Is de financiële veerkracht en het vertrouwen in Europa aan het wankelen?

00:00:33 - Mary McCaughey: Hallo en welkom bij deze editie van Eurofound Talks. Vandaag gaan we het hebben over financiële veerkracht. We gaan het ook hebben over vertrouwen en hoe dat Europa lijkt te beïnvloeden in alle landen en in alle gebieden van de samenleving. 

00:00:53 - Mary McCaughey: We hebben een Eurofound online enquête die we zijn gestart tijdens de COVID-jaren, wat op dit moment lijkt te liggen, waarin we de temperatuur kunnen nemen van wat er op Europees niveau gebeurt, maar ook op nationaal niveau. Hoe ervaren burgers de wereld van vandaag? En het lijkt erop dat de terugkoppeling van onze meest recente enquête, de 8e Living and Working in Europe-enquête, de bevolking van Europa niet in een goede positie verkeert. 

00:01:27 - Mary McCaughey: We zien dat, ondanks dat inflatie en werkgelegenheid stabiliseren na alle onrust van het begin van de jaren 2020, het voor de meeste Europeanen lijkt alsof het gevoel van toenemende onzekerheid is. Het onderzoek dat voortkomt uit het onderzoek, dat in het voorjaar van 2025 werd uitgevoerd, toont aan dat na vele, vele jaren van schokken—waaronder recessie, hoge inflatie, de COVID-pandemie en recentelijk de oorlogen op Europese en mondiale gebieden—er een enorme impact is geweest op het publiek. 

00:02:11 - Mary McCaughey: Er is een groeiende kloof in financiële veerkracht. De meeste mensen lijken te praten over moeite om rond te komen en er is een chronische last die we zien ontstaan bij huishoudens met een laag inkomen. Het is een economische druk die niet alleen een kwestie van banksaldi is; het lijkt daadwerkelijk de Europeanen en hun psyche te hebben doordrongen. Dat vertaalt zich in mentaal welzijn, waar we hebben gezien dat de scores echt zijn gedaald. En we hebben ook gezien dat nu meer dan de helft van de respondenten in de meest recente enquête aangeeft dat ze daadwerkelijk risico lopen op depressie. 

00:02:51 - Mary McCaughey: Dat lijkt geen goed nieuws voor alle kanten. Misschien zullen we ontdekken dat er nog andere sprankjes hoop en optimisme zijn wanneer we met Eszter Sándor spreken, een van de hoofdonderzoekers achter de Living and Working in Europe-enquêtereeks. Maar het zal ook stof tot nadenken geven voor beleidsmakers wanneer ze samenkomen op het Europees Forum voor Werkgelegenheid en Sociale Rechten, dat wordt geleid door collega's van de Europese Commissie DG Werkgelegenheid, dat begin maart plaatsvindt en veel van de onderwerpen op tafel zal bekijken om te proberen te reageren op de groeiende sociale uitdagingen van Europa. Dus, Eszter, dit zijn een groot aantal onderwerpen waar we het vandaag over gaan hebben, maar je bent van harte welkom. 

00:03:36 - Eszter Sándor: Dank u.

00:03:36 - Mary McCaughey: Eszter, voordat we ingaan op de specifieke bevindingen, kunt u mij misschien eerst vertellen wat deze enquête is, hoe is die uitgevoerd, hoeveel landen wordt er besproken, wat is het responspercentage, om ons een idee te geven van wat we hier zien?

00:03:51 - Eszter Sándor: We zijn hiermee begonnen, zoals u al zei, als een experimenteel onderzoek tijdens de pandemie toen we plotseling zonder gegevens kwamen te staan over hoe mensen ermee omgaan. En we waren best verrast hoeveel reacties we destijds op sociale media kregen. En daardoor konden we een groep vaste respondenten verzamelen in een panel—waarschijnlijk niet het panel, maar ja, in een panel—die nog steeds op de enquête reageren. 

