&w=3840&q=90)
Płaca minimalna w Irlandii
Ten profil opisuje, jak płace minimalne są regulowane i ustalane w Irlandii. Można ją czytać jako informacje wstępne do corocznego przeglądu Eurofound dotyczącego ustalania płacy minimalnej. Irlandia jest jednym z państw członkowskich, które przyjęły ustawową płacę minimalną ("Krajową Płacę Minimalną"): płace minimalne są zatem ustalone przez prawo (ustawowa płaca minimalna) i uzupełniane przez negocjacje zbiorowe.
Raporty i zalecenia Komisji ds. Niskich Wynagrodzeń pozostają integralną częścią formalnego procesu ustalania płacy minimalnej.
Ustawa o Krajowej Płacy Minimalnej (Komisja ds. Niskich Wynagrodzeń) z 2015 roku uzupełnia Ustawę o Krajowej Płacy Minimalnej z 2000 roku, wprowadzając istotne zmiany w opisie procesu ustalania płacy minimalnej.
Najistotniejszym przepisem Ustawy o płacy minimalnej z 2015 roku jest powołanie Komisji ds. Niskich Wynagrodzeń ('An Coimisiún um Pá Íseal' po irlandzku).
Wreszcie, czwartą kategorią odpowiednich dokumentów dotyczących ustawowego ustalania płacy minimalnej są zalecenia i raporty Komisji ds. Niskich Wynagrodzeń z 2015 roku, będące integralną częścią formalnego procesu przewidzianego przez Ustawę o płacy minimalnej z 2000 roku, zmodyfikowaną przez Ustawę o płacy minimalnej z 2015 roku.
W dniu 22 listopada 2024 roku S.I. 633 z 2024opens in new tab roku przeniosła Dyrektywę o Odpowiednim Minimalnym Wynagrodzeniu w Unii Europejskiej oraz zaktualizowała prawo pierwotne, aby zapewnić zgodność z terminologią dyrektywy. Na przykład Komisja ds. Niskich Wynagrodzeń została wyznaczona jako organ konsultacyjny.
Nie wprowadzono istotnych zmian w faktycznych procedurach ustalania płacy minimalnej.
Ustawa o krajowej płacy minimalnej (Ustawa 5 z 2000 roku)opens in new tab
Zarządzenie ministerialne to S.I. nr 472/2025opens in new tab
Ustawa o Krajowej Płacy Minimalnej (Komisja ds. Niskich Wynagrodzeń) z 2015 rokuopens in new tab
Rekomendacje i raporty Komisji ds. Niskich Wynagrodzeńopens in new tab
Minister ds. Przedsiębiorczości, Handlu i Zatrudnienia jest organem uprawnionym do uchwalania Zarządzenia ustalającego stawkę krajowej płacy minimalnej.
Komisja ds. Niskich Wynagrodzeń jest, zgodnie z ustawą ustanawiającą, niezależnym organem o funkcjach konsultacyjnych i sprawozdawczych, składającym się z przewodniczącego oraz ośmiu zwykłych członków – trzech reprezentujących interesy pracowników, trzech pracodawców oraz dwóch ekspertów w dziedzinie rynku pracy, prawa pracy, statystyki lub ekonomii.
Chociaż działają niezależnie, wszyscy ośmiu członkowie są formalnie mianowani przez rząd, a konkretnie przez Ministra ds. Przedsiębiorczości, Handlu i Zatrudnienia.
Poza udziałem w procesie poprzez udział w Komisji ds. Niskich Wynagrodzeń, partnerzy społeczni, definiowani jako "każda organizacja twierdząca, że jest w istotnym stopniu reprezentatywna dla pracowników lub pracodawców w stanie", mogą również uczestniczyć w procesie niezależnie, jak opisano w następnej sekcji.
