Κατώτατος μισθός στη Ρουμανία
Information for this page was compiled during December 2025 and early 2026. Most Member States had already transposed the EU minimum wage directive at this point. Those that had not yet fully completed transposition or where the information was not yet publicly available include Bulgaria, Cyprus, Luxemburg, Poland and Portugal. These profiles will be updated consecutively as the information becomes available. Users are invited to contact our experts on minimum wage if they are aware of changes.
Αυτό το προφίλ περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο ρυθμίζονται και καθορίζονται οι κατώτατοι μισθοί στη Ρουμανία. Μπορεί να διαβαστεί ως γενικές πληροφορίες για την ετήσια επανεξέταση της σειράς του Eurofound για τον καθορισμό των κατώτατων μισθών. Η Ρουμανία έχει νόμιμο κατώτατο μισθό (salariul de bază minim brut pe țară garantat în plată), ο οποίος ισχύει για όλους τους εργαζομένους.
Το άρθρο 164 του Εργατικού Κώδικα και ο Ν. 283/2024 ορίζουν ότι η Κυβέρνηση καθορίζει τον κατώτατο μισθό μέσω μιας διαδικασίας που περιλαμβάνει διάφορα κριτήρια (βλ. παρακάτω) και περιλαμβάνει ένα κατά προσέγγιση επίπεδο αναφοράς σε σχέση με τους μέσους μισθούς. Η Κυβερνητική Απόφαση 35/2025 ορίζει ότι ο κατώτατος μισθός αυξάνεται με ποσοστό ίσο με το άθροισμα του πληθωρισμού και της πραγματικής αύξησης της παραγωγικότητας της εργασίας για το επόμενο έτος, όπως προβλέπει η Εθνική Επιτροπή Στρατηγικής και Πρόγνωσης.
Θεωρητικά, σύμφωνα με τον Ν. 174/2020, ο μισθός διαβίωσης αποτελεί στόχο προτεραιότητας για την πολιτική του κατώτατου μισθού. Ο νόμος 174/2020 προβλέπει μια μέθοδο για την εκτίμηση του μισθού διαβίωσης σε εθνικό επίπεδο και ορίζει ότι ο κατώτατος μισθός θα πρέπει να καθορίζεται κατά την εξέταση αυτής της εκτίμησης. Ορίζει επίσης ότι το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής θα πρέπει να υπολογίζει και να δημοσιεύει επίσημα περιοδικά την εκτίμηση του μισθού διαβίωσης. Παρόλο που ο νόμος 174/2020 ψηφίστηκε μέσω της κανονικής κοινοβουλευτικής διαδικασίας με την υποστήριξη του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος που βρίσκεται τώρα στην εξουσία και ισχύει από το 2020, δεν είχε καμία επίδραση στην πολιτική κατώτατου μισθού της χώρας. Το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής αρνήθηκε να δημοσιεύσει την εκτίμηση του μισθού διαβίωσης, υποστηρίζοντας ότι τεχνικά λάθη στο κείμενο του νόμου το εμποδίζουν να το πράξει. Ελλείψει επίσημων στοιχείων, κυβερνητικά στελέχη αγνόησαν τις διατάξεις του Ν. 174/2020. Ως εκ τούτου, μόνο ένα μέρος του συνδικαλιστικού κινήματος εξακολουθεί να επιμένει να καταστεί λειτουργικός ο νόμος 174/2020.
