Minimalna plaća u Rumunjskoj
Information for this page was compiled during December 2025 and early 2026. Most Member States had already transposed the EU minimum wage directive at this point. Those that had not yet fully completed transposition or where the information was not yet publicly available include Bulgaria, Cyprus, Luxemburg, Poland and Portugal. These profiles will be updated consecutively as the information becomes available. Users are invited to contact our experts on minimum wage if they are aware of changes.
Ovaj profil opisuje kako se minimalne plaće reguliraju i određuju u Rumunjskoj. Može se čitati kao pozadinske informacije za Eurofoundovu godišnju reviziju određivanja minimalne plaće. Rumunjska ima zakonsku minimalnu plaću (salariul de bază minim brut pe țară garantat în plată), koja vrijedi za sve zaposlenike.
Čl. 164 Zakona o radu i 283/2024 propisuju da Vlada određuje minimalnu plaću kroz postupak koji uključuje nekoliko kriterija (vidi dolje) i uključuje približnu referentnu razinu u odnosu na prosječne plaće. Vladina odluka 35/2025 propisuje da se minimalna plaća povećava postotkom jednakom zbroju inflacije i realnog rasta produktivnosti rada za sljedeću godinu, kako predviđa Nacionalna komisija za strategiju i prognozu.
Teoretski, prema Zakonu 174/2020, dostojanstvena plaća je prioritetni cilj politike minimalne plaće. Zakon 174/2020 pruža metodu procjene dostojanstvene plaće na nacionalnoj razini i propisuje da se minimalna plaća mora određivati prilikom razmatranja te procjene. Također propisuje da Nacionalni institut za statistiku treba povremeno izračunavati i službeno objavljivati procjenu minimalne plaće. Iako je Zakon 174/2020 donesen uobičajenim parlamentarnim postupkom uz podršku Socijaldemokratske stranke koja je sada na vlasti i koja je na snazi od 2020., nije imao nikakav utjecaj na politiku minimalne plaće u zemlji. Nacionalni institut za statistiku odbio je objaviti procjenu minimalne plaće, tvrdeći da tehničke pogreške u tekstu zakona to sprječavaju. Zbog nedostatka službenih podataka, državni dužnosnici su zanemarili odredbe Zakona 174/2020. Stoga samo dio sindikalnog pokreta i dalje inzistira na tome da Zakon 174/2020 postane funkcionalan.
Minimalnu plaću određuje vlada, nakon konzultacija s nacionalno reprezentativnim konfederacijama poslodavaca i sindikata unutar Nacionalnog tripartitnog vijeća za socijalni dijalog. Ova praksa poštuje članak 164 Zakona o radu. Te organizacije su sljedeće:
Sindikati:
Kartel Alfa Nacionalna konfederacija sindikata (Confederația Națională Sindicală Kartel Alfa, CNS kartel Alfa)
Nacionalni sindikalni blok (Blocul Național Sindical, BNS)
Nacionalna konfederacija slobodnih sindikata iz Rumunjske – Frăția (Confederația Națională a Sindicatelor Libere din România, CNSLR Frăția)
Demokratska rumunjska konfederacija sindikata (Confederația Sindicatelor Democratice din România, CSDR)
Nacionalna konfederacija sindikata Meridian (Confederația Sindicală Națională Meridian, CSN Meridian)
Poslodavci:
Konfederacija poslodavaca Concordia (Confederația Patronală Concordia, CP Concordia)
Nacionalno vijeće za mala i srednja poduzeća (Consiliul Național al Întreprinderilor Private Mici și Mijlocii din România, CNIPMMR)
Zakon o radu propisuje samo da se vlada mora konzultirati s organizacijama poslodavaca i sindikatima prije određivanja minimalne plaće. Prema Zakonu o socijalnom dijalogu (Zakon 367/2022 koji zamjenjuje Zakon 62/2011), konzultacije se odvijaju u okviru Nacionalnog tripartitnog vijeća. Do 2025. dnevni red sjednica Vijeća u potpunosti je određivala vlada, što znači da nije postojalo službeno fiksno pravilo za ažuriranje minimalne plaće — na primjer, nije postojao regulirani kalendar niti jamstvo da će minimalna plaća biti stavljena na dnevni red. U praksi, do 2025. minimalna plaća se ažurirala barem jednom godišnje, bilo krajem ili početkom godine, uz prethodne konzultacije u Nacionalnom tripartitnom vijeću. Postojale su rijetke iznimke od ovog pravila — na primjer, 2020. Počevši od siječnja 2025., minimalna plaća zakonski bi trebala biti određena jednom godišnje, početkom siječnja.