Proces ustalania ustawowego wynagrodzenia minimalnego był przed 2015 rokiem prawnie opisany przez Ustawę o Narodowej Płacy Minimalnej z 2000 roku (sekcje 11-13). Nie przewidywał regularnej aktualizacji płacy minimalnej, ale stanowi, że Minister "od czasu do czasu" (sekcja 12(1)) ją przegląda. Jednak jeśli Minister zidentyfikował odpowiednie porozumienie (zwane "narodowym porozumieniem gospodarczym") między interesami gospodarczymi i społecznymi w państwie, które zawiera rekomendację dotyczącą krajowej minimalnej stawki wynagrodzenia pracowników na czas obowiązywania umowy, w ciągu trzech miesięcy od otrzymania poinformowania o rekomendacji, musi ją zaakceptować, wydając nowe rozporządzenie lub zmieniając istniejące, lub odrzucić ją (artykuł 12(2)). Taka odpowiednia krajowa umowa gospodarcza mogłaby zostać bezpośrednio przedstawiona Ministrowi przez partnerów społecznych (artykuł 13(1)), którzy zachowali swoją rolę w procesie także po wydaniu przez Ministra zmiany rozporządzenia o zmianie, co mogło być dozwolone nie wcześniej niż 12 miesięcy od ostatniego ogłoszenia przez Ministra minimalnej stawki, wnioskować o przesłuchanie przez Sąd Pracy oraz składać rekomendacje Ministrowi. Partnerzy społeczni uczestniczą następnie w fazie konsultacji przed Trybunałem Pracy, a Trybunał Pracy będzie mógł następnie przedstawić własną rekomendację Ministrowi. W ciągu kolejnych trzech miesięcy Minister zaakceptuje, zmieni lub odrzuci rekomendację Sądu, oficjalnie podając powody wszelkich zmian lub odrzucenia takiej rekomendacji (sekcja 13).
Po 2015 roku, w wyniku uchwalenia Ustawy o Krajowej Płacy Minimalnej 2015, opisana powyżej procedura uległa znacznym zmianom, a Komisja ds. Niskich Wynagrodzeń przejęła główną rolę w ustalaniu płacy minimalnej.
Zgodnie z nową procedurą, wynikającą z modyfikacji Ustawy o płacy minimalnej z 2000 roku, przydzielonych przez ustawę z 2015 roku, Komisja jest zobowiązana okresowo – raz w roku przed trzecim wtorkiem lipca – do przeglądania krajowej stawki minimalnej godzinowej, składania rekomendacji ministrowi wraz z raportem z rozpatrywanych spraw (artykuły 10C(1) i (2)). W ramach wykonywania tej funkcji Komisja konsultuje się z partnerami społecznymi, jeśli uzna to za odpowiednie (sekcja 10C(6)).
W ciągu trzech miesięcy od daty otrzymania rekomendacji Komisji Minister ogłosi, w ramach zarządzenia, nową krajową minimalną stawkę godzinową na warunkach zalecanych przez Komisję lub na innych warunkach, lub odmówi wydania takiego postanowienia, podając powody decyzji niezgodnej z rekomendacją Komisji (artykuły 10C(6) i 10D).
Ustawa o Krajowej Płacy Minimalnej z 2000 roku, zmodyfikowana przez Ustawę o Krajowej Płacy Minimalnej z 2015 roku, pozwala na wskazanie kilku kryteriów mających zastosowanie do ustalania płacy minimalnej (sekcje 10B i 10C(3)). Ponadto, 22 listopada 2024 roku, S.I. 633 z 2024 roku wprowadziła dyrektywę o płacy minimalnej do prawa irlandzkiego oraz zaktualizowała prawo pierwotne, aby zapewnić zgodność z terminologią dyrektywy. Na przykład Komisja ds. Niskich Wynagrodzeń została wyznaczona jako organ konsultacyjny.
Komisja ds. Niskich Wynagrodzeń, wykonując swoje funkcje, dąży do:
Poziom płacy minimalnej zaprojektowany, by wspierać jak najwięcej nisko opłacanych pracowników, ile jest to rozsądnie możliwe.
Poziom płacy minimalnej, który jest zarówno sprawiedliwy, jak i trwały.
Należy zapewnić stopniowy wzrost w czasie.
Brak istotnych negatywnych konsekwencji dla zatrudnienia lub konkurencyjności.
I weź pod uwagę następujące wskaźniki:
Zmiany w zyskach w odpowiednim okresie, w tym tempo wzrostu, ogólne poziomy oraz dystrybucję.
Siła nabywcza krajowej minimalnej stawki godzinowej, uwzględniająca koszty życia.
Długoterminowe krajowe poziomy produktywności i rozwój.
Wartości referencyjne stosowane na poziomie międzynarodowym lub krajowym, takie jak 60% mediany brutto, w celu oceny adekwatności krajowej minimalnej stawki godzinowej wynagrodzenia.
