&w=3840&q=90)
Płaca minimalna na Malcie
Ten profil opisuje, jak płace minimalne są regulowane i ustalane na Malcie. Można ją czytać jako informacje wstępne do corocznego przeglądu Eurofound dotyczącego ustalania płacy minimalnej.
Na Malcie istnieje ustawowa płaca minimalna – znana jako Krajowa Płaca Minimalna – i jest (prawie) powszechnie stosowana. Ponadto stawki płacy minimalnej są ustalane dla wielu (nisko płatnych) zawodów w ustawowych regulacjach płac.
W październiku 2023 roku zawarto jednogłośne porozumienie między wszystkimi organami pracodawców, związkami zawodowymi i przedstawicielami rządu w sprawie podwyżek płacy minimalnej na Malcie, ponad COLA, na kolejne cztery lata. Określa ona coroczne podwyżki stawek na lata 2024–2027, oprócz ustawowej COLA (Living Cost Adjustment) przyznawanej w tym samym okresie. Osoby poniżej 18 roku życia odnotują podobne wzrosty.
Głównym źródłem wytycznymi dotyczącym procesu ustalania płac minimalnych na Malcie jest Ustawa o Zatrudnieniu i Stosunkach Przemysłowych, uchwalona po raz pierwszy w 2002 roku i konsekwentnie nowelizowana.
Narodowy Zarząd Standardowy Podwyżki Wynagrodzeń (Ustawa Pomocnicza 452.65)opens in new tab
Powiadomienie prawne nr 290 z 2025 roku (Korekta kosztów utrzymania)opens in new tab
Rozporządzenia dotyczące regulacji płac (DIER)opens in new tab
Ustawa o zatrudnieniu i stosunkach przemysłowych (EIRA, 2002)opens in new tab
Podwyżki ustawowego krajowego i sektorowego płacy minimalnej opierają się na Dostosowaniu kosztów życia (COLA), które zostało uzgodnione w grudniu 1990 roku między związkami zawodowymi, organizacjami pracodawców i rządem. Niezależny komitet trójstronny (powołany w celu zapewnienia sprawiedliwego funkcjonowania statystyki) kieruje obliczaniem Indeksu Cen Detalicznych. Następnie statystyk rządowy oblicza podwyżki kosztów życia, które są dodawane do płacy minimalnej.
Warto zauważyć, że najwyższy poziom trójstronnej dyskusji między partnerami społecznymi na Malcie odbywa się podczas Malta Council for Economic and Social Development (MCESD). Jednak płace minimalne są głównie omawiane w ramach trójstronnej Rady ds. Stosunków Zatrudnienia (ERB), powołanej na mocy art. 3 Ustawy o stosunkach zatrudnienia i stosunków przemysłowych, składającej się z niezależnego przewodniczącego, dyrektora odpowiedzialnego za zatrudnienie i stosunki przemysłowe, który pełni funkcję zastępcy przewodniczącego, czterech przedstawicieli pracowników należących do reprezentatywnych związków zawodowych, czterech przedstawicieli pracodawców należących do reprezentatywnych organizacji pracodawców, oraz trzech innych członków mianowanych przez ministra. Rada odpowiada za przedstawianie rekomendacji ministrowi w sprawie warunków zatrudnienia. W szczególności zaleca krajowe minimalne warunki standardowe do włączenia do krajowego rozporządzenia standardowego oraz warunki sektorowe do włączenia do rozporządzenia sektorowego. Ponadto Rada doradza ministrowi we wszystkich sprawach związanych z warunkami zatrudnienia lub sprawami kierowanymi przez ministra.