Ο κατώτατος μισθός καθορίζεται από την κυβέρνηση, μετά από διαβούλευση με εθνικά αντιπροσωπευτικές συνομοσπονδίες εργοδοτών και συνδικαλιστικών οργανώσεων στο πλαίσιο του Εθνικού Τριμερούς Συμβουλίου Κοινωνικού Διαλόγου. Αυτή η πρακτική συμμορφώνεται με το άρθρο 164 του Εργατικού Κώδικα. Οι οργανισμοί είναι οι εξής:
Συνδικαλιστικές οργανώσεις:
Καρτέλ Alfa Εθνική Συνομοσπονδία Συνδικάτων (Confederația Națională Sindicală Cartel Alfa, CNS Cartel Alfa)
Το Εθνικό Συνδικάτο (Blocul Național Sindical, BNS)
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ελεύθερων Συνδικάτων από τη Ρουμανία – Frăția (Confederația Națională a Sindicatelor Libere din România, CNSLR Frăția)
Η Δημοκρατική Ρουμανική Συνομοσπονδία Συνδικάτων (Confederația Sindicatelor Democratice din România, CSDR)
Η Εθνική Συνομοσπονδία Συνδικάτων του Μεσημβρινού (Confederația Sindicală Națională Meridian, CSN Meridian)
Εργοδότες:
Η Συνομοσπονδία Εργοδοτών Concordia (Confederația Patronală Concordia, CP Concordia)
Το Εθνικό Συμβούλιο Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων (Consiliul Național al Întreprinderilor Private Mici și Mijlocii din România, CNIPMMR)
Ο Εργατικός Κώδικας ορίζει μόνο ότι η κυβέρνηση πρέπει να διαβουλεύεται με τις οργανώσεις των εργοδοτών και τα συνδικάτα πριν από τον καθορισμό του κατώτατου μισθού. Σύμφωνα με τον νόμο για τον κοινωνικό διάλογο (νόμος 367/2022 που αντικαθιστά τον νόμο 62/2011), οι διαβουλεύσεις πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του Εθνικού Τριμερούς Συμβουλίου. Μέχρι το 2025, η ημερήσια διάταξη των συνεδριάσεων του Συμβουλίου καθοριζόταν εξ ολοκλήρου από την κυβέρνηση, πράγμα που σημαίνει ότι δεν υπάρχει επίσημος σταθερός κανόνας όσον αφορά την επικαιροποίηση του κατώτατου μισθού — για παράδειγμα, δεν υπήρχε ρυθμιζόμενο χρονοδιάγραμμα και καμία εγγύηση ότι ο κατώτατος μισθός θα τεθεί στην ημερήσια διάταξη. Στην πράξη, έως το 2025, ο κατώτατος μισθός επικαιροποιούνταν τουλάχιστον σε ετήσια βάση, είτε προς το τέλος είτε προς την αρχή του έτους, με προηγούμενες διαβουλεύσεις στο πλαίσιο του Εθνικού Τριμερούς Συμβουλίου. Υπήρχαν σπάνιες εξαιρέσεις σε αυτόν τον κανόνα — για παράδειγμα, το 2020. Από τον Ιανουάριο του 2025, ο κατώτατος μισθός υποτίθεται ότι καθορίζεται μία φορά το χρόνο, στις αρχές Ιανουαρίου.
Τον Φεβρουάριο του 2025 η κυβέρνηση ενέκρινε «Διαδικασία εφαρμογής του μηχανισμού θέσπισης και επικαιροποίησης του κατώτατου μισθού»,opens in new tab η οποία ορίζει τον ακριβή τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να καθορίζεται ο κατώτατος μισθός και πότε. Η διαδικασία θεσπίζει συγκεκριμένα κριτήρια για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού, καθώς και τιμές αναφοράς σε σχέση με τον μέσο μισθό.
Ο Νόμος 283/2024, ο οποίος τροποποιεί τον Εργατικό Κώδικα και μεταφέρει στο εθνικό δίκαιο την Ευρωπαϊκή Οδηγία για επαρκείς κατώτατους μισθούς, ορίζει ότι η Κυβέρνηση καθορίζει τον κατώτατο μισθό μέσω μιας διαδικασίας που περιλαμβάνει διάφορα κριτήρια:
Η αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού και το κόστος ζωής
Το γενικό επίπεδο των μισθών και η κατανομή των μισθών
Συνολική αύξηση των μισθών
Το επίπεδο και η εξέλιξη της παραγωγικότητας της εργασίας σε εθνικό επίπεδο μακροπρόθεσμα.
