Κατώτατος μισθός στις Κάτω Χώρες

• Νόμος για τον κατώτατο μισθό και το ελάχιστο επίδομα αδείας (Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag, WML)opens in new tab

• Διάταγμα για τον κατώτατο μισθό των νέων (Besluit minimumjeugdloon)opens in new tab

Οι κύριοι παράγοντες που εμπλέκονται στον καθορισμό του κατώτατου μισθού είναι το Ολλανδικό Κεντρικό Γραφείο Σχεδιασμού (Centraal Planbureau, CPB), το οποίο υπολογίζει τη μέση αναμενόμενη αύξηση των συλλογικών μισθών απασχόλησης, και το Υπουργείο Κοινωνικών Υποθέσεων και Απασχόλησης (Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, SZW), το οποίο στη συνέχεια καθορίζει τον κατώτατο μισθό με βάση αυτόν τον τύπο. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, η κυβέρνηση μπορεί να εμπλακεί εάν απαιτείται ειδική αύξηση. Αυτό συνέβη για πρώτη φορά το 2023, αλλά όχι το 2024 ή το 2025.

Η διαδικασία καθορισμού του νόμιμου κατώτατου μισθού ακολουθεί τη συνήθη διαδικασία που θεσπίστηκε με τον νόμο για τον κατώτατο μισθό και το κατώτατο επίδομα αδείας (BWBR0002638, άρθρο 14). Δύο φορές το χρόνο (τον Ιανουάριο και τον Ιούλιο) ο κατώτατος μισθός προσαρμόζεται στη μέση αναμενόμενη αύξηση των συλλογικών μισθών εργασίας. Αυτή η αναμενόμενη ανάπτυξη υπολογίζεται από το Ολλανδικό Κεντρικό Γραφείο Σχεδιασμού (Centraal Planbureau, CPB). Στη συνέχεια, χρησιμοποιείται ένας σταθερός τύπος για τη μετατροπή αυτής της αναμενόμενης αύξησης σε προσαρμογή του κατώτατου μισθού. Αυτό ακολουθεί τυποποιημένες διαδικασίες: η κυβέρνηση γενικά δεν έχει καμία άμεση επιρροή στην προσαρμογή των επιπέδων του κατώτατου μισθού. Η διαδικασία αυτή έχει θεσπιστεί νομικά και βασίζεται σε καθορισμένο τύπο και μπορεί να παρεκκλίνει μόνο κατά τη διάρκεια ελαφρυντικών περιστάσεων (οι οποίες ορίζονται επίσης νομικά στο άρθρο 14 παράγραφος 5). Η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού, όπως υπολογίζεται βάσει του προκαθορισμένου τύπου, καθορίζεται στη συνέχεια επίσημα από το Υπουργείο Κοινωνικών Υποθέσεων με διάταγμα.

Το έτος 2023 ήταν το πρώτο κατά το οποίο εφαρμόστηκε ειδική αύξηση από την εισαγωγή του κατώτατου μισθού το 1969. Η συζήτηση για την αύξηση του κατώτατου μισθού πραγματοποιείται γενικά στο Κοινοβούλιο, με άλλους παράγοντες, όπως οι κοινωνικοί εταίροι, να εκφράζουν τις απόψεις τους στα μέσα ενημέρωσης. Λόγω του εξαιρετικά υψηλού πληθωρισμού και των επιπτώσεών του στο διαθέσιμο εισόδημα των Ολλανδών, η κυβέρνηση αποφάσισε την Ημέρα του Προϋπολογισμού να αυξήσει τον κατώτατο μισθό ταυτόχρονα. Κρίθηκε απαραίτητο να δοθεί προοπτική στα άτομα με χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα και να γίνουν πιο ανθεκτικά σε (πιθανές) οικονομικές οπισθοδρομήσεις. Το 2024 και το 2025 δεν σημειώθηκε τέτοια ειδική αύξηση.

Λόγω των ειδικών περιστάσεων, η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού μπορεί να ρυθμιστεί μέσω Γενικού Διοικητικού Διατάγματος (AMvB) αντί νομοθετικής τροποποίησης. Μια AMvB μπορεί να πραγματοποιηθεί ταχύτερα και σημαίνει επίσης ότι όλες οι παροχές που συνδέονται με τον κατώτατο μισθό, όπως η κοινωνική πρόνοια, θα αυξηθούν αυτόματα μαζί τουopens in new tab.