Aby uzyskać pełny obraz zaangażowanych podmiotów, należy również wspomnieć, że Zawiadomienie Prawne nr 66 z 2023 roku powołało Komisję ds. Niskich Wynagrodzeń, czyli komitet ekspertów składający się z 15 członków, w skład którego wchodzą Przewodniczący, czterech członków nominowanych przez organizacje pracownicze zasiadający w MCESD, czterech członków nominowanych przez krajowe organizacje pracodawców zasiadający w MCESD, oraz sześciu członków reprezentujących rząd Malty. Utworzenie Komisji ds. Niskich Płac zostało pierwotnie przewidziane przez trójstronne porozumienie z 28 kwietnia 2017 roku ("Porozumienie Krajowe w sprawie płacy minimalnej"). Wśród funkcji Komisji ds. Niskich Płac w Zawiadomieniu Prawnym nr 66/2023 wymieniono (art. 5): ustalenie, czy płaca minimalna wymaga przeglądu, zapewnienie, że płace minimalne są ustalane na odpowiednim poziomie, określenie krajowych kryteriów stanowiących płacę minimalną, uwzględnienie trendów w poziomie cen oraz wzrostu liczby wybranych układów zbiorowych dla pracowników na niższych stopiach, w szczególności ustalenie, że każda zmiana płacy minimalnej jest przystępna pod względem podatności sektorowej, konkurencyjności i wzrostu produktywności, oraz zapewnienie odpowiedniości płacy minimalnej i terminowego i skutecznego zaangażowania partnerów społecznych w proces przeglądu i oceny adekwatności płacy minimalnej. Ponadto konieczne jest aktywne zaangażowanie w prace badawcze w celu realizacji funkcji, do których powołano Komisję (art. 8).
Partnerzy społeczni są zatem głównymi aktorami odpowiedzialnymi za ustalanie płacy minimalnej, wraz z rządem (oraz ministrem odpowiedzialnym za zatrudnienie i stosunki przemysłowe), ze względu na ich udział w MCESD, ERB oraz Komisji ds. Niskich Płac.
Ustawowa krajowa płaca minimalna oraz wynagrodzenia określone w rozporządzeniach dotyczących regulacji płac są aktualizowane co roku. W rzeczywistości minister finansów ogłasza takie zmiany w przemówieniu budżetowym. Takie aktualizacje wykraczają poza podwyżki przewidziane w układach zbiorowych. Podwyżka COLA wchodzi w życie każdego 1 stycznia następnego roku.
Jeśli chodzi o proces ustalania minimalnych ustaw, Ustawa o zatrudnieniu i stosunkach przemysłowych (art. 4) przewiduje następujące podstawowe normy:
Jeśli Minister otrzyma jakiekolwiek krajowe zalecenia dotyczące standardów lub sektorów od Rady ds. Stosunków Zatrudnienia (ERB), może wydać krajowy zarządzenie standardowe lub zarządzenie sektorowe, w zależności od przypadku, które zostanie opublikowane w Dzienniku Dziennika, realizując zalecenia Rad dotyczące przekładania go na normy prawne.
Jeśli minister uzna to za stosowne, może skierować rekomendację z powrotem do Rady do ponownego rozpatrzenia.
Jeśli tak, Rada, po ponownym rozpatrzeniu rekomendacji, może ją ponownie przedłożyć z poprawkami lub bez nich.
Wraz z powołaniem w 2023 roku Komisji ds. Niskich Płac (LWC), dodatkowo (art. 8 ust. 3) Zawiadomienia prawnego 66 z 2023 roku LWC musi co cztery lata przedstawiać swoje rekomendacje Premierowi i Ministrowi odpowiedzialnemu za dialog społeczny, z czego pierwsze zaplanowano na 2023 rok.
