Κατώτατος μισθός στην Κροατία

Η διαδικασία καθορισμού (προσαρμογής) του κατώτατου μισθού, καθώς και οι εμπλεκόμενοι φορείς και τα κριτήρια που καθοδηγούν την προσαρμογή, έχουν αλλάξει σημαντικά από την αρχική εισαγωγή της την 1η Ιουλίου 2008. Η μεταρρύθμιση του 2013 αντιπροσώπευε τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στη διαδικασία, τα κριτήρια και τους εμπλεκόμενους φορείς. Περαιτέρω τροποποιήσεις που σημειώθηκαν τα τελευταία χρόνια (2018, 2019 και 2021) είχαν συνολικά μικρότερο αντίκτυπο στο εννοιολογικό πλαίσιο του νόμου, με μία πολύ σημαντική εξαίρεση: η δημιουργία της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων προβλέφθηκε από τον νόμο μόνο με τη νέα διατύπωσή του τον Δεκέμβριο του 2018 (εξ ου και η απόφαση του Υπουργού για τη σύστασή της χρονολογείται πολύ πρόσφατα, το 2019).

Με τις τροποποιήσεις του νόμου για τον κατώτατο μισθό (Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o minimalnoj plaći — OG 152/24), οι διατάξεις της οδηγίας (ΕΕ) 2022/2041 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 2022, για επαρκείς κατώτατους μισθούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ L 275/33 της 25ης Οκτωβρίου 2022) μεταφέρονται στο εθνικό δίκαιο και εφαρμόζονται στο κροατικό νομοθετικό σώμα.

• Νόμος για τον κατώτατο μισθό («Zakon o minimalnoj plaćiopens in new tab αριθ. 118/18, όπως τροποποιήθηκε με τον νόμο για τις τροποποιήσεις του νόμου περί κατώτατου μισθού», »Zakon o izmjenama i dopuni Zakona o minimalnoj plaćiopens in new tab’opens in new tab, Αρ. 120/21)

• Ο νόμος για τις τροποποιήσεις του κατώτατου μισθού (OG 152/24 (24 Δεκεμβρίου 2014), «Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o minimalnoj plaćiopens in new tab’opens in new tab

• Ανεπίσημο ενοποιημένο κείμενο του νόμου για τον κατώτατο μισθό (Neslužbeni pročišćeni tekst Zakona o minimalnoj plaćiopens in new tab)

• Η τροποποίηση του νόμου για τον κατώτατο μισθό (OG 152/24), «Zakon o izmjenama i dopunama zakona o minimalnoj plaćiopens in new tab»

Διατάγματα για τον κατώτατο μισθό:

• Διάταγμα για τον κατώτατο μισθό για το 2024 [N 125/2023 (26 Οκτωβρίου 2023)], «Uredba o visini minimalne plaće za 2024. godinuopens in new tab»

• Διάταγμα για τον κατώτατο μισθό για το 2025 [OG 124/2024 (24 Οκτωβρίου 2024), «Uredba o visini minimalne plaće za 2025. godinu»), ορίζει ότι το ακαθάριστο ποσό του κατώτατου μισθού στην Κροατία για το 2025 ανέρχεται σε 970 EUR.

• Διάταγμα για τον κατώτατο μισθό για το 2026 [OG 132/2025 (24 Οκτωβρίου 2025), «Uredba o visini minimalne plaće za 2026. godinuopens in new tab»), ορίζει ότι το ακαθάριστο ποσό του κατώτατου μισθού στην Κροατία για το 2026 ανέρχεται σε 1050 EUR

Οι κύριοι παράγοντες για τον καθορισμό του νόμιμου κατώτατου μισθού στην Κροατία, σύμφωνα με τη διαδικασία που θεσπίζεται από τον νόμο για τον κατώτατο μισθό, εκπροσωπούνται από (άρθρα 6 και 7):

1. Η κυβέρνηση, η οποία καθορίζει, σε ετήσια βάση, το επίπεδο του κατώτατου μισθού με κανονισμό.

2. Ο αρμόδιος υπουργός Εργασίας, ο οποίος είναι αρμόδιος για την πρόταση του ύψους του κατώτατου μισθού και για τη σύσταση και τις διαδικασίες εργασίας της επιτροπής εμπειρογνωμόνων (που αναφέρεται παρακάτω).