Σύμφωνα με το άρθρο 14.1 του νόμου για τον κατώτατο μισθό, δύο φορές το χρόνο (1η Ιανουαρίου και 1η Ιουλίου) ο κατώτατος μισθός προσαρμόζεται με βάση τη μέση αναμενόμενη αύξηση των επιπέδων μισθών όπως καθορίζονται σε ένα καλάθι συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Αυτή η αναμενόμενη ανάπτυξη υπολογίζεται από το Ολλανδικό Κεντρικό Γραφείο Σχεδιασμού (CPB). Στη συνέχεια, χρησιμοποιείται ένας σταθερός τύπος για να μετατραπεί αυτή η αναμενόμενη αύξηση σε αλλαγή επιπέδου για τον κατώτατο μισθό:

1. το ήμισυ της εξέλιξης των λεγόμενων «συμβατικών μισθών», δηλαδή του μισθού που καθορίζεται στις ατομικές συμβάσεις εργασίας, από το νόμο ή τη συλλογική σύμβαση. Μερικές φορές ονομάζεται επίσης «ακαθάριστος μισθός», «βασικός μισθός» ή «συμβατικός μισθός». Αυτό σημαίνει τον μέσο όρο της ποσοστιαίας εξέλιξης των μισθών με συλλογικές συμβάσεις στον ιδιωτικό τομέα, τον δημόσιο τομέα και τον δημόσιο/ιδιωτικό τομέα (που περιλαμβάνει επιδοτούμενα ιδιωτικά ιδρύματα, όπως νοσοκομεία, για παράδειγμα). Για κάθε έτος κατά το οποίο λαμβάνεται η απόφαση, αυτή η εξέλιξη των συμβατικών μισθών κατά το τρέχον έτος εκτιμάται στη δημοσίευση των μακροοικονομικών προοπτικών του προηγούμενου έτους.

2. και της διαφοράς μεταξύ: α) της εξέλιξης των μισθών των συμβάσεων κατά το προηγούμενο έτος, όπως δημοσιεύθηκαν στο Κεντρικό Οικονομικό Σχέδιο κατά το έτος αυτό· και β) την εξέλιξη των συμβατικών μισθών κατά το προηγούμενο έτος, όπως δημοσιεύθηκαν στις μακροοικονομικές προοπτικές του εν λόγω έτους.

Επιπλέον, για την περίπτωση έκτακτης προσαρμογής με γνώμονα την πολιτική και για την τετραετή αξιολόγηση των κατώτατων μισθών, το άρθρο 14 παράγραφος 16 του νόμου για τον κατώτατο μισθό και το ελάχιστο επίδομα αδείας (Wml) κωδικοποιεί επίσημα τέσσερα κριτήρια για την αξιολόγηση του επιπέδου του κατώτατου μισθού:

• Η αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος ζωής

• Το γενικό επίπεδο των μισθών και η κατανομή τους

• Ο ρυθμός αύξησης των μισθών

• Εθνικά επίπεδα παραγωγικότητας και μακροπρόθεσμες εξελίξεις

Εισήχθησαν στη νομοθεσία στο πλαίσιο της μεταφοράς της οδηγίας της ΕΕ για τους κατώτατους μισθούς στο εθνικό δίκαιο και αποτελούν τα (πρώην) στοιχεία του άρθρου 5 παράγραφος 2 στοιχεία α) έως δ) της οδηγίας. Ωστόσο, η απόφαση του ΔΕΕ τον Νοέμβριο του 2025 ακύρωσε την αντίστοιχη παράγραφο της οδηγίας της ΕΕ.

Η τροποποίηση του νόμου για τον κατώτατο μισθό και το ελάχιστο επίδομα αδείας που μεταφέρει στο εθνικό δίκαιο την οδηγία της ΕΕ για τον κατώτατο μισθό ορίζει ότι οι ενδεικτικές τιμές αναφοράς πρέπει να καθορίζονται με υπουργική απόφαση (Υπουργείο Κοινωνικών Υποθέσεων και Απασχόλησης) και να χρησιμοποιούνται ως καθοδήγηση κατά την αξιολόγηση της επάρκειας του κατώτατου μισθού.

