Κατώτατος μισθός στη Σουηδία
Information for this page was compiled during December 2025 and early 2026. Most Member States had already transposed the EU minimum wage directive at this point. Those that had not yet fully completed transposition or where the information was not yet publicly available include Bulgaria, Cyprus, Luxemburg, Poland and Portugal. These profiles will be updated consecutively as the information becomes available. Users are invited to contact our experts on minimum wage if they are aware of changes.
Αυτό το προφίλ περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο ρυθμίζονται και καθορίζονται οι κατώτατοι μισθοί στη Σουηδία. Μπορεί να διαβαστεί ως γενικές πληροφορίες για την ετήσια επανεξέταση της σειράς του Eurofound για τον καθορισμό των κατώτατων μισθών. Η Σουηδία δεν έχει νόμιμους κατώτατους μισθούς, αλλά αντ' αυτού διαπραγματεύεται τα επίπεδα μισθών στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Το μοντέλο ονομάζεται σύστημα της Γάνδης, που συχνά αναφέρεται στη Σουηδία ως σουηδικό μοντέλο ή σκανδιναβικό μοντέλο. Η αγορά εργασίας ρυθμίζεται σε μεγάλο βαθμό από τους κοινωνικούς εταίρους, συμπεριλαμβανομένων των επιπέδων των μισθών.
Ενώ η εθελοντική συμμετοχή των εργοδοτών είναι αναπόσπαστο μέρος του συστήματος, η δυνατότητα απεργίας με σκοπό την εξασφάλιση συλλογικής σύμβασης αποτελεί ζωτική πτυχή της λειτουργίας του. Δεδομένης της σχετικά υψηλής πυκνότητας των συνδικάτων και της ύπαρξης του δικαιώματος στην απεργία, είναι ασυνήθιστο για τις εταιρείες να απέχουν από την υπογραφή συλλογικών συμβάσεων καθώς επεκτείνονται. Κατά συνέπεια, η κάλυψη τέτοιων συμφωνιών τείνει να είναι μικρότερη μεταξύ των μικρότερων εταιρειών. Κατά τη διάρκεια μιας υπογεγραμμένης συμφωνίας, επιβάλλεται μια ρήτρα ειρήνης, η οποία προάγει τη σταθερότητα στην αγορά εργασίας. Ουσιαστικά, το δικαίωμα στην απεργία χρησιμεύει ως εγγύηση για τα πρότυπα κατώτατου μισθού, καθώς καθιστά τα συνδικάτα υπεύθυνα για τις μισθολογικές διαπραγματεύσεις σε ολόκληρη την αγορά εργασίας.
Υπουργείο Απασχόλησης: Νόμος για την απασχόληση (συναπόφαση στο χώρο εργασίας) (1976:580)opens in new tab
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση για τα ποσοστά κάλυψης και τα κενά των συλλογικών συμβάσεων (Kjellberg, 2023), η συνολική κάλυψη των συλλογικών συμβάσεων εργασίας ανέρχεται περίπου στο 90%. Στον δημόσιο τομέα, η κάλυψη αγγίζει το 100%, ενώ στον ιδιωτικό τομέα, κυμαίνεται γύρω στο 80%. Ωστόσο, είναι εμφανή σημαντικά κενά κάλυψης, ιδιαίτερα σε βασικούς τομείς όπως η HORECA, ορισμένα τμήματα της γεωργίας, η απασχόληση που βασίζεται σε πλατφόρμες, διάφοροι τομείς μεταφορών, οι υπηρεσίες μαλλιών και ομορφιάς και οι βιομηχανίες καθαρισμού, μεταξύ άλλων. Πολλοί από αυτούς τους τομείς αντιπροσωπεύουν μερικά από τα χαμηλότερα αμειβόμενα επαγγέλματα.