00:04:21 - Eszter Sándor: En we besloten dit jaarlijks voort te zetten. Sinds de pandemie hebben we meer golven gehouden, maar sinds 2022 houden we deze enquête elk voorjaar. Dus de volgende zal dit jaar het veld in gaan en ja, ik denk niet dat het onder onze vaste respondenten is, evenals bij nieuwe wervingen via sociale media en de onderwerpen die we in elke ronde monitoren. Dus welzijn, gezondheid en gezondheidszorg, werk-privébalans, sociaal vertrouwen, vertrouwen in instellingen, huisvesting en inkomen. Deze worden elk jaar gemonitord, maar we werken samen met drie andere instanties om elk jaar speciale modules te bekijken. 

00:05:02 - Eszter Sándor: Bijvoorbeeld, in 2023 werkten we samen met de European Training Foundation aan jeugd- en stage-opleidingen. In 2024 met de gezondheidsmodule. Vorig jaar, in 2025, richtten we ons samen met de Environmental Agency op de groene transitie. 

00:05:18 - Mary McCaughey: Met het Environment Agency, ja, oké, dus we kunnen suggereren dat de resultaten die we krijgen een heel duidelijk beeld geven van de temperatuur van Europeanen. Op meer algemene basis is het eerlijk om te zeggen dat, ook al is het misschien geen volledig representatieve enquête, het ons wel een heel goed en duidelijk beeld geeft. 

00:05:40 - Eszter Sándor: Het heeft inderdaad een grote steekproef, dus oké, we hebben niet hetzelfde aantal respondenten als tijdens de pandemie toen iedereen thuis was, wat meer dan 60.000 was, maar we kregen vorig jaar toch meer dan 27.000 reacties en in totaal is de reeks meer dan 300.000 keer ingevuld.

00:06:02 - Mary McCaughey: En is het niet eerlijk om te zeggen dat wanneer we de resultaten van deze e-enquête toepassen op diepgaande, als je wilt, enquêtes die we zien, het in grote mate de resultaten weerspiegelt die ze ook ontvangen?

00:06:13 - Eszter Sándor: ja. Tot nu toe weerspiegelt het de algemene trend, oké, al zijn het niet precieze percentages, dan wel. 

00:06:20 - Mary McCaughey: Maar vanuit die context, Eszter, het is misschien moeilijk voor u om te beantwoorden, maar misschien kunt u mij vertellen dat we een zekere mate van financieel herstel lijken te hebben gezien. We hebben gezien dat inflatieniveaus afvlakken, dalen en in sommige gevallen stabiliseren, maar we zien nog steeds Europeanen met hoge mate van onzekerheid presenteren en het gevoel hebben dat ze een precair bestaan leiden. Waarom vertaalt dat financiële herstel zich niet naar huishoudniveau? 

00:06:54 - Eszter Sándor: Dus niet alleen is de economische druk, die we meten aan de hand van het vermogen om rond te komen, niet hersteld in onze enquête, maar die is ook erger geworden, vooral onder de middelbare leeftijdsbevolking. Dus bijvoorbeeld, 40% van de 50- tot 64-jarigen zei dat ze niet rond kunnen komen. 

00:07:15 - Mary McCaughey: 40%.

00:07:15 - Eszter Sándor: 40% en 37% van de 35- tot 49-jarigen. En waarom? De gegevens lijken dus te laten zien dat deze verslechtering vooral plaatsvond onder de respondenten met een laag en middeninkomen, ook alleenstaande ouders en meergeneratiehuishoudens. En dit suggereert dat de meest logische verklaring is dat de inkomensstijgingen niet bij de prijsstijgingen zijn gebleven. 

00:07:44 - Eszter Sándor: En ook wat spaargeld betreft, heeft bijna een kwart van de respondenten helemaal geen spaargeld en een ander kwart heeft slechts genoeg spaargeld voor maximaal drie maanden. Dit wijst dus op een soort beperkte financiële veerkracht. 

00:08:00 - Mary McCaughey: Als u deze kloof ziet tussen de huishoudens met een hoog en laag inkomen wat betreft hun vermogen om rond te komen, wordt deze dan groter vergeleken met eerdere enquêtes?