U veljači 2025. vlada je usvojila 'Postupak primjene mehanizma za uspostavu i ažuriranje minimalne plaće'opens in new tab, koji propisuje točan način i kada. Postupak uspostavlja konkretne kriterije za određivanje minimalne plaće, kao i referentne vrijednosti u odnosu na prosječnu plaću.
Zakon 283/2024, koji mijenja Zakon o radu i prenosi Europsku direktivu o adekvatnim minimalnim plaćama, propisuje da Vlada određuje minimalnu plaću postupkom koji uključuje nekoliko kriterija:
Kupovna moć minimalne plaće i troškovi života
Opća razina plaća i raspodjela plaća
Ukupni rast plaća
Razina i razvoj produktivnosti rada na nacionalnoj razini na dugi rok.
Zakon nije jasan kako se ti aspekti mjere i kako se uzimaju u obzir u odluci vlade o određivanju minimalne plaće. Zakon također navodi da će se procjene provoditi za društveni i ekonomski utjecaj politike minimalne plaće te da će se one uzimati u obzir pri određivanju minimalne plaće. Prema Zakonu 283/2024, određivanje minimalne plaće trebalo bi se temeljiti na analizama 'istraživačkog instituta specijaliziranog za analizu i procjenu utjecaja politika tržišta rada'; Ovaj istraživački institut trebao bi provesti procjenu utjecaja i, kako se razumije, pružiti analize kriterija za određivanje minimalne plaće. Zakon također propisuje da se zakonska minimalna plaća određuje prema 'približnoj' (orientativ na rumunjskom) referentnoj razini od '47%-52% prosječne plaće'.
Prosječna plaća koja se uzima u obzir nije osnovna plaća; uključuje sve elemente plaće, kako se izračunava na temelju stalnog ekvivalenta. To nije izričito u zakonu, ali tako institucije zadužene za pružanje podataka (Nacionalni institut za statistiku i Nacionalna komisija za strategiju i prognozu) izračunavaju prosječnu plaću.
Vladina Odluka 35/2025 navodi dva kriterija za povećanje minimalne plaće: predviđenu inflaciju i predviđeni rast realne produktivnosti rada. Svake godine minimalna plaća povećava se za postotni zbroj ova dva pokazatelja. Ako je iznos manji od 1%, formula se ne uzima u obzir i minimalna plaća se ne povećava. To također implicira da se ne može smanjiti u nominalnim terminima, na temelju formule. Minimalna plaća koja proizlazi iz primjene formule trebala bi iznositi najmanje 47% predviđene godišnje prosječne plaće. Ako je minimalna plaća niža od 52% prosječne plaće, Odluka propisuje da socijalni partneri mogu pregovarati o dodatnom povećanju u Nacionalnom tripartitnom vijeću za socijalni dijalog.
Zakon se odnosi na raspon od 47-52% prosječne plaće kao približne vrijednosti. Trenutni okvir za određivanje minimalne plaće ne specificira konkretan postupak za procjenu adekvatnosti. Zakon 174/2020, koji je namijenjen da usporedi minimalnu plaću s dostojanstvenom plaćom, nije funkcionalan.
Minimalna plaća je univerzalno obvezujuća, prema članku 164. Zakona o radu. Svi zaposlenici su pokriveni.
Ne postoji zakonska mogućnost da zaposlenik s punim radnim vremenom zaradi manje od minimalne plaće. Jedina mogućnost da zaposlenik zaradi manje od minimalne plaće je rad na pola radnog vremena. Za zaposlenike s nepunim radnim vremenom, minimalna plaća izračunava se množenjem broja radnih sati mjesečno s minimalnom satnicom, propisanom najnovijom vladinom odlukom.
Kao odgovor na značajno povećanje broja zaposlenika koji zarađuju minimalnu plaću, vlada je uvela izmjenu Zakona o radu (čl. 164) kojom se propisuje da zaposlenik može primati minimalnu plaću samo tijekom prvih 24 mjeseca pojedinačnog ugovora o radu. Ova politika vrijedi od 1. siječnja 2022., a njezini učinci još nisu procijenjeni.