3. Οι κοινωνικοί εταίροι, οι οποίοι συμμετέχουν στον καθορισμό και τις αναπροσαρμογές του κατώτατου μισθού μέσω υποχρεωτικών διαβουλεύσεων (που θα πραγματοποιούνται πριν από τις προτάσεις του υπουργού) και συμμετοχής στην επιτροπή εμπειρογνωμόνων (παρουσιάζεται παρακάτω).

4. Η Επιτροπή εμπειρογνωμόνων που συστάθηκε από τον Υπουργό, με αρμοδιότητες όσον αφορά την παρακολούθηση και την ανάλυση. Η σύνθεση της Επιτροπής, σύμφωνα με τον νόμο για τον κατώτατο μισθό, αποφασίζεται από τον υπουργό, χωρίς ο νόμος να απαιτεί ρητά την εκπροσώπηση των κοινωνικών εταίρων.

Η απόφαση του υπουργού για τη σύσταση της επιτροπής εκδόθηκε στις 11 Απριλίου 2019 («Odluka o osnivanju stručnog povjerenstva za praćenje i analizu kretanja minimalne plaće», αριθ. 37/2019), χαρακτηρίζοντας την Επιτροπή ως συμβουλευτικό όργανο του υπουργού για θέματα κατώτατου μισθού (άρθ. ΙΙ). Αποτελείται από δέκα μέλη: τον προϊστάμενο της εσωτερικής οργανωτικής μονάδας του υπουργείου (επίσης πρόεδρο του οργάνου), τρεις εκπροσώπους της ακαδημαϊκής κοινότητας, δύο εκπροσώπους των εργοδοτικών οργανώσεων, δύο συνδικαλιστικούς εκπροσώπους και δύο εκπροσώπους του Υπουργείου Εργασίας και Συντάξεων (άρθ. III). Ως εκ τούτου, η εκπροσώπηση των κοινωνικών εταίρων διασφαλίζεται, αν όχι ρητά, από τον νόμο περί κατώτατου μισθού, από την απόφαση του υπουργού (οι εκπρόσωποι ορίζονται επίσης από τους ίδιους, γεγονός που υποδηλώνει την εγγύηση της αυτονομίας τους στην επιλογή αυτή) (άρθ. IV).

Αρχικά, η διαφορά στη διαδικασία καθορισμού του κατώτατου μισθού συνδυάστηκε με μια διαφορά στους εμπλεκόμενους φορείς, με την Κρατική Στατιστική Υπηρεσία να είναι αρχικά το μόνο σχετικό θέμα, η οποία «θα δημοσιεύει το ύψος του κατώτατου μισθού στη «Narodne novine» [Επίσημη Εφημερίδα] (άρθρο 4 παράγραφος 4, Zakon o minimalnoj plaći OG 67/08).

• Η απόφαση του υπουργού για τη σύσταση της επιτροπής εκδόθηκε στις 11 Απριλίου 2019 («Odluka o osnivanju stručnog povjerenstva za praćenje i analizu kretanja minimalne plaće», OG αριθ. 37/2019opens in new tab)

Από διαδικαστική άποψη, ο νόμος για τον κατώτατο μισθό (άρθρα 6 και 7) προβλέπει ότι το ύψος του κατώτατου μισθού για κάθε ημερολογιακό έτος καθορίζεται από την κυβέρνηση με κανονισμό, όπως προτείνεται από τον αρμόδιο υπουργό εργασίας. Το ονομαστικό ακαθάριστο επιτόκιο δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από το ποσό που καθορίστηκε για το προηγούμενο έτος. Πρέπει να προσαρμόζεται ετησίως (το αργότερο στις 31 Οκτωβρίου) για το επόμενο ημερολογιακό έτος (άρθρο 5). Αρχικά, ο σχετικός μήνας για την ετήσια προσαρμογή ήταν ο Ιούνιος (άρθρο 4 παράγραφος 1, Zakon o minimalnoj plaći OG 67/08). Από το 2019, ο Οκτώβριος έχει γίνει ο μήνας αναφοράς.

