&w=3840&q=90)
Collectieve onderhandelingen
Collectieve onderhandelingen verwijzen naar alle onderhandelingen tussen een of meer werkgevers (of hun organisaties) en één of meer werknemersorganisaties (vakbonden) over het bepalen van arbeidsvoorwaarden en arbeidsvoorwaarden, inclusief kwesties met betrekking tot loon en werktijd, en voor het reguleren van de relaties tussen werkgevers en werknemers, zoals uiteengezet in ILO-conventie 154. Er zijn verschillende dimensies van collectieve onderhandelingen ('onderhandelingsstructuur') geïdentificeerd. Deze omvatten dekking die verwijst naar het percentage werknemers dat direct door overeenkomsten wordt getroffen; het niveau waarop de onderhandelingen plaatsvinden; de reikwijdte of het bereik van onderwerpen die door onderhandelingen worden omvat; en diepgang – dat wil zeggen de mate waarin overeenkomsten gezamenlijk worden uitgevoerd en beoordeeld.
Vind hieronder de nieuwste inhoud over dit onderwerp.
Arbeidsverhoudingen: Discussie over en ontwikkelingen in werktijdregelingen in 2025
Wijzigingen in de werktijdregelingen in de EU in 2025 weerspiegelen de diversiteit van nationale arbeidsverhoudingssystemen en de niveaus waarop sociale dialoog plaatsvindt. Dit artikel analyseert het discours en de ontwikkelingen in 2025 met betrekking tot overwerk, urenregistratie, jaarlijkse verlof en werktijdverlaging.Nationale minimumlonen in de EU: beleidsgedreven groei, voortdurende convergentie en meer nabijheid van onderhandelde lonen
Het afgelopen jaar bleven de nationale minimumlonen aanzienlijk stijgen in de EU, vooral in Centraal- en Oost-Europese landen, waardoor de regionale ongelijkheden verder werden verkleind. De EU-richtlijn minimumloon is uitgegroeid tot een belangrijke drijfveer achter verhogingen van het minimumloon in veel landen, waarbij het de inflatie overschrijdt en sneller stijgt dan de collectief overeengekomen loonvloeren in veel laagbetaalde sectoren.Vier decennia aan data tonen een Europese beroepsbevolking die tot onherkenbaarheid is getransformeerd
De Working Conditions Survey van Eurofound 2024 laat zien hoe digitalisering, demografie en klimaatverandering de Europese arbeid in 35 jaar hebben veranderd.Eurofound verzamelt informatie op landniveau over collectieve onderhandelingen in de EU via zijn Netwerk van Eurofound Correspondenten. In de hele EU is de collectieve arbeidsovereenkomst zeer divers, zoals onderzoek van Eurofound aantoont. Ongeveer 60% van de werknemers valt onder collectieve onderhandelingen in de EU, maar dit varieert van 80% of meer in sommige landen tot minder dan 10% in andere (gegevens van de Europese Commissie).
Collectieve onderhandelingen, de kern van georganiseerde arbeidsverhoudingen, vinden plaats in verschillende institutionele omgevingen. Nationale systemen verschillen wat betreft de respectieve rollen van collectieve onderhandelingen en wetgeving bij het reguleren van de arbeidsmarkt, in de niveaus waarop onderhandelingen plaatsvinden (sectoroverschrijdend, sectoraal, bedrijf en werkplek, regionaal, beroepsberoepsgebonden), en in de manier waarop onderhandelingen op verschillende niveaus met elkaar kunnen samenhangen (articulatie). De mate van centralisatie en coördinatie van collectieve onderhandelingen – en vooral loononderhandelingen – zijn belangrijke kenmerken van het systeem, met gevolgen voor zowel arbeidsmarkt- als macro-economische resultaten. Het resultaat van collectieve onderhandelingen is doorgaans een collectieve overeenkomst. Dergelijke overeenkomsten kunnen zowel de procedures voor de relaties tussen de ondertekenende partijen als de arbeidsvoorwaarden van de onder de overeenkomst vallende werknemers reguleren, zoals loon en werktijd.
Hoewel het Verdrag inzake het functioneren van de Europese Unie de autonomie van sociale partners erkent, met name met betrekking tot loononderhandelingen, oefent EU-beleid toch een aanzienlijke invloed uit op collectieve onderhandelingen en het bredere systeem van arbeidsverhoudingen. Zo hebben de landenspecifieke aanbevelingen (CSR's) in het kader van het Europees Semester kwesties behandeld zoals het afstemmen van loonontwikkelingen op productiviteit, minimumloonvaststelling en loonindexeringssystemen. Algemener vindt collectieve onderhandelingen plaats binnen een kader dat deels is vastgesteld door EU-wetgeving, inclusief bepalingen over gelijke beloning voor werk van gelijke waarde en de vereisten van de Arbeidstijdrichtlijn en aanverwante wetgeving.