00:08:14 - Eszter Sándor: Het is best interessant dat we, niet alleen uit onze enquête, maar ook uit andere enquêtes direct na de pandemie, niet zo'n toename van ongelijkheid zagen, wat we nu zien. Dus vooral sinds 2022, bijvoorbeeld bij respondenten met een laag inkomen, is het nu 61% die zegt dat ze niet rond kunnen komen. En dat was 40% in 2023. En ondertussen blijven respondenten met een hoog inkomen stabieler. Het lijkt erop dat een deel hiervan inflatie is, een deel mogelijk woonlasten, en het had een ongelijke impact op huishoudens. 

00:08:51 - Mary McCaughey: En vertel eens, is er een leeftijdsverschil?

00:08:55 - Eszter Sándor: Ja. Dat geldt vooral voor deze middelbare respondenten, maar in de vorige golf, zelfs onder oudere mensen die zeiden dat hun rondjes tot nu toe stabiel waren, is het het afgelopen jaar erger geworden. 

00:09:13 - Mary McCaughey: Dus op dit moment zien we een algemeen gevoel van precairiteit, dat bij veel leeftijdsgroepen voorkomt, maar ook invloed heeft op verschillende inkomensniveaus, ongeacht of het om een hoog of laag inkomen gaat.

00:09:31 - Eszter Sándor: Ja, vooral respondenten met een hoog inkomen bleven vrij stabiel. Het zijn dus respondenten met een laag en midden inkomen die deze toename in moeilijkheden rapporteerden. 

00:09:40 - Mary McCaughey: En ik denk dat een van de grootste problemen waar we naar kijken qua onveiligheid het huisvestingsprobleem is. We hebben het daar eerder over gehad tijdens Eurofound Talks, maar misschien kun je uitleggen waarom je op basis van de resultaten denkt dat particuliere huurders zo'n onevenredig groot deel van de huidige kosten van levensonderhoud dragen? 

00:10:00 - Eszter Sándor: In de meest recente enquêteronde hebben we wat naar besparingen gekeken en ontdekt dat weinig of helemaal geen spaargeld vooral hoger is bij particuliere huurders dan bij huiseigenaren. Dus particuliere huurders, 61%, hebben niet genoeg spaargeld of een heel lage buffer en zij hebben uiteraard ook de meeste onzekerheid over huisvesting. Dus zij zijn het meest geneigd te zeggen dat ze hun huis kunnen verliezen omdat ze niet langer kunnen betalen. En ze zijn het meest blootgesteld aan deze prijsschokken omdat de stijgingen van de huizenprijzen direct kunnen worden doorgegeven. En ja, het heeft ook te maken met verschillende huurmarktregels in verschillende landen. 

00:10:44 - Mary McCaughey: En natuurlijk heeft dat alle implicaties, want de woningcrisis in het algemeen heeft een reeks gevolgen als het gaat om onzekerheid en een gevoel van onzekerheid. Maar ik denk dat een van de meest schokkende dingen aan de resultaten van deze meest recente enquête de gegevens over het mentale welzijn zijn. We kijken daar eigenlijk al sinds COVID naar. En het lijkt erop dat de resultaten op dit moment behoorlijk alarmerend zijn. Voor zover ik kan zien, geeft 57% van de respondenten, wat bijna 60% is, aan dat ze denken dat ze risico lopen op depressie. 

00:11:27 - Eszter Sándor: De manier waarop we het risico op depressie meten is gebaseerd op vijf uitspraken van de WHO-5-index en dit zijn een soort van vijf positieve uitspraken over hoe de respondent zich de afgelopen twee weken heeft gevoeld. En de onderzoekers hebben een manier gevonden om te berekenen hoe dit kan leiden tot een risico op depressie. En eerlijk gezegd zijn we hier behoorlijk door verrast. We weten dus dat dit een niet-kanslocomotische enquête is, maar het heeft wel een grote steekproefgrootte. Er kan een effect zijn dat mensen met een lagere mentale gezondheid meer te zeggen hebben en misschien op deze enquête klikken. Het kan ook zijn dat omdat het een online enquête is en er geen interviewer is, ze vrijer zijn om over mentale gezondheidsproblemen te praten. 