Ο υπουργικός κανονισμός της 18ης Φεβρουαρίου 2026 για τον καθορισμό ενδεικτικών τιμών αναφοράς για τον κατώτατο μισθόopens in new tab καθορίζει δύο ενδεικτικές τιμές αναφοράς:

1. απόλυτη διάσταση (βιοτικό επίπεδο): Το καθαρό διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό πλήρους απασχόλησης ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 128 % του αναγκαίου κόστους διαβίωσης. Αυτή η τιμή προσδιορίστηκε με βάση μια σύγκριση (χρησιμοποιώντας δεδομένα προϋπολογισμού από το Εθνικό Ινστιτούτο Πληροφοριών για τα Οικογενειακά Οικονομικά, Nibud) του καθαρού διαθέσιμου εισοδήματος των εργαζομένων που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό (συμπεριλαμβανομένων των μισθών, των εκπτώσεων φόρου, των επιδομάτων και των επιδομάτων τέκνων) έναντι των αναγκαίων εξόδων διαβίωσης, σε έξι αντιπροσωπευτικούς τύπους νοικοκυριών.

2. σχετική διάσταση (μισθολογική κατανομή): Ο ακαθάριστος νόμιμος κατώτατος μισθός ανέρχεται στο 50 % του διάμεσου μισθού. Αυτό παρακολουθείται από τον ΟΟΣΑ και βασίζεται μόνο στα ακαθάριστα ποσά (χωρίς δημοσιονομικές διορθώσεις). Το υποκείμενο ποσοστό ήταν 49.14% (στοιχεία OESO 2023). Το 50% επιλέχθηκε ως στρογγυλοποιημένη τιμή αναφοράς.

Οι αξίες αξιολογούνται στο πλαίσιο της τετραετούς αξιολόγησης της επάρκειας του κατώτατου μισθού.

Ο κατώτατος μισθός είναι καθολικά δεσμευτικός, όπως ορίζεται στο άρθρο 7 του νόμου για τον κατώτατο μισθό και το ελάχιστο επίδομα αδείας. Τόσο οι ολλανδοί όσο και οι αλλοδαποί εργοδότες και εργαζόμενοι στις Κάτω Χώρες πρέπει να συμμορφώνονται με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που αυτό συνεπάγεται. Ο κατώτατος μισθός των νέων ισχύει για νέους ηλικίας μεταξύ 15 και 21 ετών (όπως περιγράφεται στην επόμενη ενότητα).

Υπάρχουν δύο εξαιρέσεις, όπως ορίζεται στο άρθρο 10:
1. Ο Υπουργός μπορεί να επιτρέψει σε εργοδότες ή οργανώσεις που εκπροσωπούν εργοδότες ή εργαζομένους να καταβάλλουν χαμηλότερο κατώτατο μισθό για ορισμένες ομάδες εργαζομένων σε επιχείρηση ή κλάδο, εάν η επιβίωση ή η λειτουργία της επιχείρησης ή του κλάδου διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο. Αυτή η έγκριση μπορεί να περιλαμβάνει συγκεκριμένους όρους. Ωστόσο, η απόφαση λαμβάνεται μόνο εάν ο αιτών έχει διαβουλευθεί με οργανώσεις εργαζομένων ή εργοδοτών τις οποίες ο υπουργός θεωρεί αντιπροσωπευτικές.

2. Ο Υπουργός μπορεί επίσης να αποφασίσει, χωρίς να του ζητηθεί, να καθορίσει χαμηλότερο κατώτατο μισθό για ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων που παρέχουν κυρίως οικιακές ή προσωπικές υπηρεσίες σε ιδιωτικά νοικοκυριά.

Ο κατώτατος μισθός για νέους ισχύει για άτομα ηλικίας 15 έως 20 ετών, με το πλήρες ποσοστό να τίθεται σε ισχύ για άτομα ηλικίας 21 ετών και άνω. Αυτό ορίζεται στο διάταγμα για τον κατώτατο μισθό των νέων (BWBR0003599). Υπάρχουν επίσης υποκατώτατες τιμές για μαθητευόμενους και εργαζόμενους με αναπηρία. Δεν έγιναν αλλαγές τα τελευταία πέντε χρόνια στον τρόπο καθορισμού αυτών των επιτοκίων. Η μόνη αλλαγή είναι η μετάβαση από μηνιαία σε ωριαία χρέωση από τις 3 Ιανουαρίου 2024, η οποία ισχύει για όλες τις τιμές, συμπεριλαμβανομένων των υποελάχιστων τιμών.