Zmiany kursów walutowych w odpowiednim okresie.
Zmiany w rozkładzie dochodów w odpowiednim okresie.
Ewolucja poziomów bezrobocia, zatrudnienia i produktywności w odpowiednim okresie.
Porównania międzynarodowe, szczególnie z Wielką Brytanią i Irlandią Północną.
Potrzeba tworzenia miejsc pracy.
Prawdopodobny wpływ każdego proponowanego rozporządzenia na poziom zatrudnienia i bezrobocia, koszty życia oraz konkurencyjność krajową.
Coroczne raporty Komisji ds. Niskich Wynagrodzeń podkreślają, że bardzo uwzględnia wszystkie wyżej wymienione cele i wskaźniki, wymieniając je na początku pierwszego rozdziału każdego raportu.
Warto podkreślić kolejne kryterium stosowane przez samą Komisję w swoich raportach i zaleceniach, na przykład 60% mediany płacy. Zatrudnienie przez Komisję według takiego kryterium zostało zaiwknięte przez ogłoszenie rządu (Departament Przedsiębiorczości, Handlu i Zatrudnienia) z listopada 2022 roku, w ramach którego rozpoczęto stopniowe wdrażanie krajowej płacy godziwej (równej 60% mediany godzinowej), z zamiarem koncepcyjnego zastąpienia krajowej płacy minimalnej do 2026 roku. Zgodnie z ogłoszeniem, "gdy krajowa płaca godna wejdzie w życie w 2026 roku, pod warunkiem oceny wpływu zmiany, Komisja ds. Niskich Wynagrodzeń będzie doradzać w kwestii praktycznego stopniowego podnoszenia docelowej stawki progowej do 66% średniej stawki godzinowej". Z kolei decyzja rządu opierała się na rekomendacji wydanej przez Komisję w jej raporcie z 2022 roku dotyczącym płacy godziwej opublikowanej w marcu 2022 roku, w którym Komisja ds. Niskich Płac zalecała "ustalenie stałego progu na poziomie 60% mediany wynagrodzenia, przy czym mediana wynagrodzenia ma być obliczana jako mediana stawki godzinowej wszystkich pracowników". Proces doprowadzenia do podjęcia decyzji rozpoczął się od zobowiązania rządu do osiągnięcia godziwej płacy, wyrażonego w Programie Rządowym 2020 oraz od wniosków rządu do Komisji w styczniu 2021 roku, aby przeanalizować i przedstawić rekomendacje dotyczące najlepszych sposobów realizacji tego zobowiązania.
Statut Instrument 633 z 2024 roku wprowadził pewne zmiany do kryteriów, w następujący sposób:
Zmiany w zyskach w odpowiednim okresie, w tym tempo wzrostu, ogólne poziomy oraz dystrybucję.
Siła nabywcza krajowej minimalnej stawki godzinowej, uwzględniająca koszty życia.
Długoterminowe krajowe poziomy produktywności i rozwój.
Wartości referencyjne stosowane na poziomie międzynarodowym lub krajowym, takie jak 60% mediany brutto, w celu oceny adekwatności krajowej minimalnej stawki godzinowej wynagrodzenia.
Ogłoszenie rządowe (Departament Przedsiębiorczości, Handlu i Zatrudnienia) w listopadzie 2022opens in new tab roku
Komisja ds. Niskich Wynagrodzeń, Raport z 2022 roku dotyczący płacy godnejopens in new tab
Zgodnie z dyrektywą (UE) 2022/2041 Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 października 2022 roku dotyczącą odpowiednich płac minimalnych w Unii Europejskiej, irlandzkie prawo wyraźnie odnosi się do stosowania orientacyjnych wartości referencyjnych do oceny adekwatności krajowej minimalnej stawki godzinowej. Należą do nich wartości referencyjne powszechnie stosowane na poziomie krajowym lub międzynarodowym, w szczególności 60% mediany brutto wynagrodzenia. W praktyce ten wskaźnik ma szczególne znaczenie w Irlandii po decyzji rządu o przejściu do Narodowej Płacy Życiowej, definiowanej jako 60% mediany stawki godzinowej, z zamiarem dalszego wzrostu w czasie, w zależności od warunków ekonomicznych i ocen wpływu. Komisja ds. Niskich Wynagrodzeń wykorzystuje takie orientacyjne wartości referencyjne jako narzędzia analityczne w ramach szerszej oceny, a nie jako automatyczne mechanizmy dostosowujące.