Ο ρόλος των κοινωνικών εταίρων στη διαδικασία καθορισμού του κατώτατου μισθού τονίζεται στον ίδιο τον νόμο για τον κατώτατο μισθό, ο οποίος απαιτεί από τον υπουργό να προτείνει το ύψος του κατώτατου μισθού στην κυβέρνηση μετά από διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, κάτι που φαίνεται, ως εκ τούτου, υποχρεωτικό βήμα – παρά το γεγονός ότι η μορφή και το χρονοδιάγραμμα αυτής της διαβούλευσης δεν ρυθμίζονται αυστηρά: ο νόμος για τον κατώτατο μισθό προβλέπει απλώς ότι η ετήσια διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους «πραγματοποιείται συνήθως» τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο (δηλαδή τους μήνες αμέσως πριν από τον κυβερνητικό κανονισμό που προσαρμόζει επίσημα το ποσοστό).

Απαιτείται επίσης η σύσταση επιτροπής εμπειρογνωμόνων, με συγκεκριμένο στόχο την παρακολούθηση και ανάλυση των διακυμάνσεων του κατώτατου μισθού. Η Επιτροπή αυτή συγκροτείται από τον Υπουργό Εργασίας, ο οποίος, με Απόφαση, καθορίζει τη σύνθεσή της, τα καθήκοντά της, τις διαδικασίες εργασίας και την αποζημίωση των μελών της (έχει ήδη συζητηθεί στην προηγούμενη ενότητα).

Ο τροποποιημένος νόμος του 2024 για τον κατώτατο μισθό προβλέπει την υποχρέωση του αρμόδιου για την εργασία υπουργείου να υποβάλλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανά διετία, πριν από την 1η Οκτωβρίου του έτους αναφοράς, διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία ή πληροφορίες σχετικά με το ποσοστό και την εξέλιξη του πεδίου εφαρμογής των συλλογικών διαπραγματεύσεων και το επίπεδο του νόμιμου κατώτατου μισθού και το ποσοστό των εργαζομένων που καλύπτονται από αυτόν.

Τα κριτήρια για τον καθορισμό του νόμιμου κατώτατου μισθού καθορίζονται από τον νόμο περί κατώτατου μισθού. Από την τελευταία έκδοσή του, εκτός από τη νομική απαίτηση να εκφράζεται σε ακαθάριστο ποσό και σε ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης (άρθρο 3, υποδηλώνοντας, με τη σειρά του, ότι ένας ωριαίος προσδιορισμός θα ερχόταν κατά κάποιο τρόπο σε σύγκρουση με τη νομική διάταξη και, ως εκ τούτου, μια έστω και σιωπηρή τάση προς ένα μηνιαίο τέλος) και λαμβάνοντας υπόψη τη νομική απαγόρευση μείωσης του επιπέδου του (άρθρο 6 παράγραφος 1), ο νόμος απαιτεί να λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθοι δείκτες (άρθρο 6 παράγραφος 3), ο οποίος τροποποιήθηκε το 2024 (ΦΕΚ 152/24). Τα τροποποιημένα κριτήρια σημειώνονται με αστερίσκο*

• Η αύξηση του μεριδίου του κατώτατου μισθού στον μέσο ακαθάριστο μισθό που καταβάλλεται στα νομικά πρόσωπα από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους.

• Το επίπεδο του πληθωρισμού ή οι μεταβολές της αγοραστικής δύναμης του κατώτατου μισθού*.

• Μισθολογικές εξελίξεις.

• Τάσεις ανεργίας και απασχόλησης.

• Δημογραφικές τάσεις.

• Εξελίξεις της παραγωγικότητας*

• Η συνολική κατάσταση της οικονομίας.

Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική κατάσταση της οικονομίας, προβλέπεται «ιδιαίτερη προσοχή» σε δραστηριότητες με χαμηλούς μισθούς και ευάλωτες ομάδες εργαζομένων. Στο κείμενο δεν παρέχονται περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τη θέση σε λειτουργία των εν λόγω κριτηρίων.