Οι ποσοστιαίες ρυθμίσεις για τις διάφορες ηλικιακές ομάδες έχουν ως εξής (διάταγμα για τον κατώτατο μισθό των νέων, άρθρο 2):

Ο κατώτατος μισθός έχει καθοριστεί ανά ώρα από τις 3 Ιανουαρίου 2024 (άρθρο 8 του νόμου για τον κατώτατο μισθό). Μέχρι το τέλος του 2023, υπήρχε ένα μηνιαίο επιτόκιο, καθώς και ένας υπολογισμός του πώς αυτό μεταφράζεται σε εβδομαδιαίο και ημερήσιο επιτόκιο. Οι ωριαίες αμοιβές εξαρτώνταν από τη διάρκεια της εβδομαδιαίας εργασίας πλήρους απασχόλησης, η οποία μπορεί να ποικίλλει ανά τομέα σύμφωνα με την ισχύουσα συλλογική σύμβαση. Μια πλήρης εβδομάδα εργασίας ήταν μεταξύ 36 και 40 ωρών στις Κάτω Χώρες για το 2023. Ωστόσο, αυτό το σύστημα άλλαξε από το 2024. Έκτοτε, ισχύει ελάχιστη ωριαία αμοιβή για όλους τους εργαζόμενους, η οποία προκύπτει από την εβδομάδα εργασίας 36 ωρών (Ministerie van Algemene Zaken, 2023b). Με αυτήν την αλλαγή, όλες οι προηγούμενες προδιαγραφές σχετικά με τις ώρες εργασίας ή τις μηνιαίες πληρωμές έχουν εξαφανιστεί. Από τον Ιανουάριο του 2026, η ωριαία χρέωση είναι 14,71 €.

Όπως ορίζεται στο άρθρο 6 του νόμου περί κατώτατου μισθού, ο κατώτατος μισθός στις Κάτω Χώρες αποτελείται από τον βασικό μισθό και τα ακόλουθα πρόσθετα στοιχεία: αποζημίωση για πρόσθετη εργασία ή υπερωρίες, προσαυξήσεις, αποδοχές και φιλοδωρήματα. Το σύνολο αυτών των ποσών δεν μπορεί να είναι μικρότερο από τον νόμιμο κατώτατο μισθό που δικαιούται κάποιος. Ο ορισμός του «βασικού» μισθού είναι ο μισθός που αναγράφεται στη σύμβαση εργασίας. Το εισόδημα που δεν προσμετράται στον κατώτατο μισθό περιλαμβάνει αποδοχές αδείας, επιδόματα κέρδους, ειδικές παροχές (π.χ. επίδομα που λαμβάνει κάποιος κατά καιρούς για τον κύκλο εργασιών που έχει επιτύχει), παροχές που λαμβάνει κάποιος μόνο αργότερα και υπό ορισμένες προϋποθέσεις (π.χ. συνταξιοδοτικά και αποταμιευτικά προγράμματα στα οποία συνεισφέρει ο εργοδότης), επιδόματα για δαπάνες στις οποίες έπρεπε να υποβληθεί για την εργασία του, μπόνους στο τέλος του έτους. Όλα αυτά τα στοιχεία πρέπει να λαμβάνει κανείς επιπλέον του κατώτατου μισθού του.

Σύμφωνα με το άρθρο 6 του νόμου περί κατώτατου μισθού, μόνο συγκεκριμένες συνιστώσες αποδοχών υπολογίζονται στον νόμιμο κατώτατο μισθό. Οι επιστροφές δαπανών που σχετίζονται με την εργασία, όπως η στέγαση και η ασφάλιση υγείας, εξαιρούνται από τον ορισμό του μισθού. Ωστόσο, το άρθρο 2α του διατάγματος για τον κατώτατο μισθό και το κατώτατο επίδομα αδείας επιτρέπει στους εργοδότες να αφαιρούν από τον νόμιμο κατώτατο μισθό τις δαπάνες για τη στέγαση που παρέχεται από τον εργοδότη και τη νόμιμη ασφάλιση υγείας, υπό την προϋπόθεση ότι (i) ο εργαζόμενος έχει δώσει γραπτή εξουσιοδότηση, (ii) το κατάλυμα πληροί τα προβλεπόμενα πρότυπα ποιότητας και (iii) η συνολική κράτηση για στέγαση δεν υπερβαίνει το 25% του νόμιμου κατώτατου μισθού. Χωρίς μια τέτοια συμφωνία, τα έξοδα στέγασης και ασφάλισης πρέπει να καταβάλλονται επιπλέον του νόμιμου κατώτατου μισθού.