00:12:10 - Eszter Sándor: Maar we hadden gewoon niet verwacht dat onze eigen respondenten zo zouden verslechteren, vooral sinds de golf van 2022 in lijn met de financiële problemen die bijna een soort stress suggereren, zoals een chronische stress bij de respondenten. En we hebben eerder verbetering gemeten. 

00:12:30 - Mary McCaughey: Precies.

00:12:30 - Eszter Sándor: Dus tijdens de pandemie, bijvoorbeeld, toen de lockdowns werden opgeheven, was er een aanzienlijke verbetering in deze mentale gezondheidsmaatregel. Dus het mentale welzijn in deze enquête blijft responsief op veranderingen. Maar ja, dit jaar hebben we wat meer gekeken naar de relatie tussen deze economische onzekerheid waar we het over hadden en psychologische spanning. En ja, we vonden hetzelfde dat, wanneer we rekening hielden met andere factoren, deze mensen met een beperking, mensen met een laag inkomen, alleenstaande ouders, werklozen, mensen in de middelbare leeftijdsgroepen met het hoogste risico op depressie. 

00:13:09 - Mary McCaughey: En ik veronderstel, zijn er ook elementen van geopolitieke spanning die worden ingezet, in de zin dat het niet alleen gerelateerd is aan economische onzekerheid, maar ook een gevoel van politieke, sociale onzekerheid, maatschappelijke onzekerheid, die ook een rol speelt?

00:13:25 - Eszter Sándor: Ja, precies. Dus toen we wat naar optimisme over de toekomst keken, nam dat sinds 2022 ook echt af. Dus vooral optimisme over de toekomst van je land en over je eigen toekomst. Natuurlijk, als je naar je eigen toekomst kijkt, hebben mensen die minder optimistisch zijn een lagere levenstevredenheid dan mensen die minder optimistisch zijn over de toekomst van je land. Maar beide lijken sterk verbonden te zijn met welzijn. 

00:14:01 - Mary McCaughey: Een van de vragen waar ik me afvraag waarom het risico op depressie is toegenomen, is of het ook mogelijk is dat mensen die sociale media meer gebruiken dan anderen mogelijk gevoeliger zijn voor of meer beïnvloed worden door het uitgebreide gebruik van sociale media?

00:14:21 - Eszter Sándor: Interessant genoeg is dit iets waar we volgend jaar meer over zullen weten als we naar onze gegevens van de European Quality of Life Survey kijken, want in deze enquête zijn we de laatste tijd gestopt met vragen hoe vaak ze sociale media gebruiken, omdat ze eigenlijk de meeste respondenten via sociale media hebben gerekruteerd. Dus we zullen geen mensen kunnen krijgen die het nooit gebruiken of het heel, heel zelden gebruiken. Maar we vroegen wel naar het vertrouwen in sociale media, dat bij iedereen laag was. Dus niet alleen jongere of oudere mensen, iedereen. Het was een schaal van 1 tot 10, ongeveer 3. 

00:14:56 - Mary McCaughey: Het vertrouwen in sociale media is laag, maar mensen gebruiken het.

00:15:00 - Eszter Sándor: Degenen die het gebruiken, de respondenten gebruiken het zeker.

00:15:06 - Mary McCaughey: Dus, oké, het is in die zin enigszins contra-intuïtief. En wat betreft dat optimisme waar je het over hebt, over de toekomst, waarom denk je dat dit niet is hersteld? 

00:15:22 - Eszter Sándor: Dus naar mijn mening, in plaats van per se de data, heeft optimisme te maken met eerlijkheid of waargenomen eerlijkheid en een soort vooruitgang. En de groeiende kloof die ik eerder noemde tussen hoge- en laaginkomensrespondenten en andere sociale groepen, zou ik zeggen dat het optimisme op sociaal niveau zal afnemen. Dus als je ziet dat sommige mensen baat hebben bij het herstel en jij niet, dan zeg je niet dat je optimistisch bent over de toekomst. Maar ook wat je noemde over de geopolitieke onzekerheid en de economische onzekerheid is ernstig, vooral onder jongeren. 