Συγκεκριμένα, τα κενά κάλυψης εκτείνονται πέρα από τους παραδοσιακά χαμηλά αμειβόμενους τομείς και περιλαμβάνουν επαγγέλματα λευκού γιακά, συμπεριλαμβανομένων τόσο υψηλά όσο και χαμηλά αμειβόμενων ρόλων, όπως τηλεφωνικά κέντρα, βιομηχανία βιντεοπαιχνιδιών, τεχνολογία και χρηματοδότηση. Στον τομέα HORECA, που χαρακτηρίζεται από σχετικά χαμηλό ποσοστό συνδικαλιστικής οργάνωσης (31%), η κάλυψη ανέρχεται στο 70%.
Παρά τα κενά αυτά, το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς εργασίας λειτουργεί βάσει συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Οι μικρές επιχειρήσεις συχνά ευθυγραμμίζουν τα επίπεδα μισθών τους με αυτά που ορίζονται στις ισχύουσες συμφωνίες, αλλά ενδέχεται να απέχουν από την επισημοποίηση των συμφωνιών για άλλους λόγους.
Ορισμένες ομάδες εργαζομένων αντιμετωπίζουν αυξημένη ευπάθεια, ιδίως οι εποχικοί εργαζόμενοι που συχνά εργάζονται με δομές αμοιβής με το κομμάτι και ενδέχεται να μην καλύπτονται από συλλογικές συμβάσεις. Συγκεκριμένα, οι εποχικοί εργαζόμενοι που ασχολούνται με τη συλλογή μούρων έχουν αναδειχθεί ως κομβικά σημεία στις συζητήσεις σχετικά με άτομα που αποκλείονται από το συμβατικό πλαίσιο καθορισμού μισθών της Σουηδίας, θέτοντάς τους σε κίνδυνο εκμετάλλευσης.
Οι κύριοι παράγοντες στον καθορισμό του κατώτατου μισθού είναι οι σχετικοί τομεακοί κοινωνικοί εταίροι. Συνολικά, όλοι οι κοινωνικοί εταίροι που συμμετέχουν στον καθορισμό των μισθών τηρούν τον βιομηχανικό κανόνα καθορισμού των μισθών, παρέχοντας στους κοινωνικούς εταίρους του κλάδου μεγαλύτερη επιρροή στις συνολικές αυξήσεις των μισθών σε κάθε γύρο διαπραγματεύσεων.
Τα βιομηχανικά συνδικάτα είναι:
IF Metall, Unionen, GS (συνδικάτο δασοκομίας, ξυλουργικής και γραφιστικής), Μηχανικοί της Σουηδίας, Συνδικάτο Εργαζομένων στον Τομέα των Τροφίμων.
Έντεκα οργανώσεις εκπροσωπούν βιομηχανικούς εργοδότες:
η Ένωση Σουηδικών Βιομηχανιών Μηχανικής, η Ένωση Σουηδικής Γραφικής Βιομηχανίας, η Σουηδική Ομοσπονδία Πράσινων Εργοδοτών, Καινοτομίας και Χημικών Βιομηχανιών στη Σουηδία, η Σουηδική Ένωση Βιομηχανικών Εργοδοτών, η Σουηδική Ένωση Παραγωγών Χάλυβα, η Σουηδική Ομοσπονδία Τροφίμων, η Σουηδική Ομοσπονδία Δασικών Βιομηχανιών, η SveMin (Σουηδικές εξορυκτικές βιομηχανίες), η TEKO (Σουηδική βιομηχανία κλωστοϋφαντουργίας και μόδας) και η Σουηδική Ομοσπονδία Βιομηχανίας Ξύλου και Επίπλου.