Οι μακροοικονομικές προοπτικές (Macro Economische Verkenning, MEV) είναι μια σημαντική μελέτη του Ολλανδικού Γραφείου Ανάλυσης Οικονομικής Πολιτικής (CPB) για την πρόβλεψη και ανάλυση των μεσοπρόθεσμων οικονομικών εξελίξεων στις Κάτω Χώρες. Η έκθεση MEV δημοσιεύεται ετησίως τον Σεπτέμβριο και αποτελεί τη βάση για τον προϋπολογισμό του επόμενου έτους.

• CPB (2024), Macro Economische Verkenning 2025PDFopens in new tab.

• CPB (2023), Macro Economische Verkenning 2024opens in new tab.

• CPB (2022), Macro Economische Verkenning 2023opens in new tab.

• CPB (2021), Macro Economische Verkenning 2022opens in new tab.

• CPB (2020), Macro Economische Verkenning 2021opens in new tab.

• CPB (2019), Macro Economische Verkenning 2020opens in new tab.

Το Κεντρικό Οικονομικό Σχέδιο (Centraal Economisch Plan, CEP) είναι μια δημοσίευση CPB που δημοσιεύεται ετησίως τον Μάρτιο/Απρίλιο. Η παρούσα έκδοση παρουσιάζει τις οικονομικές προοπτικές για το τρέχον και το επόμενο έτος.

• CPB (2024), Centraal Economisch Plan 2024PDFopens in new tab.

• CPB (2023), Centraal Economisch Plan 2023opens in new tab.

• CPB (2022), Centraal Economisch Plan 2022opens in new tab.

• CPB (2021), Centraal Economisch Plan 2021opens in new tab.

• CPB (2020), Centraal Economisch Plan 2020opens in new tab.

• CPB (2019), Centraal Economisch Plan 2019opens in new tab.

• Centraal Planbureau (2020), Effecten verhogen minimumloonopens in new tab.

• I&O Research (2020), Ελάχιστο ποσό 14 ευρώ ανά έτος; Onderzoek naar het verhogen van het wettelijk minimumloon, in opdracht van FNVPDFopens in new tab.

• Έρευνα I&O (2023), Herhaalmeting Onderzoek minimumloonopens in new tab.

• Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (2023), Evaluatie wettelijk minimumloon 2023opens in new tab.

• Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (2025), Verkenning wettelijk minimumjeugdloonopens in new tab.

• Nibud (2020), Meer bestedingsruimte bij een hoger minimumloonPDFopens in new tab.

• Panteia (2013), Stukloon op de werkvloer, resultaten van een kwalitatief Onderzoekopens in new tab.

• Sociaal en Cultureel Planbureau (2023), Verhoging van minimumloon en bijstand als wondermiddel voor welvaart en welbevinden van de lage inkomensgroep?opens in new tab.

• SCP (2023), Verhoging van minimumloon en bijstand als wondermiddel voor welvaart en welbevinden van de lage inkomensgroep?opens in new tab

• SEO (2018), Verkenning effecten aanpassing minimum(jeugd)loonopens in new tab.

• SEOR (2019), Budgettaire effecten van verhoging van het minimumloonopens in new tab.

• Steenks, Heyma & Vervliet (2025), The Effects of Dutch Youth Minimum Wage Increases on Income Inequality (Οι επιπτώσεις των αυξήσεων του κατώτατου μισθού των νέων στην εισοδηματική ανισότηταopens in new tab

• Van Bezooijen, Van den Berge & Salomons (2024), The Young Bunch: Κατώτατοι μισθοί για τους νέους και αποτελέσματα στην αγορά εργασίαςPDFopens in new tab