Η διαδικασία καθορισμού και προσαρμογής του κατώτατου μισθού επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τροποποιήσεις με την πάροδο του χρόνου, οι οποίες με τη σειρά τους επηρέασαν τα σχετικά κριτήρια – οι αλλαγές των οποίων σημειώθηκαν με την πάροδο του χρόνου είναι σημαντικές. Αρχικά (Zakon o minimalnoj plaći OG 67/08), η αύξησή του ήταν αυστηρά «συνδεδεμένη με την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ από το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με τη δημοσίευση της Κρατικής Στατιστικής Υπηρεσίας» (άρθρο 4 παράγραφος 1): ενώ ο μισθός για την πρώτη περίοδο (Ιούλιος 2008-Μάιος 2009) μετά την έναρξη ισχύος του νόμου προβλεπόταν να ανέρχεται στο 39% του μέσου μηνιαίου ακαθάριστου μισθού της χώρας (άρθρο 4 παράγραφος 2), προβλεπόταν στο πλαίσιο ότι «για κάθε επόμενη περίοδο ενός έτους, θα προσαρμόζεται στην αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ του προηγούμενου έτους, κατά τρόπον ώστε το μερίδιο του κατώτατου μισθού στους μέσους ακαθάριστους μισθούς των νομικών οντοτήτων στη Δημοκρατία της Κροατίας που πραγματοποιήθηκαν κατά το προηγούμενο έτος να αυξάνεται κατά το ποσοστό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ κατά το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με τη δημοσίευση της Κρατικής Στατιστικής Υπηρεσίας» (άρθρο 4 παράγραφος 3). Η τρέχουσα διαδικασία που βασίζεται στο πρότυπο της διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους – πρόταση του υπουργού – κυβερνητική ρύθμιση θεσπίστηκε το 2013 (άρθρο 7, Zakon o minimalnoj plaći 2013). Η βάση υπολογισμού των αναπροσαρμογών του κατώτατου μισθού για το έτος 2013 καθορίστηκε «ως το γινόμενο του μηνιαίου ορίου κινδύνου φτώχειας για ένα μονομελές νοικοκυριό και του συντελεστή του αριθμού των μελών του μέσου νοικοκυριού στη Δημοκρατία της Κροατίας, διαιρούμενου διά του συντελεστή απασχόλησης, και προσαρμοσμένου για τη μέση μεταβολή του δείκτη τιμών καταναλωτή των αγαθών» (άρθρο 5 παράγραφος 4.2). Από το 2013 και μετά, ο κυβερνητικός κανονισμός έγινε η επίσημη πηγή μέσω της οποίας έπρεπε να εγκριθεί η τροποποίηση του κατώτατου μισθού (άρθρο 6, Zakon o minimalnoj plaći 2013). Η ίδια μεταρρύθμιση του 2013, ωστόσο, συνέδεσε τα προαναφερθέντα κριτήρια μόνο με την προσαρμογή του 2013, για να εγκαινιάσει το τρέχον πρότυπο με βάση τη διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους και την πρόταση του υπουργού στο ίδιο κείμενο, από τις επόμενες ετήσιες αναθεωρήσεις (άρθρο 7, Zakon o minimalnoj plaći 2013).

Στην Κροατία δεν έχει διενεργηθεί επίσημη ειδική αξιολόγηση της επάρκειας του κατώτατου μισθού, ούτε υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τις ενδεικτικές τιμές αναφοράς στη νομοθεσία για τον κατώτατο μισθό. Ωστόσο, για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού του 2026, η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων για την Παρακολούθηση και Ανάλυση των Τάσεων του Κατώτατου Μισθού έλαβε υπόψη, μεταξύ άλλων, την αξία του 54% των ακαθάριστων μέσων μισθών που επιτεύχθηκε το 2024 και:

«ότι, σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2022/2041 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 2022, για επαρκείς κατώτατους μισθούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η ενδεικτική αξία του κατώτατου μισθού που θεωρείται επαρκής είναι είτε το 50 % του μέσου ακαθάριστου μισθού είτε το 60 % του διάμεσου ακαθάριστου μισθού» (Ministarstvo rada, mirovinskoga sustava, Obitelji i socijalne politike, 2025).