W październiku 2023 roku osiągnięto porozumienie między pracodawcami, związkami zawodowymi i przedstawicielami rządu dotyczące podwyżek płacy minimalnej na Malcie w ciągu najbliższych czterech lat. Ten konsensus, ułatwiony pracą nowo utworzonej Komisji, uważany jest za historyczny, a partnerzy społeczni dążą do równowagi między wzrostem wydajności, uczciwym wynagrodzeniem dla pracowników a przejrzystymi podwyżkami płacy minimalnej do 2027 roku. Oznacza to, że w ciągu tych czterech lat płaca minimalna została podniesiona o więcej niż ustawowa COLA (Cost of Living Adjustment) przewidziana w tym samym okresie. Komisja ds. Niskich Płac planuje kontynuować swoją pracę, a w razie potrzeby planowana jest kolejna rewizja płacy minimalnej oprócz korekty COLA, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Nie ma konkretnych kryteriów wyraźnie określonych przez prawo, które zobowiązują Radę ds. Stosunków Zatrudnienia lub rząd przy składaniu rekomendacji dotyczących zmiany ustawowego standardu lub sektorowych płac (pierwsze), ani przy uchwalaniu nakazów prawnych je modyfikujących (drugie).
Jednak obowiązuje system łączący coroczny wzrost ustawowego narodowego standardowego wynagrodzenia z sektorowymi płacami. Znana jest jako Adjustment of Cost of Living (COLA, wspomniana już w poprzednich rozdziałach) i ściśle powiązana z Indeksem Cen Detalicznych (RPI), który jest zatem głównym kryterium ustalania ustawowego wynagrodzenia minimalnego zarówno w krajowym standardzie płacowym, jak i sektorowym ustalaniu płac ustawowych.
W związku z tym COLA oznacza minimalną korektę płacy minimalnej. COLA oblicza się na podstawie dwunastomiesięcznej średniej kroczącej inflacji na wrzesień, pomnożonej przez "płacę bazową", gdzie oficjalnym indeksem inflacji jest Indeks Cen Detalicznych (RPI). "Podstawowa płaca" oznacza poziom płac uzgodniony w 1990 roku, który od tego czasu corocznie jest podnoszony przez COLA. Jedną z cech COLA jest to, że w przeciwieństwie do innych form indeksacji płac obserwowanych w krajach europejskich, wynagrodzenie jest przyznawane w formie stałej, niezależnej od poziomu płac, a nie w kategorii procentowej. W związku z tym procentowy wzrost płacy jest mniejszy przy wyższych poziomach płac w porównaniu do podstawowej płacy.
W porozumieniu z 2023 roku nie ma konkretnego kryterium, ale odnosi się ono do dyrektywy UE 2022/2041 w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu płacy minimalnej. Jednak zgodnie z przepisami Komisji ds. Niskich Płac (L.N. 66 z 2023 roku), Komisja jest zobowiązana do uwzględniania trendów na poziomie cen oraz podwyżek płac wynikających z układów zbiorowych dla pracowników o niskiej skali. Dodatkowo ocenia wykonalność zmian płacy minimalnej, uwzględniając podatności sektorowe, konkurencyjność i produktywność.
Ustawowa płaca minimalna na Malcie obejmuje wszystkich pracowników maltańskich. Jednak istnieje 32 rozporządzenia dotyczące regulacji płac, które określają minimalne wynagrodzenie i inne warunki dla konkretnych zawodów w poszczególnych sektorach. 32 minimalne normy zawodowe i sektorowe nie mogą być niższe niż krajowa płaca minimalna (zgodnie z art. 3, Ustawy pomocniczej 452.71 oraz art. 5, L.N. 289/2025).
Nie ma wyraźnych wyjątków od stosowania minimalnych ustawowych (standardowych lub sektorowych).
Krajowy Rozporządzenie Standardowe dotyczące Płacy Minimalnejopens in new tab (Przepisy Pomocnicze 452.71), które reguluje krajową płacę minimalną, określa również dwie płace poniżej minimum według grup wiekowych: jedną dla pracowników w wieku 17 lat, a drugą dla osób poniżej 17 roku życia.
Poza ustawową płacą minimalną istnieje 32 rozporządzenia regulujące płaceopens in new tab , które określają minimalne wynagrodzenie i inne warunki określonych zawodów w poszczególnych sektorach, które – jak wspomniano w poprzedniej sekcji – nie mogą być niższe niż krajowa płaca minimalna (zgodnie z art. 3, Ustawy pomocniczej 452.71 oraz art. 5, L.N. 289/2025).