Irlandzka ustawowa płaca minimalna jest wiążąca dla całej gospodarki, zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym. Poza stawkami poniżej minimalnych obowiązujących dla młodych pracowników (patrz następna sekcja), ustawa o płacy minimalnej przewiduje niewiele wyjątków:
Pracownicy będący bliskimi krewnymi pracodawcy – małżonek lub partner cywilny, ojciec, matka, dziadek, babcia, ojczym, macocha, syn, córka, pasierb, pasierbica, wnuk, wnuk, brat, siostra, przyrodni brat lub przyrodnia siostra (sekcja 5(a)).
Praktykanci (sekcja 5(b)).
Wreszcie, dodatkowy wyjątek przewidziany jest w ustawie (Część 6, sekcje 4 i dalsze) w przypadkach trudności finansowych spółki, w których Sąd Pracy może zwolnić pracodawcę z obowiązku płacenia krajowej minimalnej stawki godzinowej przez okres nie krótszy niż trzy miesiące i nie dłużej niż jeden rok oraz nie więcej niż raz, po formalnym złożeniu wniosku do Sądu Pracy przez pracodawcę. Warunkiem przyznania wyjątku jest to, że pracodawca musi, w przypadku zatrudniania więcej niż jednej osoby, zawrzeć porozumienie z większością pracowników lub z przedstawicielami większości pracowników, albo, alternatywnie, musi być stosowany układ zbiorowy wobec firmy, który już przewiduje taką możliwość. W przypadku zatrudnienia tylko jednej osoby należy zawrzeć z nią porozumienie. Ponadto pracodawca musi również przedstawić dowody na problemy finansowe uniemożliwiające wypłatę płacy minimalnej oraz o konsekwencjach zwolnienia pracowników objętych umową, jeśli pracodawca byłby zmuszony płacić krajową stawkę minimalną godzinową. Na koniec należy zauważyć, że ten wyjątek nie dotyczy podminimów, których nie można dalej ograniczać.
Zmiany ustawowych płac minimalnych Zgodnie z artykułem 15 Ustawy o Krajowej Płacy Minimalnej, Minister ds. Przedsiębiorczości, Handlu i Zatrudnienia określi procent minimalnej stawki godzinowej obowiązujący do:
Pracownicy poniżej 18 roku życia, dla których procent musi wynosić nie mniej niż 70% krajowej minimalnej stawki godzinowej.
Pracownicy w wieku 18 lat, dla których procent musi wynosić nie mniej niż 80% krajowej minimalnej stawki godzinowej.
Pracownicy w wieku 19 lat, dla których procent musi być nie mniejszy niż 90% krajowej minimalnej stawki godzinowej.
Ustalając wysokość tych stawk poniżej minimum, Minister musi uwzględnić takie wskaźniki jak
Stan rynku pracy
Koszty zatrudnienia
Poziomy zatrudnienia młodzieży
Poziom bezrobocia wśród młodzieży
W rzeczywistości minimalne stawki obowiązujące do 19 lat odzwierciedlają minimalne procenty przewidziane przez prawo.
Wszystkie odpowiednie normy prawne dotyczące ustawowego wynagrodzenia minimalnego zawsze odnoszą się do krajowej minimalnej stawki godzinowej, co tworzy prawny obowiązek wyrażania wynagrodzenia w godzinach.
Biorąc pod uwagę kwalifikację godzinową płacy minimalnej, liczba przepracowanych godzin w tygodniu lub miesiącu nie ma znaczenia (każda godzina, niezależnie od liczby przepracowanych godzin, musi być wypłacana co najmniej ustawową płacą minimalną).
Prawo nie przewiduje dodatkowych miesięcznych płatności – poza płatnym urlopem rocznym ("ustawowe prawo", odpowiadające czterem tygodniom w roku), który jednak jest częścią regulacji czasu pracy, a nie regulacji płacy minimalnej.
Krajowa minimalna stawka godzinowa ogłoszona przez Zarządzenie zgodnie z Ustawą o Płacy Minimalnej (zmodyfikowaną przez ustawę z 2015 roku) może obejmować dodatek dotyczący zakwaterowania i wyżywienia, wyłącznie zakwaterowania lub tylko w stawkach określonych w postanowieniu.