00:15:59 - Mary McCaughey: En ik veronderstel dat al dat niveau van onzekerheid bijdraagt aan, je sprak over vertrouwen in sociale media, maar het gaat ook over vertrouwen in de samenleving, over vertrouwen in regeringen, misschien vertrouwen in de EU. Dus algemener zien we uit de resultaten dat institutioneel vertrouwen wat meer verspreid en gefragmenteerd is in hoe het zich presenteert. Wat ziet u als het specifieke verband tussen iemands financiële zekerheid, economische zekerheid en hun vertrouwen in publieke instellingen? Komt er iets naar voren in de resultaten? 

00:16:38 - Eszter Sándor: Ja. Dus consequent hebben respondenten met een lager inkomen, werklozen en in andere kwetsbare situaties minder vertrouwen in alle instellingen. En dit vertrouwen is vooral laag onder deze middenleeftijdsgroepen. Jongere mensen vertrouwen nog steeds meer op instellingen, maar tegen de middelbare leeftijd neemt dit af. En dat is een beetje logisch, want we vroegen dit jaar ook naar het vertrouwen in de gezondheidszorg en het pensioenstelsel. En hoe kwetsbaarder je je situatie bevindt, hoe groter de kans dat je de tekortkomingen van deze systemen tegenkomt, als die bestaan. En op landniveau zien we regelmatig een lager vertrouwen onder de lidstaten van het zuiden en oosten. 

00:17:23 - Mary McCaughey: En vertrouwen op een algemenere basis—vertrouwen bijvoorbeeld in nationale overheden, vertrouwen in media, vertrouwen in het rechtssysteem—zijn die allemaal afgenomen tijdens deze enquête?

00:17:34 - Eszter Sándor: Niet 100%. Dus het vertrouwen in de regeringen is bijvoorbeeld gemiddeld vrij stabiel geweest, maar natuurlijk niet op landniveau omdat regeringen veranderen. Maar op het algemeen EU-niveau is het vertrouwen in de nationale regering de afgelopen twee jaar niet zo significant veranderd. Het veranderde meer tijdens de pandemie. Het vertrouwen in de EU is elk jaar op en neer geweest. Dus het is interessant om te zien, maar het zijn nog steeds jonge mensen die het meest vertrouwen. 

00:18:03 - Mary McCaughey: En nogmaals, met betrekking tot de Europese Levenskwaliteitsenquête die dit jaar wordt uitgevoerd, kijken we naar vragen die dieper kunnen ingaan op dit aspect van vertrouwen?

00:18:14 - Eszter Sándor: Ja, we kijken ernaar uit om de bevindingen van deze enquête te vergelijken met de Europese Quality of Life Survey. We vragen in detail naar het vertrouwen in instellingen en we zullen informeren naar informatie die we ontvangen hebben van nieuwsmedia, sociale media, wetenschappers en experts. Er zijn ook veel interessante vragen in deze enquête. 

00:18:32 - Mary McCaughey: En vertel me, Eszter, is er een verschil in genderbenadering van vertrouwen? Zie je meer vrouwen of meer mannen die vertrouwen of wantrouwen? 

00:18:44 - Eszter Sándor: We hebben dit jaar hier iets meer naar gekeken omdat we het meer wilden zien in termen van tevredenheid over democratie, want dit is ook de kernvraag. Als we om algemeen vertrouwen vragen, bedoelen we meestal iets meer vertrouwen in instituties als het gaat om democratische tevredenheid. We verwachtten een bepaald verschil, vooral onder jongeren, maar interessant genoeg was er niet veel verschil. Dus jonge mannen en jonge vrouwen op EU-niveau vertrouwen op de democratie op ongeveer hetzelfde niveau en onder oudere mensen vonden we meer dat vrouwen meer tevreden zijn met de democratie in hun eigen land. 