Ο νόμος δεν είναι σαφής ως προς το πώς μετρώνται αυτές οι πτυχές και πώς λαμβάνονται υπόψη στην κυβερνητική απόφαση για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού. Ο νόμος αναφέρει επίσης ότι θα διενεργηθούν αξιολογήσεις για τον κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο της πολιτικής για τον κατώτατο μισθό και ότι αυτές θα ληφθούν υπόψη κατά τον καθορισμό του κατώτατου μισθού. Σύμφωνα με τον νόμο 283/2024, ο καθορισμός του κατώτατου μισθού θα πρέπει να βασίζεται στις αναλύσεις ενός «ερευνητικού ινστιτούτου που ειδικεύεται στην ανάλυση και την εκτίμηση επιπτώσεων των πολιτικών για την αγορά εργασίας»· Αυτό το ερευνητικό ινστιτούτο θα πρέπει να διεξαγάγει την εκτίμηση επιπτώσεων και, όπως είναι κατανοητό, να παρέχει αναλύσεις των κριτηρίων για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού. Ο νόμος ορίζει επίσης ότι ο νόμιμος κατώτατος μισθός καθορίζεται σύμφωνα με ένα «κατά προσέγγιση» (orientativ στα ρουμανικά) επίπεδο αναφοράς «47%-52% του μέσου μισθού».
Ο μέσος μισθός που λαμβάνεται υπόψη δεν είναι βασικός μισθός. Περιλαμβάνει όλα τα μισθολογικά στοιχεία, όπως υπολογίζονται σε βάση ισοδυνάμου πλήρους απασχόλησης. Αυτό δεν είναι ρητό στο νόμο, αλλά είναι ο τρόπος με τον οποίο οι φορείς που είναι υπεύθυνοι για την παροχή των δεδομένων (το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και η Εθνική Επιτροπή Στρατηγικής και Πρόγνωσης) υπολογίζουν τον μέσο μισθό.
Η κυβερνητική απόφαση 35/2025 αναφέρει δύο κριτήρια για την αύξηση του κατώτατου μισθού: τον προβλεπόμενο πληθωρισμό και την προβλεπόμενη αύξηση της πραγματικής παραγωγικότητας της εργασίας. Κάθε χρόνο, ο κατώτατος μισθός αυξάνεται κατά το ποσοστιαίο άθροισμα αυτών των δύο δεικτών. Εάν το άθροισμα είναι κάτω του 1%, ο τύπος δεν λαμβάνεται υπόψη και ο κατώτατος μισθός δεν αυξάνεται. Αυτό σημαίνει επίσης ότι δεν μπορεί να μειωθεί σε ονομαστικούς όρους, με βάση τον τύπο. Ο κατώτατος μισθός που προκύπτει από την εφαρμογή του μαθηματικού τύπου θα πρέπει να ανέρχεται τουλάχιστον στο 47 % του προβλεπόμενου ετήσιου μέσου μισθού. Εάν ο κατώτατος μισθός που προκύπτει είναι χαμηλότερος από το 52 % του μέσου μισθού, η απόφαση ορίζει ότι οι κοινωνικοί εταίροι μπορούν να διαπραγματευτούν συμπληρωματική αύξηση στο πλαίσιο του Εθνικού Τριμερούς Συμβουλίου Κοινωνικού Διαλόγου.
Ο νόμος αναφέρεται σε ένα εύρος 47-52% του μέσου μισθού ως κατά προσέγγιση αξίες. Το ισχύον πλαίσιο για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού δεν καθορίζει συγκεκριμένη διαδικασία για την αξιολόγηση της επάρκειας. Ο νόμος 174/2020, ο οποίος αποσκοπεί στη συγκριτική αξιολόγηση του κατώτατου μισθού έναντι του μισθού διαβίωσης, δεν είναι λειτουργικός.