Παρά τον καθολικό και υποχρεωτικό χαρακτήρα του κροατικού νόμιμου κατώτατου μισθού - που υποδηλώνεται, πρώτον, από τη διατύπωση του άρθρου 3 παράγραφος 1 του νόμου περί κατώτατων μισθών (OG 118/18opens in new tab, 120/21opens in new tab και 152/24opens in new tab), σύμφωνα με το οποίο το δικαίωμα στον κατώτατο μισθό ανήκει σε όλους τους εργαζομένους που απασχολούνται στη Δημοκρατία της Κροατίας ανεξάρτητα από την έδρα ή την εγγραφή του εργοδότη (άρθρο 4 παράγραφος 1), και δεύτερον, με τη ρητή απαγόρευση των συμφωνιών που παραιτούνται από το δικαίωμα στον κατώτατο μισθό (άρθρο 3 παράγραφος 8) - ο νόμος αφήνει ωστόσο τη δυνατότητα εξαιρέσεων.

Ο ίδιος ο νόμος για τον κατώτατο μισθό προβλέπει εξαιρέσεις από δύο τουλάχιστον απόψεις. Πρώτον, προβλέπει ότι, κατ' εξαίρεση, ο κατώτατος μισθός μπορεί να νοηθεί ως το χαμηλότερο ποσό μηνιαίου ακαθάριστου μισθού που αντιστοιχεί στην πολυπλοκότητα της εργασίας για πλήρη απασχόληση, όπως ορίζεται σε συλλογική σύμβαση της οποίας η εφαρμογή έχει επεκταθεί σύμφωνα με τη γενική εργατική νομοθεσία (άρθρο 3 παράγραφος 2). Δεύτερον, ο νόμος δεν εφαρμόζεται σε εργαζόμενο που είναι ο μοναδικός υπάλληλος του εργοδότη και ταυτόχρονα μέλος της διοίκησης, εκτελεστικός διευθυντής, διευθυντής συνεταιρισμού, εκκαθαριστής ή κάτοχος παρόμοιας θέσης βάσει ειδικών κανονισμών (άρθρο 4 παράγραφος 2).

Είναι σημαντικό ότι ο νόμος για τον κατώτατο μισθό δεν επιτρέπει πλέον στις συλλογικές συμβάσεις να ορίζουν κατώτατο μισθό χαμηλότερο από τον νόμιμο κατώτατο μισθό. Η προηγούμενη νομοθεσία περιείχε μια τέτοια δυνατότητα, αλλά έκτοτε έχει καταργηθεί. Συγκεκριμένα, η τροποποίηση του νόμου για τον κατώτατο μισθό (OG 152/24), η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2025, κατάργησε το άρθρο 8 του νόμου. Η διάταξη αυτή επέτρεπε προηγουμένως στις συλλογικές συμβάσεις να καθορίζουν κατώτατο μισθό κατώτερο από τον νόμιμο κατώτατο μισθό, υπό την προϋπόθεση ότι δεν είναι κατώτερος του 95 % του ποσού που προβλέπει κυβερνητική κανονιστική απόφαση. Η κατάργησή του σημαίνει ότι οι συλλογικές διαπραγματεύσεις δεν μπορούν πλέον να χρησιμεύσουν ως βάση για τη μείωση του νόμιμου κατώτατου μισθού. Η αλλαγή αυτή επιβεβαιώνει τον υποχρεωτικό χαρακτήρα ius cogens του κατώτατου μισθού στο κροατικό δίκαιο.

Οι εξαιρέσεις από τις υποχρεώσεις κατώτατου μισθού δεν προβλέπονται αποκλειστικά από τον νόμο για τον κατώτατο μισθό. Ο εντοπισμός πρόσθετων περιπτώσεων στις οποίες οι υποχρεώσεις κατώτατου μισθού δεν εφαρμόζονται, είτε εν μέρει είτε πλήρως, απαιτεί ευρύτερη ανάλυση άλλων σχετικών πηγών εργατικού δικαίου.