Όπως και για άλλους τομείς, ορισμένοι κοινωνικοί εταίροι οργανώνουν τα επαγγέλματα με τους χαμηλότερους μισθούς σε υψηλότερο βαθμό από άλλους. Γενικά, οι εργάτες τείνουν να κερδίζουν λιγότερα από τους υπαλλήλους, πράγμα που σημαίνει ότι τα συνδικάτα που αποτελούν μέρος της εργατικής συλλογικότητας LO (Landsorganisationen i Sverige, Σουηδική Συνομοσπονδία Συνδικάτων) είναι πιο πιθανό να οργανώσουν επαγγέλματα με χαμηλότερους μισθούς. Σύμφωνα με την έκθεση μισθών του 2024 της LO,opens in new tab ο μέσος μισθός ενός υπαλλήλου γραφείου (που διοργανώθηκε από την TCO – Tjänstemännens Centralorganisation, Σουηδική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Υπαλλήλων – ή SACO – Sveriges Akademikers Centralorganisation, Σουηδική Συνομοσπονδία Επαγγελματικών Ενώσεων) ήταν το 2023 47.000 SEK (4.095 €) μηνιαίως και ο μέσος μισθός ενός εργάτη ήταν 30.600 SEK (2.666 €) μηνιαίως. Μέσα στην κολεκτίβα LO, ορισμένα συνδικάτα οργανώνουν πιο χαμηλόμισθα επαγγέλματα από άλλα. Ένα παράδειγμα μεγάλης συνδικαλιστικής οργάνωσης που οργανώνει διάφορα επαγγέλματα που μπορούν να θεωρηθούν χαμηλόμισθα είναι η Σουηδική Ένωση Δημοτικών Υπαλλήλων (Svenska Kommunalarbetareförbundet), η οποία οργανώνει ένα ευρύ φάσμα εργαζομένων, κυρίως στους δημοτικούς τομείς (όπως βοηθοί νοσοκόμων, βοηθοί δασκάλων, θυρωροί, φροντιστές παιδιών, γεωργία και οδηγοί λεωφορείων).
Η διαδικασία καθορισμού των μισθών στη Σουηδία ακολουθεί σαφή πρότυπα από το 1997, η οποία διέπεται από τον «Κανόνα Βιομηχανικής Συμφωνίας». Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, οι βιομηχανικοί τομείς διαπραγματεύονται συνολικές αυξήσεις μισθών για ολόκληρη την οικονομία, δεδομένου του κρίσιμου ρόλου των εξαγωγικών βιομηχανιών στην οικονομική ευημερία της Σουηδίας. Μετά την καθιέρωση αυξήσεων μισθών, άλλα συνδικάτα συνήθως επιλέγουν να συντονίσουν τις συμφωνίες τους.
Για να μετριαστούν οι διευρυνόμενες μισθολογικές ανισότητες, ο συντονισμός αυτός καθιερώνει επίσης ένα σημείο αναφοράς για τους χαμηλότερα αμειβόμενους εργαζομένους, καθορίζοντας τις μισθολογικές αυξήσεις τους ως σταθερό ποσό και όχι ως ποσοστιαία αύξηση. Αυτός ο δείκτης αναφοράς επανεξετάζεται σε κάθε γύρο διαπραγματεύσεων και μπορεί να διαφέρει ελαφρώς μεταξύ των τομέων.
Οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας συνήθως επαναδιαπραγματεύονται σε τριετή κύκλο, αν και αυτό δεν είναι ένας άκαμπτος κανόνας. Οι κοινωνικοί εταίροι έχουν κατά καιρούς επιλέξει συντομότερες συμφωνίες, συχνά ως απάντηση σε εξωτερικούς παράγοντες. Για παράδειγμα, το 2023, επιτεύχθηκε μια διετής συμφωνία, με τις αρχικές προτάσεις να στοχεύουν σε διάρκεια ενός έτους, λόγω ανησυχιών για τον πληθωρισμό και την αβεβαιότητα.
Οι υποκατώτατοι μισθοί καθορίζονται για συγκεκριμένες ομάδες, όπως οι εργαζόμενοι κάτω των 20 ετών. Ένα διαδεδομένο παράδειγμα βρίσκεται στη συλλογική σύμβαση για ανειδίκευτους εργαζόμενους σε ξενοδοχεία και εστιατόρια, που περιλαμβάνει άτομα που δεν χρειάζονται επίσημη εκπαίδευση ή πιστοποίηση για τους ρόλους τους. Αυτοί οι υποκατώτατοι μισθοί κατηγοριοποιούνται σε τέσσερις ηλικιακές ομάδες: κάτω των 17 ετών, 17 ετών, 18 ετών και 19 ετών. Κάθε επίπεδο μισθών προσαρμόζεται ταυτόχρονα με άλλα επίπεδα μισθών κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων αυξήσεων στους γύρους διαπραγματεύσεων, με αποτέλεσμα σταδιακές αυξήσεις ετησίως. Αυτό το μοντέλο επεκτείνεται σε διάφορους τομείς πέρα από τη φιλοξενία, συμπεριλαμβανομένης της αποθήκευσης, του ηλεκτρονικού εμπορίου, του λιανικού εμπορίου και άλλων. Αυτοί οι κατώτατοι μισθοί ισχύουν για εντελώς ανειδίκευτους εργαζόμενους και αυξάνονται με την εμπειρία και την εκπαίδευση, αντικατοπτρίζοντας τις κανονικές μισθολογικές δομές.