Ο κατώτατος μισθός είναι καθολικά δεσμευτικός, σύμφωνα με το άρθρο 164 του Εργατικού Κώδικα. Όλοι οι εργαζόμενοι καλύπτονται.
Δεν υπάρχει νομική δυνατότητα για έναν εργαζόμενο πλήρους απασχόλησης να αμείβεται λιγότερο από τον κατώτατο μισθό. Η μόνη δυνατότητα για έναν εργαζόμενο να αμείβεται λιγότερο από τον κατώτατο μισθό είναι να εργάζεται με μερική απασχόληση. Για τους εργαζόμενους μερικής απασχόλησης, ο κατώτατος μισθός υπολογίζεται πολλαπλασιάζοντας τον αριθμό των ωρών εργασίας ανά μήνα με την ελάχιστη ωριαία αμοιβή που ορίζεται στην τελευταία κυβερνητική απόφαση.
Ως απάντηση στη σημαντική αύξηση του αριθμού των εργαζομένων που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, η κυβέρνηση εισήγαγε τροποποίηση του Εργατικού Κώδικα (άρθρο 164) που ορίζει ότι ένας εργαζόμενος μπορεί να αμείβεται με τον κατώτατο μισθό μόνο για τους πρώτους 24 μήνες μιας ατομικής σύμβασης εργασίας. Αυτή η πολιτική ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2022 και τα αποτελέσματά της δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί.
Οι υψηλότεροι κατώτατοι μισθοί προβλέπονται νομικά για τον κατασκευαστικό τομέα, ενώ μέχρι πρόσφατα υπήρχαν και για τη γεωργία και τη βιομηχανία τροφίμων. Ο υψηλότερος κατώτατος μισθός για τις κατασκευές εισήχθη τον Ιανουάριο του 2019 (Έκτακτο Κυβερνητικό Διάταγμα 114/2018, άρθρο 71), ενώ για τη γεωργία και τη βιομηχανία τροφίμων ισχύει από τον Ιούνιο του 2022 (Ν. 135/2022, άρθ. III). Από τεχνική άποψη, αυτά αντιμετωπίζονται χωριστά από τον νόμιμο κατώτατο μισθό. Η θέσπισή τους δικαιολογήθηκε από την εικαζόμενη ανάγκη να συνεχιστεί η στήριξη της δραστηριότητας σε αυτούς τους τομείς και να αποφευχθούν δυνητικά αρνητικές συνέπειες για την εθνική οικονομία. Τα τελευταία χρόνια, οι υψηλότεροι κατώτατοι μισθοί στη γεωργία και τη βιομηχανία τροφίμων καταργήθηκαν σταδιακά: δεν αυξήθηκαν σύμφωνα με τον εθνικό κατώτατο μισθό, ο οποίος τελικά τους ξεπέρασε. Κατά τα φαινόμενα, την ίδια πρόθεση έχει και η κυβέρνηση για τον κατασκευαστικό τομέα, όπου ο κατώτατος μισθός δεν έχει αυξηθεί από το 2023. Αυτοί οι υψηλότεροι τομεακοί κατώτατοι μισθοί είχαν αρχικά υποστηριχθεί από απαλλαγές από τις κοινωνικές εισφορές, αλλά από την 1η Ιανουαρίου 2025 αυτό δεν ισχύει πλέον και οι κοινωνικές εισφορές καταβάλλονται πλήρως για τους μισθούς στον κατασκευαστικό τομέα.
