Płaca minimalna w Estonii

• Vabariigi Valitsuse määrus 'Töötasu alammäära kehtestamine'opens in new tab, [Rozporządzenie rządowe: Ustanowienie płacy minimalnej].

• 'Töölepingu seadus'opens in new tab [Ustawa o umowach o pracy].

• Kollektiivlepingu seadusopens in new tab § 42. Ustawa o układach zbiorowych.

• Töölepingu seadus. Selgitused töölepingu seaduse juurde [UstawaPDFopens in new tab o umowach o pracy: Memorandum wyjaśniające].

Poziom płacy minimalnej ustalany jest wspólnie przez partnerów społecznych na szczycie kariery. Ustawa o umowach o pracy § 29 (5) definiuje podmioty zaangażowane w ustalanie płacy minimalnej: centralną organizację pracodawców oraz konfederację związków zawodowych. Inne organizacje partnerów społecznych nie mogą uczestniczyć w porozumieniu. Dlatego każdego roku najwyższy poziom partnerów społecznych, Konfederacja Pracodawców (ETKL) i Konfederacja Związków Zawodowych (EAKL), negocjują stawkę płacy minimalnej i zawierają porozumienie na kolejny rok. Rząd Estonii następnie ustanawia płacę minimalną poprzez rządowe rozporządzenie zatytułowane "Ustanawianie płacy minimalnej".

Rozporządzenie jest podpisywane przez Premiera, Sekretarza Stanu oraz ministra odpowiedzialnego za stosunki zatrudnienia i rynek pracy. Jest podpisywana corocznie i zawiera klauzulę uchylającą wcześniejsze przepisy.

Krajowe porozumienie o płacy minimalnej jest corocznie negocjowane przez partnerów społecznych na najwyższym szczeblu. W latach 1992–2001 trójstronne porozumienie ustalało roczną płacę minimalną. Od 2002 roku dwustronne układy zbiorowe mogą być rozszerzane na podstawie Ustawy o układach zbiorowych § 4. Pozwala to partnerom społecznym rozszerzyć umowę na wszystkich pracodawców i pracowników.

Od tego czasu Estońska Konfederacja Związków Zawodowych (EAKL) oraz Estońska Konfederacja Pracodawców (ETKL) negocjują stawkę płacy minimalnej, a następnie rząd wprowadza ją poprzez rozporządzenie zatytułowane "Ustanowienie płacy minimalnej" (Vabariigi Valitsuse määrus 'Töötasu alammäära kehtestamine'). Rozporządzenie jest podpisywane corocznie i zawiera klauzulę uchylającą poprzednią. Ustala tylko datę rozpoczęcia (zwykle 1 stycznia), ale nie datę zakończenia. Jeśli nie zostanie osiągnięte porozumienie, poprzednie regulacje dotyczące płacy minimalnej pozostają ważne, a stawka pozostaje taka sama.

Tradycyjnie partnerzy socjalni ustalają zarówno stawki minimalne godzinowe, jak i miesięczne. Negocjacje zazwyczaj rozpoczynają się wiosną i kończą jesienią. Nie ma ustalonego terminu na osiągnięcie porozumienia. Harmonogram zwykle następuje po publikacji Prognoz Ekonomicznych Banku Estońskiego, które stanowią podstawę negocjacji i są publikowane latem oraz jesienią.

W latach 2008–2010, z powodu kryzysu gospodarczego, nie podpisano porozumienia, a płaca minimalna została zamrożona. W 2013 i 2015 roku zawarto porozumienia co dwa lata. W 2023 roku partnerzy społeczni zawarli porozumienie dobrej woli, które wyznaczyło cele podwyższania płacy minimalnej do 2027 roku.

Nie ma obowiązkowych kryteriów, ale partnerzy towarzyscy uzgodnili pewne wytyczne.

W 2017 roku partnerzy na szczytowym szczeblu uzgodnili metodę ustalania płacy minimalnej na lata 2018–2022. Porozumienie określało, że podstawą negocjacji będzie produktywność pracy i wzrost gospodarczy. Podwyżka płacy minimalnej byłaby dwukrotnie wyższa niż prognozowana poprawa wydajności pracy na następny rok (na podstawie prognozy Estońskiego Banku), ale nie wyższa niż dwukrotnie większa niż prognozowany realny wzrost gospodarczy. Dodatkowo, nowa płaca minimalna nie może być niższa niż 40% prognozowanej krajowej średniej płacy.