Θεσπίζονται πρόσθετοι υποκατώτατοι μισθοί, ιδίως για τους φοιτητές εργαζόμενους στους τομείς των κατασκευών και των κατασκευών. Στο πλαίσιο αυτό, οι υποκατώτατοι μισθοί δεν συνδέονται άμεσα με την ηλικία, αλλά αντιστοιχούν στον αριθμό των ετών που έχουν συμπληρωθεί σε εμπορικές σχολές. Αυτά τα επίπεδα κυμαίνονται συνήθως από ανειδίκευτα έως την ολοκλήρωση ενός ή δύο ετών σε μια επαγγελματική σχολή. Με τη συμπλήρωση τριών ετών σχολικής εκπαίδευσης, οι μαθητές αναμένεται να αποζημιωθούν σύμφωνα με την τυπική συμφωνία ανάλογη με την εμπειρία τους.
Hotell- och restaurangfacket: Ungdomslön för dig under 20 åropens in new tab
Byggnads: Ferielöneropens in new tab
Στη Σουηδία, είναι ασυνήθιστο τα μπόνους να περιλαμβάνονται στους υπολογισμούς του κατώτατου μισθού και δεν υπάρχει νομικός ορισμός για το βασικό ποσοστό. Το βασικό ποσοστό καθορίζεται συνήθως ως μηνιαίος μισθός για εργασία πλήρους απασχόλησης ή ωρομίσθιο. Ενώ οι μισθοί με το κομμάτι είναι ασυνήθιστοι συνολικά, εμφανίζονται σε κλάδους όπως οι κατασκευές, οι πωλήσεις και οι φυτείες, συχνά σε συνδυασμό με ωρομίσθιο. Οι συλλογικές συμβάσεις συνήθως ρυθμίζουν τους μισθούς με το κομμάτι, αλλά οι εργοδότες μπορούν επίσης να τους προσφέρουν εκτός συμφωνιών κατόπιν διαπραγμάτευσης.
Η αποζημίωση αδείας θεωρείται πάντα μέρος του μισθού, ακόμη και για εργαζόμενους με ακανόνιστο ωράριο ή βραχυπρόθεσμες συμβάσεις. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η άδεια μετ' αποδοχών είναι σπάνια και, αντ' αυτού, οι εργαζόμενοι λαμβάνουν επιπλέον 12% στον μισθό τους ως αποζημίωση διακοπών.
Επιτρέπονται κρατήσεις, όπως όταν ένας εργοδότης παρέχει φαγητό ή διαμονή. Οι κανονισμοί διέπουν τις κρατήσεις για καταλύματα που παρέχονται από τον εργοδότη, συμπεριλαμβανομένων των ορίων στη μέγιστη έκπτωση ή τις πληρωμές ενοικίου. Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι εκπτώσεις καθορίζονται συγκρίνοντας τις τιμές ενοικίου για παρόμοια διαμερίσματα στην περιοχή.
Η Σουηδική Φορολογική Υπηρεσία: Έκδοση παροχών και προνομίωνopens in new tab
Το Εθνικό Γραφείο Διαμεσολάβησης εκδίδει ετήσιες εκθέσεις σχετικά με τις συνολικές τάσεις των μισθών, τις εργασιακές σχέσεις και τις δραστηριότητες διαμεσολάβησης στη Σουηδία, οι οποίες συνήθως δημοσιεύονται γύρω στον Μάρτιο κάθε έτους. Επιπλέον, δημοσιεύουν με συνέπεια μια ετήσια έκθεση για τις μισθολογικές ανισότητες μεταξύ των φύλων, μια παράδοση που διατηρείται από το 2008.