00:19:21 - Mary McCaughey: En in het algemeen, zijn oudere mensen vertrouwender dan jongere?

00:19:24 - Eszter Sándor: Nee, jongere mensen in instellingen vertrouwen meer.

00:19:27 - Mary McCaughey: Hmm, oké. Dus er ontstaan ook interessante scheidslijnen in de verschillende groepen in de samenleving. 

00:19:34 - Eszter Sándor: ja.

00:19:34 - Mary McCaughey: En ik denk positiever, we kijken hier naar jonge mensen en zij lijken zelfverzekerder te zijn in instellingen. Dat is zeker goed voor de toekomst, maar ze lijken pessimistischer over hun eigen persoonlijke vooruitzichten. Dus hoe breng je die twee daar? 

00:19:53 - Eszter Sándor: Het kan weer zo zijn, gewoon een idee, dat veel van deze onzekerheid over de toekomst jongeren misschien niet per se zien als afkomstig uit hun eigen landen, of in ieder geval niet uit elk land, maar ook uit andere landen buiten de EU. En ze kunnen ook van sociale media en andere bronnen komen. Ze verbinden het niet altijd met hun eigen instellingen. Sterker nog, het kan zijn dat ze verwachten dat hun instellingen een deel van deze onzekerheid zullen oplossen. Ze zijn opgegroeid met de EU als een relatief stabiel kader, dus ze kijken mogelijk specifiek naar de EU om enkele problemen op te lossen. Bijvoorbeeld veel positieve ontwikkelingen zoals mobiliteit, klimaatbeleid en sociale rechten. Ze hebben dit zien gebeuren, maar middenleeftijdsgroepen kunnen zich hier wat meer teleurgesteld over voelen. 

00:20:50 - Mary McCaughey: Hmm. En ik veronderstel dat de algemene vraag is: wat kan hieraan gedaan worden? Het lijkt erop dat er verschillende kwesties zijn die echt naar voren komen in de meest recente enquête. En het stelt ons in staat om een momentopname te maken, als je wilt, van hoe Europeanen hun leven ervaren. En het is een belangrijk momentopname die we kunnen maken en kunnen nagaan hoe Europese burgers zich voelen. 

00:21:19 - Mary McCaughey: Maar op dit moment kijken we naar beleidsmakers om veel van deze problemen op te lossen, waaronder huisvesting zoals we eerder bespraken. Maar er zijn veel andere kwesties op tafel, niet in de laatste plaats de Quality Jobs Roadmap Act, en dan is er de Anti-Armoedestrategie die in werking treedt. We hebben de Gender Equality Strategy, die wordt herzien en bijgewerkt. Ik bedoel, als we naar al deze initiatieven kijken, lijkt het alsof we werken aan het zoeken naar verandering. 

00:21:53 - Mary McCaughey: Maar we hebben beleidsmakers die enkele van deze kwesties bespreken en bespreken wanneer ze samenkomen op het Social Rights Forum waar ik het over had—het Employment and Social Rights Forum—op 3 of 4 maart in Brussel. Als u daar een podium zou hebben, Eszter, en weet wat u weet uit de enquête, wat zijn dan de meest urgente boodschappen die u van beleidsmakers zou willen meenemen of verder bespreken om oplossingen en mogelijke resultaten te onderzoeken om deze aan te pakken? Wat zouden je belangrijkste drie zijn, als je met me kunt praten? 

00:22:27 - Eszter Sándor: Allereerst, zoals we eerder al zeiden, betekent deze macro-economische stabiliteit niet hetzelfde als herstel. Dus de financiële druk en de onzekerheid van huisvesting blijven toenemen. De kostencrisis van levensonderhoud is nog niet voorbij. En huisvesting, zoals we vaak in eerdere podcasts zeiden, is het grootste sociale risico. Gerichte huisvestingssteun zou dus een van de belangrijkste aandachtspunten zijn. 