Ustawa o stosunkach zatrudnienia nie zobowiązuje Rady ani rządu do wprowadzenia stawek godzinowych, tygodniowych czy miesięcznych, ale Rozporządzenie Standardowe oraz zdecydowana większość zarządzeń sektorowych wyrażają wysokość minimalnej stawki w stawkach tygodniowych, z bardzo nielicznymi wyjątkami – Zarządzeniami Regulacji Wynagrodzeń, w których wynagrodzenia wyrażane są w stawkach rocznych, miesięcznych lub dziennych.
Zgodnie z artykułem 2 Krajowego Rozporządzenia Standardowego dotyczącego Płacy Minimalnej (Ustawa Pomocnicza 452.71), krajowa płaca minimalna pracowników zatrudnionych na niepełny etat będzie obliczana proporcjonalnie według tej samej stawki godzinowej porównywalnego pracownika na pełen etat, zgodnie z płacą minimalną odpowiedniego Rozporządzenia o Regulacji Płac, lub w przypadkach, gdy Rozporządzenie o Regulacji Płac nie ma zastosowania, według stawki godzinowej nieniższej od obowiązującej krajowej standardowej płacy minimalnej, określonej zgodnie z Harmonogramem i podzielonej przez czterdzieści.
40-godzinny tydzień pracy jest określony w L.N. 247 z 2003 roku (Organizacja Czasu Pracy). Ponadto Departament Stosunków Przemysłowych i Zatrudnienia (DIER) publikuje pakiet materiałów dla praktyków z dziedziny prawa pracy, który zawiera oficjalną stawkę godzinową (równą tygodniowej stawkie podzielonej przez 40 godzin).
Wynagrodzenia powinny być wypłacane w regularnych odstępach czasu, nie przekraczających czterech tygodni zaległości. Jednak w umowie zbiorowej można uzgodnić różne okresy wynagrodzenia.
L.N. 247 z 2003 roku (Regulacje dotyczące Organizacji Czasu Pracy)opens in new tab
Departament Stosunków Przemysłowych i Zatrudnienia (DIER), Pakiet Zasobów 2026PDFopens in new tab
"Podstawowa" krajowa stawka płacy minimalnej nie obejmuje ustawowych premii, dodatków za nadgodziny oraz dodatków na urlop. Pełna ustawowa premia wypłacana co sześć miesięcy wynosi 135,10 €, natomiast pełna ustawowa tygodniowa premia wypłacana co sześć miesięcy to 121,16 €. Ponadto umowa o pracę może, oprócz określania podstawowej stawki wynagrodzenia, zawierać klauzulę o dodatku wypłacanym za liczbę przepracowanych godzin przekraczających normalny tydzień pracy.
Nie zidentyfikowano regularnych raportów dotyczących ustalania płacy minimalnej na Malcie.
Rząd Malty (bez daty), Narodowy Norm Krajowy Płacy Minimalnejopens in new tab
Rząd Malty (2023), Krajowe Porozumienie dotyczące płacy minimalnej zalecane przez Komisję ds. Niskich Płac, Pytanie Parlamentarne 13024.
Departament ds. Stosunków Przemysłowych i Zatrudnienia (bez daty), Krajowa płaca minimalnaopens in new tab (DIER)opens in new tab
Departament ds. Stosunków Przemysłowych i Zatrudnienia (2025), Pakiet Zasobów 2026PDFopens in new tab
Vella, M. (2014), "Wpływ płacy minimalnej na zatrudnienie na Malcie". Bank of Valletta Review, nr 49, lato 2014.
Abela, G. (2024), 'Szacowane skutki ostatnich dodatkowych podwyżek krajowej płacy minimalnej na Malcie'. Bank Centralny Malty, Nota polityczna, grudzień 2024.