Επιπλέον, η Εθνική Υπηρεσία Διαμεσολάβησης δημοσιεύει μηνιαίες εκθέσεις σχετικά με τις μισθολογικές εξελίξεις. Μία από αυτές τις εκθέσεις συγκρίνει τις αυξήσεις μισθών από τον ένα μήνα στον άλλο, τμηματοποιημένες ανά εργάτες και υπαλλήλους καθώς και ανά εργαζόμενους στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Αυτή η έκθεση συνυπολογίζει επίσης τον πληθωρισμό, παρουσιάζοντας τόσο τις πραγματικές όσο και τις ονομαστικές μισθολογικές αλλαγές σε μηνιαία βάση.
Η άλλη μηνιαία έκθεση παρέχει πληροφορίες για τις μισθολογικές εξελίξεις για τον τρέχοντα μήνα, ενώ προβλέπει τις μελλοντικές τάσεις. Διεξάγει αναλύσεις για τα επίπεδα των μισθών σε σχέση με τις διεθνείς τάσεις, την ανταγωνιστικότητα της σουηδικής οικονομίας, τους ρυθμούς πληθωρισμού, τους κύκλους οικονομικής ανάπτυξης και τις συναλλαγματικές διακυμάνσεις.
Εθνικό Γραφείο Διαμεσολάβησης (σουηδικά): Lönestatistik - Medlingsinstitutetopens in new tab
Εθνικό Γραφείο Διαμεσολάβησης (Σουηδικά): Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικώνopens in new tab
Εθνικό Γραφείο Διαμεσολάβησης (Σουηδικά): Μηνιαία στοιχεία για τους μισθούςopens in new tab
Ο Anders Kjellberg, καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Lund, δημοσιεύει τακτικά εκθέσεις σχετικά με τα ποσοστά κάλυψης των συλλογικών διαπραγματεύσεων, την πυκνότητα των συνδικάτων και τα ποσοστά των οργανώσεων των εργοδοτών. Οι εκθέσεις αυτές χρησιμεύουν ως ανεκτίμητοι πόροι για τις εθνικές αξιολογήσεις των εξελίξεων στην αγορά εργασίας και στις εργασιακές σχέσεις. Το 2023, συνέταξε μια έκθεση με ιδιαίτερη έμφαση στα «λευκά σημεία» της κάλυψης των συλλογικών διαπραγματεύσεων, επισημαίνοντας τα κενά στην κάλυψη σε διάφορους τομείς και μεγέθη εταιρειών.
Δεδομένης της εκτεταμένης πρόσβασής τους στις συλλογικές συμβάσεις, οι κοινωνικοί εταίροι υψηλού επιπέδου διεξάγουν επίσης έρευνα σχετικά με τα επίπεδα των μισθών και χρησιμεύουν ως σημαντικές πηγές πληροφοριών. Η Συνομοσπονδία Σουηδικών Επιχειρήσεων εκδίδει ετήσιες εκθέσεις σχετικά με τα επίπεδα μισθών και τις ώρες εργασίας, παρέχοντας αναλύσεις ανά τομέα, φύλο και επίπεδο δεξιοτήτων. Παρόμοιες αναλύσεις για τις ώρες εργασίας είναι επίσης διαθέσιμες σε κάθε έκθεση.
Ομοίως, το ανώτατο συνδικάτο, Landsorganisationen (LO), συντάσσει ετήσιες εκθέσεις μισθών που περιγράφουν λεπτομερώς τους μέσους και κατώτατους μισθούς. Αυτές οι αναφορές συχνά περιλαμβάνουν μακροπρόθεσμες συγκρίσεις μεταξύ εργατών και υπαλλήλων, καθώς και μεταξύ φύλων.
Kjellberg, Α. Όλες οι εκδόσεις Anders Kjellberg (Πανεπιστήμιο Lund)opens in new tab
Συνομοσπονδία Σουηδικών Επιχειρήσεων: Lönestatistikopens in new tab