Više minimalne plaće zakonski su propisane za građevinski sektor, a postojale su do nedavno i za poljoprivredu i prehrambenu industriju. Viša minimalna plaća za gradnju uvedena je u siječnju 2019. (Vladina hitna uredba 114/2018, čl. 71), dok je za poljoprivredu i prehrambenu industriju na snazi od lipnja 2022. (Zakon 135/2022, čl. III). Tehnički gledano, oni se rješavaju odvojeno od zakonske minimalne plaće. Njihovo uvođenje opravdano je navodnom potrebom da se nastavi podržavati aktivnost u tim sektorima i izbjegnu potencijalno negativne posljedice za nacionalno gospodarstvo. Tijekom proteklih godina, više minimalne plaće u poljoprivredi i prehrambenoj industriji postupno su ukinute: nisu povećane u skladu s nacionalnom minimalnom plaćom, koja ih je na kraju prerasla. Po svemu sudeći, vlada ima istu namjeru za građevinski sektor, gdje minimalna plaća nije povećana od 2023. godine. Ove više sektorske minimalne plaće u početku su bile podržane izuzećima od socijalnih doprinosa, ali od 1. siječnja 2025. to više nije slučaj i socijalni doprinosi se u potpunosti isplaćuju za plaće u građevinskom sektoru.
Vladine odluke koje određuju minimalnu plaću obično je definiraju kao mjesečne i satnice, također precizirajući 'normalan' broj radnih sati mjesečno — za 2026., primjerice, iznosi 166,667 sati mjesečno; To varira iz godine u godinu, ovisno o broju zakonski propisanih radnih dana. Za radnike s punim radnim vremenom obično se primjenjuje mjesečna satnica, a satnica se uglavnom koristi za pomoć u izračunima za radnike na pola radnog vremena. Radnici s minimalnom plaćom primaju 12 isplata godišnje, po jednu za svaki mjesec u godini.
Minimalna plaća zakonski je definirana kao osnovna plaća (čl. 164 i 165 Zakona o radu), pa ne može uključivati nikakve bonuse ili druge elemente. Također ne postoje mogućnosti odbitka, što je izričito zabranjeno Zakonom o radu (čl. 164 i 165). Potpuni pravni naziv za minimalnu plaću u Rumunjskoj je 'nacionalna osnovna bruto minimalna plaća zajamčeno isplaćena' (salariul de bază minim brut pe țară garantat în plată).
Prema članku 165. Zakona o radu, za zaposlenike čiji poslodavac, prema kolektivnom ili individualnom ugovoru o radu, osigurava hranu, smještaj ili druge pogodnosti, iznos novca koji se duguje za obavljeni rad ne smije biti manji od minimalne bruto plaće po zemlji propisane zakonom.
Počevši od 2025. godine, Nacionalni institut za znanstvena istraživanja u području rada i socijalne zaštite (Institutul Național de Cercetare Științifică în Domeniul Muncii și Protecției Sociale, INCSMPS) pozvan je da provodi godišnju procjenu utjecaja povećanja minimalne plaće kako bi služio kao ulaz za vladinu politiku minimalne plaće. Izvještaj nije javno dostupan. Povremena istraživanja su rijetka.
Godišnje ažuriranje minimalne plaće prema Zakonu 174/2020 neovisno objavljuje Friedrich Ebert Stiftungopens in new tab.
Blocul Național Sindical (2024), Transpunerea în România a Directivei 2041/2022 privind salariile minime adecvatePDFopens in new tab, Bukurešt.
Confederația Patronală Concordia (2024), Politica salariului minim în Româniaopens in new tab, Bukurešt.
Guga, S. (2021), Salariul minim și traiul minim decent,PDFopens in new tab Bukurešt.
Confederația Patronală Concordia and Consilium Policy Advisers Group (2020), Considerații asupra politicii salariului minim în RomâniaPDFopens in new tab, Bukurešt.
Frank Heemskerk, Liviu Voinea i Alexandra Cojocaru (2018), Razbijanje mita: utjecaj povećanja minimalne plaće: iskustvo Rumunjskeopens in new tab, Washington.
Cristian Socol i Marius Marinas (2017), Salariul minim ca instrument de politici publice – pro sau contra?PDFopens in new tab, Bukurešt.