W praktyce zarządzenia ministerialne zazwyczaj przewidują takie stawki (wynoszące 1,14 € za godzinę przepracowaną na pokładzie oraz 30,00 € tygodniowo lub 4,28 € za dzień za pokład, zgodnie z najnowszym zarządzeniem S.I. nr 497/2023).
Ustawa o płacy minimalnej wymienia wszystkie składniki płac podlegające i nierozliczalnym do obliczania średniej stawki godzinowej oraz sekcję dotyczącą obliczania minimalnej stawki godzinowej (sekcje 18-20 oraz F24[załącznik 1] znowelizowanej ustawy). Lista składników wynagrodzenia przewidzianych w ustawie jest dość długa i wyczerpująca (obejmuje łącznie 27 składników wynagrodzenia). Podsumowując, składniki rozliczalne to:
Podstawowa pensja.
Składka za zmiany.
Stawki za sztukę i zachęty, prowizje oraz premie, które są związane z produktywnością.
Wartość pieniężna zakwaterowania z zakwaterowaniem lub tylko zakwaterowaniem, nieprzekraczająca kwoty, jeśli w ogóle, przewidzianej na potrzeby niniejszego punktu.
Opłaty za usługi wypłacane przez listę płac.
Płatności zerowe godzinowe.
Ogólnie rzecz biorąc, inne składniki wynagrodzenia nie są liczone: należą do nich dodatki za nadgodziny, godziny niespołeczne, święta państwowe lub pracę w weekendy; dodatki na dyżur lub rezerwowy; prawo do urlopu rocznego; zasiłek chorobowy oraz inne wypłaty lub odszkodowania, do których pracownik ma prawo w przypadku niezdolności do pracy; odprawy i odprawy; napiwki, wypłacane w dowolnej formie i niezależnie od sposobu płatności; dodatki na obowiązki specjalne lub dodatkowe; przyznawanie w ramach programu rekomendacji pracowników; pożyczki udzielane przez pracodawcę; płatności lub świadczenia w naturze (z wyjątkiem wyżywienia i zakwaterowania); zaliczka na wynagrodzenie lub inne świadczenia i wypłaty nieuwzględnione na powyższej liście.
Przy ustalaniu, czy pracownik otrzymuje wynagrodzenie nie mniej niż minimalna stawka godzinowa, do której ma prawo w okresie referencyjnym, wynagrodzenie brutto pracownika obliczane zgodnie z tymi zasadami należy dzielić przez całkowitą liczbę godzin pracy pracownika w okresie referencyjnym wynagrodzenia.
Zarządzenie Ministerialne S.I. nr 497/2023opens in new tab
Komisja ds. Niskich Wynagrodzeń publikuje coroczne raporty przewidziane przez Ustawę o płacy minimalnej (zmienionej w 2015 roku) i stanowią integralną część procesu ustalania ustawowego wynagrodzenia minimalnego, zgodnie z odpowiednią sekcją.
Wszystkie raporty roczne są publicznie dostępne na konkretnej stronie oficjalnej strony rządowej; Link do najnowszych raportów:
Wśród innych źródeł dotyczących płacy minimalnej można wymienić badania prowadzone przez następujące instytuty:
Komisja ds. Niskich Wynagrodzeń: oprócz raportów rocznych wymienionych w poprzedniej sekcji, Komisja publikuje również raporty uzupełniające, analizy i zalecenia dotyczące płacy minimalnej, a także kolejne raporty dotyczące zagadnień związanych z płacą minimalną (podminimum, równość płci, wyżywienie i zakwaterowanie itp.). Publikacje te są dostępne w dedykowanej sekcji na stronie internetowej rządu (takiej samo, jak znajdują się coroczne raporty).
Instytut Badań Ekonomicznych i Społecznych (ESRI). Wśród ich publikacji badania dotyczące płacy minimalnej można znaleźć w publicznie dostępnej liście publikacji Instytutu.
Badania dotyczące płac minimalnych specyficzne dla poszczególnych krajów są również dostępne w repozytoriach badawczych głównych irlandzkich uniwersytetów.
Publikacje ESRIopens in new tab Instytutu Badań Ekonomicznych i Społecznych (ESRI)