Οι κυβερνητικές αποφάσεις για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού τον ορίζουν συνήθως τόσο ως μηνιαίες όσο και ως ωριαίες αμοιβές, προσδιορίζοντας επίσης τον «κανονικό» αριθμό ωρών εργασίας ανά μήνα — για το 2026, για παράδειγμα, είναι 166.667 ώρες μηνιαίως· Αυτό ποικίλλει από έτος σε έτος ανάλογα με τον αριθμό των νόμιμων εργάσιμων ημερών. Για τους εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης, η μηνιαία αμοιβή χρησιμοποιείται συνήθως και η ωριαία αμοιβή χρησιμοποιείται κυρίως για να βοηθήσει τους υπολογισμούς για τους εργαζόμενους μερικής απασχόλησης. Οι εργαζόμενοι με τον κατώτατο μισθό λαμβάνουν 12 πληρωμές ετησίως, μία που αντιστοιχεί σε κάθε μήνα του έτους.
Ο κατώτατος μισθός ορίζεται νομικά ως ο βασικός μισθός (άρθρα 164 και 165 του Εργατικού Κώδικα), επομένως δεν μπορεί να περιλαμβάνει μπόνους ή άλλα στοιχεία. Επίσης, δεν υπάρχουν δυνατότητες εκπτώσεων, οι οποίες απαγορεύονται ρητά από τον Εργατικό Κώδικα (άρθρα 164 και 165). Η πλήρης νομική ονομασία του κατώτατου μισθού στη Ρουμανία είναι «ο βασικός ακαθάριστος κατώτατος μισθός που εγγυάται ότι θα καταβάλλεται σε ολόκληρη τη χώρα» (salariul de bază minim brut pe țară garantat în plată).
Σύμφωνα με το άρθρο 165 του Εργατικού Κώδικα, για τους εργαζόμενους των οποίων ο εργοδότης, σύμφωνα με τη συλλογική ή ατομική σύμβαση εργασίας, τους παρέχει τροφή, στέγη ή άλλες διευκολύνσεις, το χρηματικό ποσό που οφείλεται για την εργασία που παρέχουν δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από τον κατώτατο ακαθάριστο μισθό ανά χώρα που προβλέπεται από το νόμο.
Αρχής γενομένης από το 2025, το Εθνικό Ινστιτούτο Επιστημονικής Έρευνας στον Τομέα της Εργασίας και της Κοινωνικής Προστασίας (Institutul Național de Cercetare Științifică în Domeniul Muncii și Protecției Sociale, INCSMPS) καλείται να διενεργεί ετήσια εκτίμηση επιπτώσεων των αυξήσεων του κατώτατου μισθού, η οποία θα χρησιμεύσει ως βάση για την πολιτική της κυβέρνησης για τον κατώτατο μισθό. Η έκθεση δεν είναι διαθέσιμη στο κοινό. Η περιστασιακή έρευνα είναι σπάνια.
Μια ετήσια επικαιροποίηση του μισθού διαβίωσης σύμφωνα με τον Νόμο 174/2020 δημοσιεύεται ανεξάρτητα από το Friedrich Ebert Stiftungopens in new tab.
Blocul Național Sindical (2024), Transpunerea în România a Directivei 2041/2022 privind salariile minime adecvatePDFopens in new tab, Βουκουρέστι.
Confederația Patronală Concordia (2024), Politica salariului minim în Româniaopens in new tab, Βουκουρέστι.
Guga, S. (2021), Salariul minim și traiul minim decentPDFopens in new tab, Βουκουρέστι.
Confederația Patronală Concordia and Consilium Policy Advisers Group (2020), Considerații asupra politicii salariului minim în RomâniaPDFopens in new tab, Βουκουρέστι.
Frank Heemskerk, Liviu Voinea και Alexandra Cojocaru (2018), Καταρρίπτοντας τον μύθο: ο αντίκτυπος της αύξησης του κατώτατου μισθού: η εμπειρία της Ρουμανίας,opens in new tab Ουάσιγκτον.
Cristian Socol και Marius Marinas (2017), Salariul minim ca instrument de politici publice – pro sau contra?PDFopens in new tab, Βουκουρέστι.