Μια σημαντική εξαίρεση απορρέει από τον εργατικό νόμο («Zakon o raduopens in new tab», OG 93/14, 127/17, 98/19, 151/22, 64/23) και αφορά τους ασκούμενους. Το άρθρο 59 ορίζει ότι, όταν η επιτυχία σε επαγγελματικές εξετάσεις ή η απόκτηση επαγγελματικής πείρας προβλέπεται από νόμο ή άλλη ρύθμιση ως προϋπόθεση για την άσκηση καθηκόντων σε συγκεκριμένο επάγγελμα, ο εργοδότης μπορεί να δεχθεί πρόσωπο που έχει ολοκληρώσει τη σχετική εκπαίδευση στην επαγγελματική εκπαίδευση χωρίς να συνάψει σχέση εργασίας. Αυτή η περίοδος επαγγελματικής κατάρτισης προσμετράται στην πρακτική άσκηση ή την επαγγελματική εμπειρία που απαιτείται για το συγκεκριμένο επάγγελμα και δεν μπορεί να υπερβαίνει την προβλεπόμενη διάρκεια. Ο εργατικός νόμος ορίζει ρητά ότι οι διατάξεις για τις εργασιακές σχέσεις εφαρμόζονται στα πρόσωπα αυτά, εκτός από τις διατάξεις για τη σύναψη σύμβασης εργασίας, την αποζημίωση μισθού και ημερομισθίου και τη λύση της απασχόλησης. Η εξαίρεση των διατάξεων που σχετίζονται με τον μισθό καθιστά τη ρύθμιση αυτή σχετική εξαίρεση από την προστασία με τη μορφή κατώτατου μισθού, ιδίως δεδομένου ότι η διάρκεια της πρακτικής άσκησης μπορεί να διαρκέσει έως ένα έτος (άρθρο 57).

Ενώ οι εν λόγω διατάξεις του εργατικού νόμου επιτρέπουν την εν λόγω εξαίρεση μόνο όταν η επαγγελματική κατάρτιση αποτελεί νομική προϋπόθεση για την άσκηση επαγγέλματος, ο νόμος για την αγορά εργασίας («Zakon o tržištu radaopens in new tab»), OG 118/18, 32/20, 18/22, 156/23) επεκτείνει τη δυνατότητα αυτή σε ορισμένες κατηγορίες ανέργων, ακόμη και αν δεν υπάρχει τέτοια προϋπόθεση. Στις περιπτώσεις αυτές, η διάρκεια της επαγγελματικής κατάρτισης μπορεί, υπό ειδικές συνθήκες, να εκτείνεται έως και 24 μήνες (άρθρα 37-38 και 40 παράγραφος 1). Ωστόσο, το μέτρο αυτό μπορεί να χαρακτηριστεί ως ενεργητικό μέσο πολιτικής για την αγορά εργασίας και ο δικαιούχος δικαιούται δημόσια χρηματοδοτική στήριξη που ανέρχεται στον κατώτατο μισθό μειωμένο κατά τις υποχρεωτικές ασφαλιστικές εισφορές, κατ' αναλογία προς τις ημέρες επαγγελματικής κατάρτισης (άρθρο 41 παράγραφος 1).

Στο κροατικό δίκαιο δεν έχουν εντοπιστεί διαφοροποιήσεις των νόμιμων κατώτατων μισθών υπό στενή έννοια - δηλαδή χαμηλότεροι νόμιμοι κατώτατοι μισθοί που ισχύουν για συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων. Υπό ευρύτερη έννοια, οι προγενέστεροι μηχανισμοί που επέτρεπαν στις συλλογικές συμβάσεις να ορίζουν μισθούς κάτω από το κατώτατο νόμιμο όριο θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως κατώτατοι όροι. Ωστόσο, μετά την κατάργηση του άρθρου 8 του νόμου περί κατώτατου μισθού, τέτοιες ρυθμίσεις δεν είναι πλέον νομικά επιτρεπτές. Σήμερα, οι συλλογικές συμβάσεις μπορεί να ορίζουν μισθούς που είναι ευνοϊκότεροι για τους εργαζομένους, αλλά δεν μπορούν να προβλέπουν μισθούς χαμηλότερους από τον νόμιμο κατώτατο μισθό. Οποιαδήποτε τέτοια διάταξη θα ήταν άκυρη και ο νόμιμος κατώτατος μισθός θα εφαρμοζόταν αυτόματα.