Europese Commissie: Europees Semesteropens in new tab
Europese Commissie: De Commissie verwelkomt politieke overeenstemming over adequate minimumlonen voor werknemers in de EUopens in new tab
Europese Commissie: Richtlijn werktijd (2003/88/EG)opens in new tab
Dit is een selectie van de meest relevante resultaten voor dit onderwerp.
26 January 2024
Minimum wages for low-paid workers in collective agreements
In this pilot project, Eurofound successfully established the feasibility of, and piloted, an EU-wide database of minimum pay rates contained in collective agreements related to low-paid workers. A conceptual and measurement framework was devised, a total of 692 collective agreements – related to 24 low-paid sectors of interest – were selected to be ‘fully coded’ and representative data on negotiated minimum pay were compiled for 24 EU Member States. Based on more than 3,202 renewal texts, time series of collectively agreed minimum rates were created from 2015 to 2022 for 19 countries. This is the first time that an EU-wide data collection has provided comparative time series on negotiated pay. Key findings are is that in some countries outdated agreements contain rates below the applicable statutory minima, and that the potential of collective agreements to regulate pay generally or for employees earning higher wages than the minimum pay is not always fully capitalised on.
See also the national country reports (Eurofound papers), providing meta-data for the data collection, at the end of this web page.
30 August 2022
Moving with the times: Emerging practices and provisions in collective bargaining
This report analyses recent developments and emerging practices in collective bargaining processes and outcomes, mainly in the private sector. The report covers collective bargaining systems in 10 EU Member States and is based on cases identified through interviews with key stakeholders and negotiating parties at national level. It analyses the effects of the COVID-19 pandemic and the subsequent economic and social crisis on collective bargaining dynamics and collective agreements. It also investigates practices and innovations that have emerged in response to structural drivers such as technological change, decarbonisation and climate-neutrality policies, and workforce ageing. It assesses the capacity of collective bargaining systems to adapt to structural changes in work, production and the labour market as well as medium-term trends.
4 March 2016
The importance of collective bargaining in establishing working time in Europe
1 March 2016
Working time developments in the 21st century: Work duration and its regulation in the EU
This report examines the main trends and milestones characterising the evolution of the most important aspects of collectively agreed working time in the European Union during the first decade of the 21st century. Drawing primarily on information collected by Eurofound across all EU Member States and Norway, it focuses in particular on five sectors: chemicals, metalworking, banking, retail and public administration. The report describes the institutional regimes of regulation and assesses the evolution of agreed working hours (hours expected to be spent on work according to collective agreements or agreed between employers and employees) and usual working hours (hours usually spent in practice in work activities) between 1999 and 2014. The report points to the tension that exists between the pressure for decreased working hours in favour of a better work–life balance and fewer health problems for workers and the need for working time flexibility to meet the demands of a modern world economy.
4 November 2015
Collective bargaining in Europe in the 21st century
Collective bargaining systems in the EU have undergone a steady change since the end of the 1990s. But as businesses across Europe struggle to respond to intensifying global competition, pressure from employers for greater flexibility in collective bargaining is increasing, especially since the 2008 economic crisis. This report sets out to map developments in all major aspects of collective bargaining (apart from pay and working time, which have been analysed separately by Eurofound) over the past 15 years. In doing so, it aims to distinguish long-term trends and to identify changes brought on by the crisis. It also aims to identify the directions collective bargaining is likely to take in the coming years. The study finds a common and strong trend of convergence across the EU towards decentralisation and more flexibility in collective bargaining processes, but with significant asymmetries in the timing and pace of change.
11 September 2015
Pay in Europe in different wage-bargaining regimes
National wage-bargaining institutions are crucial in achieving pay outcomes that help to increase employment and economic growth within the context of avoiding macroeconomic imbalances within the European Monetary Union. Using a large set of empirical macroeconomic data from a variety of sources, including Eurofound and the European Commission AMECO database, this report analyses how the institutional features of national wage bargaining regimes influence pay outcomes. These features include bargaining level, type and level of coordination, use of opening clauses and the existence of wage pacts. The impact of government intervention through extension and derogation clauses and tripartite councils is also examined. The results of the study indicate that the key institutional variables of the wage-bargaining regime that influence pay outcomes are the type of coordination (how coordination is achieved) and the bargaining level.
