn scherp gestegen, vooral sinds het midden van de jaren 2010, waarbij ze bindender zijn en de loondynamiek breder vormgeven. Op basis van recent onderzoek van Eurofound onderzoekt deze beleidsnota hoe nationale verhogingen van het minimumloon de loonniveaus van werknemers, loonongelijkheid, collectieve onderhandelingen en de bredere werkgelegenheidsstructuur kunnen beïnvloeden. Bevindingen tonen aanzienlijke naverzekerde gevolgen langs de loonverdeling, een compressie van loonongelijkheid aan de onderkant (vooral na grote verhogingen van nationale minimumlonen), een kleiner wordende kloof met collectief overeengekomen loonvloeren, en een associatie met een verschuiving naar hoger betaalde banen in de werkgelegenheidsstructuur. Een nationaal minimumloon moet echter niet worden gezien als een op zichzelf staande oplossing voor armoede of bredere ongelijkheden, terwijl ook de mogelijke gevolgen van werkloosheid moeten worden meegenomen.
Houd er rekening mee dat de meeste publicaties van Eurofound uitsluitend in het Engels beschikbaar zijn en momenteel niet automatisch worden vertaald.
In de afgelopen 25 jaar zijn de nationale minimumlonen in de EU aanzienlijk gestegen, met de sterkste groei in Centraal- en Oost-Europese landen. De vooruitgang is het meest opmerkelijk geweest in het afgelopen decennium, waarbij nationale minimumlonen sneller stijgen dan de inflatie en in de meeste landen sneller dan de gemiddelde lonen.
Hoewel verhogingen van het minimumloon doorgaans niet gepaard gaan met significante veranderingen in de algehele loonongelijkheid, zijn ze gekoppeld aan een vermindering van ongelijkheid aan de onderkant van de loonverdeling: een stijging van 1% in het reële minimumloon gaat gepaard met een daling van 0,128% in de p50/p10-loonverhouding. Significante verminderingen van loonongelijkheid ontstaan na grote stijgingen van meer dan 15%, zoals ook blijkt uit specifieke voorbeelden in Duitsland, Slovenië en Spanje, die de loonverdeling van onderaf aanzienlijk samendrukten.
Stijgende minimumlonen verkleinen de kloof met collectief overeengekomen loonvloeren, zonder collectieve onderhandelingen te stoppen: de kloof is verkleind van 7,9% in 2015 tot 3,6% in 2025. Dit verkleint mogelijk de ruimte voor onderhandelde verhogingen van het basisloon, maar verhogingen van het nationale minimumloon ontmoedigen het sluiten van nieuwe collectieve arbeidsovereenkomsten niet.
Verhogingen van het minimumloon kunnen bijdragen aan veranderingen in de werkgelegenheidsstructuur: een stijging van 1% van het reële nationale minimumloon gaat gepaard met een daling van 0,1% in het werkgelegenheidsaandeel van de laagstbetaalde banen en een kleine stijging van het werkgelegenheidsaandeel van beter betaalde banen. Dit suggereert dat de werkgelegenheidseffecten niet alleen moeten worden beoordeeld door veranderingen in de totale werkgelegenheid, maar ook door veranderingen in de samenstelling van banen.
Minimumlonen zijn geen wondermiddel: hoewel ze de lonen zinvol kunnen verhogen en loonongelijkheid kunnen verminderen, vooral onder laaggeschoolde, jongere of vrouwelijke werknemers, zijn aanvullende maatregelen zoals belasting- en uitkeringssystemen, collectieve onderhandelingen en actief arbeidsmarktbeleid onmisbaar. Productiviteitsverhogende investeringen in vaardigheden, technologie en werkorganisatie kunnen bedrijven helpen hogere loonvloeren te absorberen.
Dit gedeelte bevat informatie over de gegevens in deze publicatie.
Eurofound beveelt aan om deze publicatie als volgt te citeren.
Eurofound (2026), Minimumlonen in opkomst: Effecten en beleidslessen uit een decennium van verandering, Publicatiebureau van de Europese Unie, Luxemburg.
&w=3840&q=75)