Ο νόμος περί κατώτατου μισθού ορίζει τον κατώτατο μισθό ως το «χαμηλότερο μηνιαίο ακαθάριστο ποσό μισθού που καταβάλλεται σε εργαζόμενο για εργασία πλήρους απασχόλησης» (άρθρο 3 παράγραφος 1), το οποίο καθορίζεται υποχρεωτικά (άρθρο 3 παράγραφος 3) σε ακαθάριστο ποσό (οι κυρώσεις προβλέπονται ρητά από τον ίδιο τον νόμο σε περίπτωση παραβίασης της εν λόγω απαίτησης (άρθρο 10 παράγραφος 1 στοιχείο β)), που απορρέει από γενική υποχρέωση που προβλέπεται από τον εργατικό νόμο (άρθρο 90 στοιχείο β) παράγραφος 1, σύμφωνα με την οποία ο μισθός πρέπει να «συμφωνείται, να καθορίζεται ή να καθορίζεται» στο ακαθάριστο ποσό).

Το ελάχιστο ποσοστό όπως περιγράφεται παραπάνω δεν μπορεί να περιλαμβάνει μπόνους που σχετίζονται με υπερωριακή εργασία, δύσκολες συνθήκες εργασίας, νυχτερινή εργασία και εργασία τις Κυριακές, τις αργίες ή οποιαδήποτε άλλη ημέρα που χαρακτηρίζεται από το νόμο ως μη εργάσιμη ημέρα (άρθρο 3 παράγραφος 4 του νόμου περί κατώτατου μισθού).

Η επιτροπή εμπειρογνωμόνων για την παρακολούθηση και την ανάλυση των τάσεων των κατώτατων μισθών εκδίδει σύσταση σχετικά με το ύψος του κατώτατου μισθού για το επόμενο έτος· Αυτή η σύσταση δεν δημοσιοποιείται.

Μεταξύ των σχετικών πόρων των χωρών για τους κατώτατους μισθούς, εντοπίστηκαν πρόσφατα δημοσιευμένα ακαδημαϊκά άρθρα. Συγκεκριμένα, το περιοδικό Radno Pravo έχει δημοσιεύσει σχετικά άρθρα. Παρέχεται μια λίστα με μερικά από τα πιο πρόσφατα δημοσιευμένα:

• Ministarstvo rada, mirovinskoga sustava, obitelji i socijalne politike (2025),Prijedlog uredbe o visini minimalne plaće za 2026. godinuopens in new tab, [Η πρόταση για το διάταγμα σχετικά με το ύψος του κατώτατου μισθού για το 2026], Ministarstvo rada, mirovinskoga sustava, obitelji i socijalne politike, Ζάγκρεμπ.

• Serdarušić, H. (2025), Minimalna plaća u BiH – što se događa kad se ignorira produktivnost?opens in new tab 23 Απριλίου 2025.

• Iljazović, B. (2024), Minimalna plaća u 2024. godini, Radno Pravo, τεύχος 24/02opens in new tab.

• Bejaković, P. (2024), Značenje kolektivnog pregovaranja i minimalne plaće u ublažavanju dohodovne nejednakosti u Hrvatskoj, Radno Pravo, τεύχος 01/24opens in new tab.

• Iljazović, B. (2023), Direktiva EU o primjerenim minimalnim plaćama u Europskoj Uniji, Radno Pravo, τεύχος 23/02opens in new tab.

• Subotić, V. (2021), Najnovije promjene u uređenju minimalne plaće, Radno Pravo, τεύχος 11/21opens in new tab.

• Klišanin, J. (2019), Novi Zakon o minimalnoj plaći i Uredba o visini minimalne plaće, Radno Pravo, τεύχος 01/2019opens in new tab.

• Subotić, V. (2020), Uređenje minimalne plaće u Republici Hrvatskoj, Radno Pravo, τεύχος 11/20opens in new tab.

• Subotić, V. (2021), Prijedlog Direktive o primjerenim minimalnim plaćama u Europskoj uniji, Radno Pravo, τεύχος 21/02opens in new tab.

• Bejaković, P. (2020), Zakonsko određivanje i obilježja minimalne plaće u EU, Radno Pravo, τεύχος 01/20opens in new tab.