13 April 2014
Pay in Europe in the 21st century
The issue of wages has attracted particular attention at European level since the onset of the economic crisis. Changes in economic governance, notably within the European semester, have prompted discussions on wage‑setting mechanisms. While, overall, wage‑bargaining regimes have remained relatively stable over time in many countries, the most substantial changes were seen in Member States facing more difficult economic circumstances. This report provides comparative time series on wage‑bargaining outcomes across the EU Member States and Norway, discussing pay developments against the background of different wage‑bargaining regimes and looks into the link between pay and productivity developments. It also investigates the different systems and levels of minimum wages in Europe at present, carrying out an accounting exercise through a hypothetical scenario of a minimum wage set at 60% of the median national wage (with some alternative scenarios as well for comparison) in order to benchmark and evaluate minimum wage levels and systems in Europe, and to discuss the possibilities and difficulties of coordination in this matter.
De onderzoekers van Eurofound bieden deskundige inzichten en kunnen worden gecontacteerd voor vragen of mediaverzoeken.
Christine Aumayr-Pintar
Senior research managerChristine Aumayr-Pintar is senior onderzoeksmanager in de Working Life unit van Eurofound. Haar primaire onderzoeksexpertise – benaderd vanuit een vergelijkend EU-breed perspectief – richt zich op minimumlonen, collectief onderhandelde beloning, sociale dialoog en transparantie van genderloon. Ze is mede-auteur van Eurofounds jaarlijkse evaluaties over minimumlonen in het afgelopen decennium, heeft een passie voor arbeidsverhoudingen en heeft – naast andere projecten – de database over minimumlonen in collectieve arbeidsovereenkomsten voor laagbetaalde werknemers en de EU PolicyWatch-database ontwikkeld. Tussen 2021 en 2026 coördineerde ze ook het onderzoek van Eurofound naar sociale dialoog en beheerde het Netwerk van Eurofound Correspondenten. Voordat ze in 2009 bij Eurofound kwam, was ze onderzoeker arbeidsmarkten en regionale economie bij Joanneum Research in Oostenrijk. Ze heeft een masterdiploma in economie en een PhD in sociale wetenschappen/economie, waarbij ze economie studeerde in Graz, Wenen en Jönköping.
Mária Sedláková
Research officerMária Sedláková is onderzoeksmedewerker bij de Working Life unit van Eurofound, gespecialiseerd in vergelijkende arbeidsverhoudingen, sociale dialoog en collectieve onderhandelingen. Zij heeft expertise in inhoudsanalyse van collectieve arbeidsovereenkomsten. Haar huidige werk onderzoekt de rol van sociale partners bij het bestuur van nationale publieke arbeidsdiensten en sociale zekerheidsinstellingen, evenals de rol van sociale dialoog bij arbeidsmigratie. Zij draagt ook bij aan het beoordelen van de representativiteit van sectorale sociale partners op EU-niveau en faciliteert de tweejaarlijkse Tripartite Exchange Seminars. Voordat zij bij Eurofound kwam, deed Mária onderzoek naar collectieve onderhandelingen in de afdeling Governance en Tripartisme van de Internationale Arbeidsorganisatie in Genève (2020–2022), na een periode als onderzoeker aan het Central European Labour Studies Institute in Bratislava (2013–2020). Zij heeft een master in politicologie met specialisatie in Vergelijkende Europese Politiek van de Central European University.
Victoria Cojocariu
Research officerVictoria Cojocariu is onderzoeksmedewerker bij de Working Life-eenheid van Eurofound, waar ze werkt aan sociale dialoog en arbeidsverhoudingen. Zij is intensief betrokken bij de representativiteitsstudies die Eurofound uitvoert ter ondersteuning van Europese sociale dialoog, evenals studies die de rol van sociale partners op nationaal en Europees niveau analyseren en collectieve onderhandelingspraktijken. Haar onderzoeksinteresses omvatten digitalisering, werkorganisatie en werkplekpraktijken. Sinds 2025 beheert Victoria de EU PolicyWatch-database. Voordat ze in 2019 bij Eurofound kwam, was Victoria onderzoeker voor het Centre for Public Innovation in Boekarest en voor de Open Society Foundation Romania, waar ze bijdroeg aan nationale en internationale onderzoeksprojecten op het gebied van migratie, onderwijs, toegang tot de arbeidsmarkt van derdelanden, evenals mensenrechten. Ze heeft een BA en MA in sociologie.
Felix Appler
Research support officerFelix Appler is onderzoeksmedewerker in de Working Life-eenheid van Eurofound. Zijn werk richt zich op arbeidsverhoudingen, minimumlonen en het opbouwen van databases met betrekking tot deze onderwerpen. Eerder werkte hij bij het Federale Bureau voor Statistiek van Duitsland (Destatis) en de Wereldbank in Oost-Afrika, waar hij huishoudenonderzoeken en onderzoek naar arbeidsmarkten en armoede uitvoerde. Felix heeft een masterdiploma in economie van de Universiteit van Bonn.
Dit gedeelte biedt toegang tot alle inhoud die over het onderwerp is gepubliceerd.