W 2023 roku partnerzy społeczni zawarli niewiążące porozumienie ustalające cele podwyższenia płacy minimalnej do 2027 roku. Zgodnie z porozumieniem, podwyżka płacy minimalnej powinna stanowić stopniowo rosnący udział średniej płacy, z celami wyznaczonymi na 42,5% w 2024 roku, 45% w 2025 roku, 47,5% w 2026 roku oraz 50% w 2027 roku. Jednak dyskusje z partnerami społecznymi będą nadal ustalać wysokość płacy minimalnej każdej jesieni. W związku z tym należy przeprowadzić i uwzględnić ocenę perspektyw gospodarczych oraz wskaźników bezrobocia na nadchodzący rok przy finalizowaniu uzgodnionej stawki płacy minimalnej.

Zgodnie z artykułem 2 niewiążącej umowy partnerzy socjalni co jesienią zgadzają się na płacę minimalną, "opierając się na najnowszej prognozie gospodarczej Estońskiego Banku jako podstawie". Nie podano żadnych konkretnych kryteriów, a według partnerów społecznych Prognoza służy jako podstawa do argumentów i dyskusji. Prognoza Ekonomiczna Banku Estońskiego zazwyczaj obejmuje wzrost PKB, stopę bezrobocia oraz średnie wynagrodzenie brutto.

Artykuł 4 stanowi, że tempo wzrostu "zostanie ponownie rozważone i może zostać zmienione", jeśli wystąpi jeden z następujących scenariuszy:

• Najnowsze prognozy gospodarcze sugerują spadek ogólnej gospodarki w bieżącym lub przyszłym roku.

• Bezrobocie znacznie wzrosło w poprzednich trzech kwartałach w porównaniu z poprzednim okresem.

• Liczba firm z ryzykiem płacowym w ograniczonej strefie wzrosła znacząco, co jest możliwe do szybkiego wzrostu płacy minimalnej.

• Założenia umowy goodwill, takie jak definicja bezrobotnych, poziom świadczeń czy struktura płac brutto, uległy znacznym zmianom.

Partnerzy społeczni biorą również pod uwagę prognozę gospodarczą Ministerstwa Finansów, która obejmuje wszystkie główne wskaźniki makroekonomiczne, takie jak produkt krajowy brutto (PKB), stopa bezrobocia, niedobory siły roboczej, stopa zatrudnienia, indeks cen konsumpcyjnych, konsumpcja, eksport, inwestycje itd.

Estoński Bank publikuje prognozy kwartalnie.

• Ministerstwo Finansów: Prognoza Gospodarcza (Ministerstwo Finansów)opens in new tab

• Bank estoński: prognoza gospodarcza (Bank Estoński)opens in new tab

• Hea tahte kokkulepe (umowa dobrej woli) dotycząca płac minimalnych na lata 2024–2027opens in new tab , 2024–2027. Aasta töötasu alammäära suuruse ja metoodika kohta. Tööandjate Keskliit ja Ametiühingute Keskliit [niewiążąca umowa dotycząca wysokości i metody płacy minimalnej na lata 2024-2027. Konfederacja Pracodawców i Konfederacja Związków Zawodowych].

Płaca minimalna jest uniwersalnie wiążąca praktycznie dla wszystkich.

Zmiany ustawowych płac minimalnych Nie ma płacy poniżej minimalnej ani wyższych stawek ustawowych. Żaden pracownik w Estonii nie powinien otrzymywać wynagrodzenia poniżej tej minimalnej stawki.

Płaca minimalna jest ustalana zarówno miesięcznie, jak i godzinowo. Prawo stanowi, że miesięczna stawka dotyczy zatrudnienia na pełen etat, który wynosi 40 godzin tygodniowo. Pracownicy mają prawo do 12 miesięcznych wypłat rocznie.

Płaca minimalna nie jest podzielona na składniki.

Wszystkie dodatkowe świadczenia, takie jak premie, samochód służbowy, dodatkowe świadczenia, dyżur, inne dotacje, np. zwrot kosztów okularów korekcyjnych itp., muszą być określone w umowie o pracę i nie liczyć się do wynagrodzenia.

W Estonii nie ma regularnych raportów na temat ustalania płacy minimalnej. Wydarzenia w negocjacjach są zazwyczaj relacjonowane przez Estońską Publiczną Radiotelewizję (Eesti Rahvusringhääling, ERR).

• Masso, J., Roosaar, L., Lees, K., Võrk, A., Pulk, K., Espenberg, S. (2021), Alampalga mõju Eesti sotsiaalmajanduslikule arengule.PDFopens in new tab

• Ferraro, S., ja Soosaar, O. (2020), Płaca minimalna, zatrudnienie i produktywność firmy. Uniwersytet Technologiczny w Tallinnie.

• Ferraro, S., Hänilane, B. i Staehr, K. (2018), Płace minimalne i utrzymanie zatrudnienia: badanie mikroekonometrii dla Estonii. Baltic Journal of Economics, 18(1), 51-67.

• Ferraro, S., Meriküll, J. i Staehr, K. (2018), Płace minimalne i rozkład płac w Estonii. Applied Economics, 50(49), 5253-5268.