00:22:51 - Eszter Sándor: En nog een—we hebben het gehad over mentale gezondheid. Wij vinden dat geestelijke gezondheid niet echt los kan worden gescheiden van sociaal beleid. We zien dus zo'n sterke afstemming tussen financiële stress, woninginstabiliteit en afnemend psychologisch welzijn. Dus dit is iets om op te letten. 

00:23:10 - Eszter Sándor: En als het gaat om vertrouwen in instituties, draagt deze economische onzekerheid bij aan het afnemen van vertrouwen en kan dit dalende optimisme worden gezien als een soort waarschuwingssignaal voor samenhang in de toekomst. Er is dus een risico op ontkoppeling, polarisatie en het is heel belangrijk om dit optimisme en vertrouwen te herstellen. En dit heeft misschien niet te maken met waar we het over hebben, maar met tastbare financiële verbeteringen. Dus het verbeteren van deze veerkracht van huishoudens—niet wat politici zeggen, maar wat mensen kunnen ervaren. 

00:23:52 - Mary McCaughey: Dus eigenlijk zouden veel van de kwesties waar we het vandaag over hebben gehad absoluut op de agenda van het Employment and Social Rights Forum moeten staan, en het zijn grote uitdagingen, daar bestaat geen twijfel over. Het geestelijke gezondheidsprobleem dat we eerder hebben besproken is een potentiële epidemie die onze samenleving overneemt. Zeker wijzen deze resultaten op vrij alarmerende veranderingen in de algemene psyche van degenen die op deze enquête hebben gereageerd. Inderdaad, vertrouwen en optimisme, de niveaus van vertrouwen, iets waar we op moeten letten, vooral, zoals je zei, omdat dat een directe invloed heeft op sociale samenhang. 

00:24:29 - Mary McCaughey: En zonder sociale samenhang storten onze samenlevingen in. En natuurlijk het voortdurende probleem van huisvesting, kosten van levensonderhoud en financieel overkomen, financiële onzekerheid. Dit zijn zaken die kunnen worden aangepakt met specifieke maatregelen die op Europees en nationaal niveau worden ingevoerd. Sommige daarvan zijn al in uitvoering. En de Pijler van Sociale Rechten helpt ons te kijken hoe we degelijke initiatieven kunnen opzetten om ons in deze richting te helpen en verdere sociale polarisatie te voorkomen. 

00:24:59 - Mary McCaughey: We wensen u veel succes op het Forum en hopen dat sommige van deze kwesties kunnen worden aangepakt en besproken met het oog op het bereiken van de burgers en het aanpakken van enkele duidelijke kwesties die naar voren zijn gekomen in onze meest recente online enquête, Living and Working in Europe. Dank je, Eszter. 

00:25:19 - Mary McCaughey: Vandaag en de bevindingen van de nieuwste Living and Working in the EU-enquête zijn beschikbaar op de website van Eurofound. Je kunt scrollen en vergelijken per land en vergelijken met de EU-gemiddelden. U wilt ook weten dat de volgende ronde van deze enquête plaatsvindt in april 2026, waar we kunnen zien welke veranderingen er in deze periode zijn opgetreden. Houd sociale mediakanalen in de gaten als je die enquête wilt invullen, zodat je ook je stem kunt laten horen. 

00:25:50 - Mary McCaughey: U kunt ook deelnemen aan de 4e editie van het European Employment and Social Rights Forum, waar we het eerder over hadden, dat online plaatsvindt in Brussel, en u kunt u aanmelden om virtueel deel te nemen. En natuurlijk kun je dieper ingaan op veel van de kwesties die we vandaag hebben besproken, zoals geestelijke gezondheid, toegang tot gezondheidszorg, huisvesting, kwalitatieve banen, armoedebestrijding en inderdaad vertrouwen en optimisme, die cruciaal zijn voor het succes van onze Europese Gemeenschap. 

00:26:24 - Mary McCaughey: Blijf ons volgen op Eurofound Talks. En natuurlijk kun je ons vinden op Spotify of waar je je podcasts ook bezoekt. Tot de volgende keer dat Eurofound met je praat.